Monitoring środowiska zgodnie z wymaganiami Załącznika 1

Wraz z aktualizacją załącznika 1 do EU GMP coraz większą uwagę poświęca się unikaniu ręcznych ingerencji w postaci obsługi rękawic w procesie eksploatacji aseptycznych środowisk produkcyjnych. Jednocześnie monitoring środowiska pozostaje kluczowym narzędziem niezawodnego monitorowania i dokumentowania stanu aseptycznego instalacji. Ponieważ w wielu zakładach monitoring ten nadal odbywa się ręcznie, istniejące koncepcje monitorowania są coraz częściej poddawane weryfikacji.

Wymagania dotyczące monitoringu środowiska w instalacjach aseptycznych

W praktyce monitoring środowiska w wielu instalacjach nadal realizowany jest za pomocą klasycznych płytek Petriego do aktywnego i pasywnego pobierania próbek mikrobiologicznych. Są one umieszczane ręcznie w izolatorze, otwierane, a po określonym czasie ekspozycji ponownie zamykane i regularnie wymieniane. Ponieważ podłoże odżywcze stosunkowo szybko wysycha, konieczne są krótkie odstępy między wymianami. W trakcie jednej partii prowadzi to do dużej liczby ręcznych ingerencji, a tym samym do odpowiedniego ryzyka dla procesu aseptycznego.

Załącznik 1 do EU GMP wymaga jednak, aby w miarę możliwości technicznych unikać takich ingerencji oraz zapewnić możliwy do prześledzenia, ciągły monitoring krytycznych parametrów pomieszczeń czystych. Większe wielkości partii, dłuższe kampanie produkcyjne oraz rosnące wymagania dotyczące dokumentacji i identyfikowalności dodatkowo zwiększają presję na podjęcie działań. W związku z tym coraz większe znaczenie zyskują alternatywne podejścia do monitoringu, które można lepiej zintegrować z nowoczesnymi, zautomatyzowanymi koncepcjami instalacji.

Porównanie trzech opcji monitoringu

Ręczna obsługa zmodyfikowanych płytek Petriego

Monitoring środowiska za pomocą klasycznych płytek Petriego jest rozwiązaniem ugruntowanym regulacyjnie i nadal stanowi standard w wielu instalacjach. Rozwiązania rozwinięte, takie jak jednorazowe próbniki powietrza BioCapt Single‑Use, wykorzystują tę zasadę, jednocześnie ograniczając nakład pracy ręcznej. Dzięki zmodyfikowanej płytce funkcja pobierania próbek jest utrzymywana przez maksymalnie cztery godziny. Aktywne i pasywne pobieranie próbek powietrza odbywa się za pomocą jednej płytki, co już zmniejsza liczbę niezbędnych ingerencji. Jednak bez zastosowania automatyzacji podejście to nie pozwala na całkowicie bezingerencyjną realizację procesu.

Zautomatyzowany monitoring środowiska

Alternatywne podejście polega na automatyzacji obsługi płytek Petriego. Konwencjonalne płytki Petriego są pobierane ze zdefiniowanych pozycji magazynowych i umieszczane w przewidzianym miejscu do aktywnego zastosowania. W celu użycia pokrywa jest automatycznie otwierana, co aktywuje funkcję pobierania próbek. Informacje ze skanowania oraz znaczniki czasu umożliwiają jednoznaczne przyporządkowanie zdarzeń mikrobiologicznych i wspierają precyzyjne ograniczenie potencjalnie dotkniętych partii produktów leczniczych. Płytki Petriego o średnicy ok. 90 mm są umieszczane w magazynku. Magazynek jest instalowany w pozycji monitoringu. Jednostka obsługi skanuje identyfikator i pobiera każdą płytkę, zapewniając jej bezpieczne podparcie od dołu. Po zarejestrowaniu i ekspozycji wszystkich płytek w magazynku magazynek jest wyjmowany i wyprowadzany z instalacji. W celu zapewnienia bezpieczeństwa procesu poszczególne płytki mogą pozostać zamknięte w magazynku aż do czasu oceny po inkubacji.

Systemy monitoringu w czasie rzeczywistym

Systemy monitoringu w czasie rzeczywistym stosują zasadniczo inne podejście i rejestrują cząstki oraz żywe mikroorganizmy podczas trwającej produkcji. Za pomocą analizy spektralnej określonej objętości próbki powietrza można wykrywać cząstki o określonych rozmiarach i jednocześnie badać je pod kątem autofluorescencji. Umożliwia to rejestrowanie cząstek żywych i nieżywych. Dodatkowo próbka jest eksponowana przez określony czas przy użyciu tej objętości próbki, a następnie oceniana po inkubacji. Ponieważ systemy te nie zostały dotychczas w pełni uznane przez organy regulacyjne, często stosuje się je równolegle z klasycznymi płytkami Petriego.

Różnice między dostępnymi rozwiązaniami dotyczą w szczególności możliwości integracji z istniejącymi instalacjami, postępowania z wynikami fałszywie dodatnimi oraz możliwości przestrzennego określenia źródła zanieczyszczenia.

Większe bezpieczeństwo procesu przy mniejszej liczbie ingerencji

Wszystkie trzy opcje monitoringu mają ten sam cel: minimalizację ryzyka zanieczyszczeń i zwiększenie stabilności procesów aseptycznych. Zautomatyzowane i inteligentnie połączone w sieć koncepcje monitoringu umożliwiają ciągłą kontrolę, poprawiają jakość danych i tworzą solidną podstawę do podejmowania decyzji podczas bieżącej eksploatacji oraz audytów.

Załącznik 1 do EU GMP definiuje w tym zakresie ramy regulacyjne i celowo pozostawia swobodę w zakresie realizacji technicznej. To, czy stosowane są systemy ręczne z ograniczoną liczbą ingerencji, zautomatyzowana obsługa płytek Petriego czy monitoring w czasie rzeczywistym, zależy od danej koncepcji produkcji, profilu ryzyka oraz warunków operacyjnych.

Optima wspiera tę swobodę wyboru za pomocą zautomatyzowanego systemu monitoringu do aktywnego i pasywnego oznaczania liczby mikroorganizmów, połączonego ze zautomatyzowanym systemem zliczania cząstek, który minimalizuje lub nawet eliminuje ryzyko związane z ręcznymi ingerencjami operatorów. Dzięki temu można konsekwentnie ograniczać ingerencje i ryzyko oraz kształtować procesy w pomieszczeniach czystych w sposób przyszłościowy i bezpieczny.