De faculteit Levenswetenschappen van de Hochschule Albstadt-Sigmaringen

Campus Sigmaringen (Bron: Hogeschool)

Onderzoeken met de microscoop (Bron: Hogeschool)

Analyses in het laboratorium (Bron: Hogeschool)

Faculteit Levenswetenschappen

De faculteit Levenswetenschappen van de Hochschule Albstadt-Sigmaringen biedt in haar vier bachelor- en twee masteropleidingen gekwalificeerde studenten de mogelijkheid zich voor te bereiden op een aantrekkelijke start van hun loopbaan in het volledige spectrum van de levenswetenschapsindustrie. Naast de traditionele focus op de voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie zijn onze studenten, als afgestudeerden van de bachelor-opleidingen Voedingsmiddelen, Voeding, Hygiëne en Farmatechniek, ook zeer gewild in de cosmetica-, medische hulpmiddelen- en biotechnologie-industrie. Facility Management bestrijkt breed aanvullende gebieden in industrie en economie. Daarbij staan de economische haalbaarheid en het behoud van waarde van gebouwen en installaties centraal.

In het kader van de verdere ontwikkeling van de faculteit werd in het wintersemester 2017/18 de opleiding Bioanalytik geïntroduceerd. Daarnaast openen zich voor afgestudeerden van de onderzoeksgerichte masteropleiding Biomedical Sciences en het toepassingsgerichte masterprogramma Facility and Process Design wetenschappelijke en managementgerichte carrières in industrie en hoger onderwijs.

Een pijler van het hoger onderwijs aan de faculteit Levenswetenschappen zijn de moderne laboratoria en de inhoud van de laboratoriumpraktika, die voortdurend worden aangepast aan de actuele eisen van industrie en onderzoek. De faculteit Levenswetenschappen hecht veel waarde aan de uitwisseling met regionale en supraregionale bedrijven uit diverse sectoren, om de studenten zo goed mogelijk voor te bereiden op de eisen van de industrie. Hierdoor worden alle vakinhoudelijke, methodische en persoonlijke competenties van de studenten ontwikkeld, die een succesvolle start of voortzetting van een loopbaan garanderen.

In deze bijdrage wordt verslag gedaan van belangrijke actuele ontwikkelingen binnen de faculteit Levenswetenschappen. Dit betreft de velden Bioanalytik, Cleanroomtechniek en Integratieve Hygiëne.

Bioanalytik

Hoe ziet de modernste bioanalytiek met geautomatiseerde laboratoriumsystemen er vandaag uit? Hoe slagen moderne medische laboratoria erin om 100.000 patiëntmonsters per dag te meten? Hoe worden soms uiterst kleine hoeveelheden bloed- of weefselmonsters geanalyseerd? In de deutschlandwijd unieke studie Bioanalytik met de focus op laboratoriumautomatisering worden deze en andere soortgelijke vragen veelzijdig en praktijkgericht behandeld.

In het wintersemester 2017/18 is de opleiding Bioanalytik met 25 startplaatsen per jaar succesvol van start gegaan. Het basale studieaanbod met de graad Bachelor of Science bereidt de studenten gericht voor op de gebieden diagnostiek, laboratoriumbeheer, kwaliteitscontrole en -borging, biomedisch onderzoek, laboratoriumautomatisering en analyseapparatuur, evenals consumentenbescherming. Hiertoe worden fundamentele methodencompetenties bijgebracht voor de ontwikkeling, optimalisatie en toepassing van fysisch-chemische en biologische analysemethoden, evenals voor de automatisering van laboratoriumprocessen.

Cleanroomtechniek

Het onderwijs op het gebied van cleanroomtechniek in combinatie met procestechniek en kwaliteitsmanagement heeft een belangrijke verandering ondergaan. De bijbehorende modules worden nu al aangeboden in het 3e en 4e semester van de opleidingen Voedingsmiddelen, Voeding, Hygiëne en Farmatechniek.

De basisprincipes van cleanroomtechniek worden ook in de opleiding Bioanalytik onderwezen. De verschuiving naar het eerste deel van de hoofdfase van de studie is essentieel voor het praktische semester dat volgt in het 5e semester. De studenten brengen hiervoor voortaan al degelijke kennis en vaardigheden mee in dit belangrijke vakgebied.

Integratieve Hygiëne

In het wintersemester 2017/18 is Prof. Dr. Benjamin Eilts benoemd tot docent en onderzoeker op het gebied van Toegepaste Reiniging en Hygiëne aan de Hochschule Albstadt-Sigmaringen. De integratieve hygiëne binnen de opleiding Voedingsmiddelen, Voeding, Hygiëne is een inhoudelijk zwaartepunt van zijn werk en dat van zijn werkgroep Integratieve Hygiëne en Microbiologie.

In de module Integratieve Hygiëne worden de kernpunten van hygiëne en microbiologie behandeld in medische, openbare en voedingsmiddelen-gerelateerde sectoren via colleges, seminars en praktika. Daarbij richten de studenten zich ook op aspecten van milieubescherming en arbeidsveiligheid. Zo worden actuele thema’s uit economie, normering, wetenschap en onderzoek direct in het onderwijs geïntegreerd. In seminars leren de studenten zich kritisch te bezinnen op hygiënevraagstukken die grensoverschrijdend zijn. De verworven vakkennis wordt aangevuld met praktische aspecten om de verbinding tussen theorie en praktijk van het complexe onderwerp hygiëne te illustreren. Zo worden de studenten optimaal voorbereid en ondersteund op de eisen van wetenschap en industrie.

De werkgroep Integratieve Hygiëne en Microbiologie beschikt over laboratoria voor microbiologische onderzoeken en testlaboratoria voor onderzoek naar reinigingsprestaties en apparaatprestatie. Het wetenschappelijke zwaartepunt van de werkgroep ligt op onderzoeksprojecten over hygiëne in medische en openbare sectoren, zoals de ontwikkeling van testlichamen en effectiviteitstests bij reiniging en desinfectie. Daarnaast worden methoden onderzocht voor het testen van de prestaties van huishoudelijke apparaten en professionele apparatuur.

Een toepassing van de wetenschappelijke expertise van de werkgroep Integratieve Hygiëne en Microbiologie betreft de medewerking aan de ontwikkeling van DIN-normen. Zo is Prof. Dr. Benjamin Eilts betrokken als plaatsvervangend voorzitter in de werkgroep ‘Ziekenhuisreiniging’, die zich bezighoudt met het opstellen van de gelijknamige norm.

Kwaliteit, competentie en voortdurende ontwikkeling en optimalisatie spelen een grote rol in de gezondheidszorg. Deze succesfactoren beperken zich niet alleen tot de medische, verpleegkundige en therapeutische zorg. Ook in ziekenhuizen is een hoogwaardige reiniging en desinfectie essentieel om de maximale patiëntveiligheid en het personeel te beschermen.

Voor desinfecterende reiniging in zorginstellingen bestaan geen concrete richtlijnen. De KRINKO (Kommission für Krankenhaushygiene und Infektionsprävention) van het Robert Koch-Institut (RKI) heeft algemene richtlijnen gepubliceerd voor oppervlakte-reiniging en -desinfectie. Deze zijn van fundamenteel karakter en richten zich op infectie-epidemiologische aspecten van desinfectie. Procedurele richtlijnen voor een gedetailleerde, gestandaardiseerde uitvoering van desinfecterende reiniging kunnen niet direct uit de KRINKO-richtlijnen worden afgeleid.

Het belang van desinfecterende reiniging ter preventie van nosocomiale infecties in ziekenhuizen wordt erkend. Onder een nosocomiale of ziekenhuisinfectie verstaat men een infectie die zich in het ziekenhuis ontwikkelt, dus bij opname in het ziekenhuis niet aanwezig of in de incubatiefase was. In 2014 schatte de Deutsche Gesellschaft für Krankenhaushygiene (DGKH) dat er in Duitsland 900.000 nosocomiale infecties waren, die tot ongeveer 30.000 tot 40.000 sterfgevallen leidden.

Daardoor moeten zorgverzekeraars en ziekenhuizen, en daarmee de verzekerden, jaarlijks miljarden euro’s aan kosten dragen vanwege nosocomiale infecties. Daarnaast moeten de verliezen door ziekteverzuim en blijvende invaliditeit worden meegerekend. Afgezien van het menselijke leed dat hiermee gepaard gaat. Vanwege de steeds toenemende betekenis van nosocomiale infecties kunnen hygiënische tekortkomingen door uitvoering- en kwaliteitsgebreken, veroorzaakt door verschillende processen en structuren van de organisaties en dienstverleners, niet langer worden getolereerd.

De problematiek heeft landelijke betekenis. Om algemeen geldende richtlijnen voor desinfecterende reiniging in de gezondheidszorg te ontwikkelen, heeft de Dernbacher Gruppe Katharina Kasper samen met de Interessengemeinschaft Klinik Services (IKS) in augustus 2016 een aanvraag ingediend bij het Deutsche Institut für Normung e.V. (DIN) voor de ontwikkeling van een uniforme norm voor reiniging en oppervlakte-desinfectie in de gezondheidszorg.

Na de oprichtingszitting van de genoemde commissie binnen de DIN-normcommissie ‘Rettungsdienst und Krankenhaus’ (NARK) werden experts uit diverse vakgebieden gevraagd deel te nemen aan de ontwikkelingswerkzaamheden. Met meer dan 50 experts uit wetenschap en onderzoek, hygiëne-instituten, dienstverlenende bedrijven en toeleveranciers is de commissie breed vertegenwoordigd en garandeert zij een veelzijdige benadering van het onderwerp. Daarnaast staan de expertise van het Robert Koch-Institut, de Deutsche Krankenhausgesellschaft, de Deutsche Gesellschaft für Hygiene und Mikrobiologie, de Deutsche Gesellschaft für Krankenhaushygiene en het Umweltbundesamt, evenals het DIN-Verbraucherrat, ter beschikking. Ook wetenschappers, onderzoekers en politici ondersteunen het initiatief voor het opstellen van reinigingsrichtlijnen voor de gezondheidszorg. Als voorzitter is Melanie Reese benoemd, met Christine Sudhop van het Bundesinnungsverband des Gebäudereiniger-Handwerks en Prof. Dr. Benjamin Eilts als plaatsvervangers.

De inzichten en ervaringen uit de normeringswerkzaamheden en uit toegepast onderzoek worden geïntegreerd in de praktijkgerichte onderwijsactiviteiten. Taken die voortvloeien uit de nieuwe norm kunnen met ondersteuning van studenten in het bachelorprogramma Voedingsmiddelen, Voeding, Hygiëne worden uitgevoerd. Dit kan plaatsvinden in het kader van praktijksemester, projecten en scripties (Bachelor Thesis).

Een dergelijke, voor beide partijen – bedrijven en hogeschool – nuttige samenwerking is mogelijk en gewenst in alle studierichtingen en disciplines. De faculteit Levenswetenschappen kijkt uit naar verdere uitbreiding van de vakinhoudelijke contacten met de relevante industrie.