Zatwierdzone zasady techniki (aRdT)

Zatwierdzone zasady techniki (aRdT)

Ważne pojęcia, które pojawiają się we wszystkich usługach inżynieryjnych, to takie jak
- stan techniki lub
- średnia jakość.
Są to tak zwane nieokreślone pojęcia prawne. Ich sprecyzowanie, obiektywizacja i uchwytność jest celem ustanawiania norm technicznych. Do tego służą np. uznane zasady techniki (aRdT).
aRdT to zawsze zasady techniczne, ale nie każda zasada techniczna jest uznanym standardem techniki.

Definicja brzmi:
Uznane zasady techniki to zasady, które w nauce są uznawane za teoretycznie poprawne, które są powszechnie znane w kręgu wykształconych fachowców na aktualnym poziomie, które są uznawane za technicznie odpowiednie na podstawie praktycznego doświadczenia.

Uznane zasady techniki nie muszą koniecznie mieć formy pisemnej.
Kiedy zasada techniczna jest uznanym standardem techniki? Albo: dlaczego podręcznik; albo także ta książka; nie jest aRdT?

Aby dokument mógł być uznany za aRdT, muszą być spełnione określone warunki:
- Przy opracowywaniu muszą obowiązywać określone „zasady gry”. Te zasady muszą zapewniać, że treści danej zasady technicznej są zrozumiałe i niezależne (np. od jednostronnych interesów gospodarczych).
- Musi być zaangażowana (fachowa) społeczność. Ponieważ aRdT „muszą być uznane za technicznie odpowiednie na podstawie praktycznego doświadczenia”, konieczny jest uregulowany i przejrzysty proces publikacji z etapami wersji roboczej, terminem na zgłaszanie sprzeciwu i rozpatrzeniem sprzeciwu. Każdy może zgłosić uwagi do projektu wytycznych VDI lub normy DIN, a odpowiedni komitet musi się z tymi uwagami zapoznać i poinformować osobę zgłaszającą o sposobie rozpatrzenia jej uwag. W ten sposób wprowadzane jest dodatkowe zabezpieczenie przed jednostronnym utrwalaniem ustaleń w aRdT.
- aRdT muszą być aktualne. Technika rozwija się postępem, w niektórych dziedzinach szybciej niż w innych. aRdT z 1950 roku zazwyczaj już nie odzwierciedla aktualnego stanu techniki. Dlatego wytyczne VDI muszą być sprawdzane pod kątem aktualności najpóźniej pięć lat po ich opublikowaniu. Komitet składający się z honorowych fachowców decyduje wtedy, czy dana wytyczna może pozostać niezmieniona na kolejne pięć lat, czy wymaga korekty, albo czy powinna zostać wycofana.

Normy DIN i wytyczne VDI są domniemane, że w momencie publikacji w wersji ostatecznej stanowią aRdT. Jest to początkowo domniemanie ogólne. Te dokumenty są jednak tworzone przez ludzi. Zatem zawsze istnieje możliwość, że zawierają błędy. Jeśli w konkretnym przypadku kwestionuje się, czy wytyczna VDI lub norma DIN słusznie posiada status aRdT, musi to zostać sprawdzone i udowodnione w danym indywidualnym przypadku.

aRdT nie są przepisami prawa, lecz rekomendacjami prawa prywatnego, co może prowadzić do wniosku, że ich stosowanie jest całkowicie dowolne. Jednak tak nie jest!
aRdT są domyślnie elementami umów, nawet jeśli nie są wyraźnie uzgodnione, a nawet wtedy, gdy są wyraźnie wyłączone. Klauzula wyłączenia może być uznana za nieważną, ponieważ po prostu nie jest dozwolone nie wykonywać usługi zgodnie z aRdT.

aRdT nie są tylko domyślnymi elementami umów, lecz są dynamicznymi składnikami umowy, tzn.: zmiana aRdT powoduje zmianę treści umowy, niezależnie od woli stron. Do odbioru jest budowla odpowiadająca zmienionemu stanowi techniki.

Definicja aRdT, jak powyżej cytowana, stwierdza, że aRdT „są powszechnie znane w kręgu wykształconych fachowców na aktualnym poziomie”. Z tego wynika dla specjalisty w danej dziedzinie obowiązek ciągłego dokształcania się w zakresie aRdT.

Gwarancja i odpowiedzialność
Za wykonanie usługi odpowiada wykonawca. Odpowiedzialność obejmuje także stosowanie przestarzałych aRdT, braku aRdT i stosowania błędnych aRdT. Wynika to z faktu, że gwarancja to odpowiedzialność za rezultat bez względu na zawinienie.

Zgodnie z rozumieniem autora opiera się to na zasadzie dobrej wiary, która odgrywa centralną rolę w niemieckim systemie prawnym: Zamawiający, który zleca usługę firmie specjalistycznej, twierdzącej, że posiada niezbędną kompetencję, może w to wierzyć. W związku z tym wykonawca, czyli podmiot świadczący usługę, jest odpowiedzialny za to, aby usługa została wykonana prawidłowo, czyli zgodnie ze stanem techniki i w zgodzie z odpowiednimi aRdT.

Wiarygodność i wartość różnych aRdT
Nieporozumienia wśród społeczeństwa; nawet wśród fachowców; często dotyczą pytania: Co jest bardziej wartościowe: wytyczne VDI czy norma DIN?
Odpowiedź jest bardzo prosta: Oba są a priori aRdT i jako takie są równie wiążące i mają taką samą wartość. (Jeśli zapytasz autora osobiście, powie Ci jednak, że uważa, iż wytyczne VDI są cenniejsze niż norma DIN, ponieważ są opracowywane niezależnie od przynależności do firmy i bardziej skupiają się na praktycznych aspektach. Jednak nie ma to nic wspólnego z prawem.)

Autor: Dipl.-Phys. Thomas Wollstein, VDI Verein Deutscher Ingenieure TGA