Perspektywy branży MedTech na 2025 rok

Technologia medyczna w Niemczech jest właściwie uważana za gwarant gospodarczy. Jednak nastroje są przytłumione, a słabość koniunktury w kraju wpływa zarówno na nastroje, jak i prognozy sprzedaży. Usługodawca EMS Plexus przygląda się tematom, które szczególnie będą doskwierać producentom w 2025 roku, oraz trendom dającym nadzieję.

#1 Status MedTech Niemcy

Ogólnie rzecz biorąc, trzeba powiedzieć: w porównaniu z innymi branżami niemieccy producenci technologii medycznej radzą sobie dobrze. Według ankiety BVMed jesienią 2024 roku, branża pozostaje mistrzem eksportu. Oczekiwany globalny wzrost sprzedaży w 2024 roku wynosi 3,5%. Jednak w kraju szacowany wzrost to zaledwie 1,2%. W porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy wyniósł 4,8%, jest to wyraźny spadek. Powrót do solidnej ścieżki wzrostu jest odległy i najprawdopodobniej będzie trwał ponad 12 miesięcy. Przyczyn słabości koniunktury jest wiele – i nie dotyczą one tylko technologii medycznej.

Podobnie jak w przemyśle elektronicznym, także w sektorze MedTech brakuje zamówień. To, co w czasie pandemii COVID-19 zostało znacznie zwiększone, musi być stopniowo wycofywane. Dopiero gdy związane z tym problemy z przepływem gotówki i zaległościami inwestycyjnymi zostaną rozwiązane, sytuacja zamówień może powrócić na solidną ścieżkę wzrostu. Dotknięty jest nie tylko niemiecki rynek, ale także Chiny – które również słabną. Do tego dochodzi protekcjonistyczne środowisko globalne, które według stowarzyszenia przemysłowego Spectaris, grozi nowa administracja USA.

#2 Elastyczne drogi wyjścia z kryzysu kosztowego

Wzmacniającym czynnikiem dla napiętej sytuacji są także wysokie koszty. Podczas gdy od stycznia do sierpnia 2024 roku przychody niemieckiego przemysłu medycznego według Federalnego Urzędu Statystycznego przekroczyły poziom z poprzedniego roku o 1,6%, w tym samym okresie wzrosły także ceny producentów – o prawie 3%. Bez względu na to, czy chodzi o energię, materiały, surowce, logistykę, transport czy personel – producenci mocno zmagają się z utrzymującymi się wysokimi kosztami.

Coraz większa presja wpływa na zdolność inwestycyjną niemieckiego rynku. Według BVMed, prawie jedna trzecia (30%) firm ograniczyła swoje inwestycje w porównaniu z rokiem poprzednim. Kolejne jedna trzecia badanych firm przenosi inwestycje za granicę. Outsourcing produkcji, ale także innych zadań, takich jak rozwój czy obsługa posprzedażowa, prawdopodobnie znajduje się na szczycie listy priorytetów.

Jasne jest, że kto chce wyjść z obecnej stagnacji i zachować konkurencyjność na dłuższą metę, musi dalej optymalizować swoje procesy i próbować uwolnić wewnętrznie związane moce i zasoby. Presja kosztowa zmusza firmy do zmiany strategii i przeniesienia produkcji z krajów o wysokich kosztach. Współpraca z partnerami przy skomplikowanych i kosztownych zadaniach może być tutaj drogą do zwiększenia własnej elastyczności i odporności.

#3 Ciężar zgodności

Poza kosztami, producenci zmagają się z regulacjami, które są postrzegane jako nadmierne – zarówno na poziomie krajowym, jak i UE. Wysiłki rosną z roku na rok, a szczególnie irytujące jest to, że brak harmonizacji między różnymi dyrektywami prowadzi do częściowo dublujących się obowiązków raportowych (np. LskG i CSRD). Biurokracja nie tylko pochłania pieniądze. Blokuje także ważne kadry, które brakuje w innych obszarach.

Europejska rozporządzenie dotyczące wyrobów medycznych (MDR) pozostaje placem budowy na długi czas. W ubiegłym roku organizacje branżowe wielokrotnie domagały się kompleksowej rewizji dyrektywy. W październiku Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą zmian, która do końca pierwszego kwartału 2025 roku wymaga przedstawienia propozycji. Czy dojdzie do nowelizacji i jak będzie wyglądać, okaże się dopiero w przyszłości. Bez specjalistycznej wiedzy regulacyjnej i zewnętrznego wsparcia, producentom będzie trudno nadążyć za zmianami w dynamicznie zmieniającym się krajobrazie zgodności.

#4 Ekosystem zrównoważonego rozwoju

Dużo miejsca w katalogu zgodności zajmuje także temat zrównoważonego rozwoju. Zielony Ład UE nie omija producentów MedTech – od dyrektywy o ekodesignie, przez CSRD, aż po planowane na 2026 rok zakaz PFAS. Podczas gdy bilans emisji CO2 i raportowanie ESG w niektórych wyrobach medycznych (np. materiały akcesoryjne) przebiegają jeszcze dość prosto, złożoność urządzeń medycznych powoduje wzrost złożoności raportowania. Systematyczne podejścia analityczne, takie jak ocena cyklu życia produktu (LCA), dostarczają ram do zbierania kluczowych wskaźników, które pozwalają nie tylko na redukcję emisji CO2, ale także na oszczędności kosztów.

Ogólnie rynek zielonych technologii i zrównoważonego rozwoju będzie się nadal rozwijał i do 2032 roku osiągnie wartość 105 mld USD. Poszukiwane są technologie, rozwiązania i procesy, które pozwolą praktycznie wdrożyć zapotrzebowanie na produkty przyjazne środowisku o niskim śladzie węglowym. Już teraz producenci korzystają z rozbudowanego ekosystemu, w którym partnerzy oferują fachową wiedzę, a usługodawcy zajmują się zadaniami związanymi ze zrównoważonym rozwojem (np. transport i utylizacja odpadów).

#5 Rok przełomowy dla sztucznej inteligencji

Podobny wzrost w technologii medycznej zapowiada zastosowanie sztucznej inteligencji (SI). Jednak czy to obietnica zostanie w pełni spełniona już w przyszłym roku, jest wątpliwe. Trwają prace nad inteligentnymi robotami chirurgicznymi, aplikacjami SI do wykrywania nowotworów i wirtualnymi asystentami lekarzy. W praktyce jednak są to zwykle funkcje SI, które głównie wykorzystywane są tam, gdzie producenci i dostawcy mogą je kontrolować – i gdzie w razie potrzeby nie wyrządzą szkody ludziom.

Rozporządzenie UE dotyczące SI słusznie klasyfikuje wyroby medyczne oparte na SI jako systemy wysokiego ryzyka i nakłada wysokie wymagania regulacyjne. Rozwój wymaga czasu i wiedzy eksperckiej, którą w wielu miejscach trzeba jeszcze zbudować. ROI z inwestycji w eksperymentalną SI nie jest jednak gwarantowany. Mimo oczekiwanych korzyści, prawie dwie trzecie (65%) firm z branży MedTech wyraża obawy związane z integracją SI w wyrobach medycznych.

Gdzie SI już teraz znacząco poprawia efektywność, jest to w operacjach, optymalizacji procesów w produkcji, rozwoju i łańcuchu dostaw. Kolejnym interesującym obszarem jest diagnostyka laboratoryjna, w której coraz częściej wykorzystuje się technologie głębokiego uczenia (Deep Learning) do analizy.

#6 Cyberbezpieczeństwo jako temat łańcucha dostaw

Z zastosowaniem SI i rosnącą cyfryzacją wyrobów medycznych w diagnostyce, konsultacjach i monitorowaniu, cyberbezpieczeństwo pozostaje głównym tematem w 2025 roku. W tym kontekście nie pojawia się nowe, lecz zaktualizowane i bardziej rygorystyczne rozporządzenie NIS2, które czeka na producentów. Wymogi i sankcje dotyczą wyraźnie „szczególnie ważnych instytucji”, do których należą szpitale, centra medyczne (MVZ) i inne placówki zdrowotne.

Firmy muszą zgodnie z NIS2 identyfikować, oceniać i dokumentować ryzyko związane z bezpieczeństwem oraz zapewnić odpowiednie techniczne i organizacyjne ramy i narzędzia. Przepisy obejmują wyraźnie także łańcuch dostaw, w tym usługodawców EMS, partnerów i dostawców. Współpraca z interesariuszami i partnerami ds. bezpieczeństwa staje się coraz ważniejsza. Według badań Plusnet, tylko 52% niemieckich firm w pełni lub częściowo wdrożyło wymogi NIS dotyczące bezpieczeństwa łańcucha dostaw. W przyszłym roku producenci będą mieli jeszcze długą listę zadań, aby chronić produkty i zapewnić bezpieczną wymianę danych (np. ochrona danych osobowych, własność intelektualna).