Vooruitzichten voor de MedTech-sector in 2025

De medische technologie in Duitsland wordt eigenlijk beschouwd als een economische garantie. Maar de stemming is somber en de economische zwakte in eigen land drukt zowel op de gemoedstoestand als op de omzetprognoses. De EMS-dienstverlener Plexus werpt een blik op de onderwerpen die fabrikanten in 2025 bijzonder aangaan, en de trends die hoop geven.

#1 Status MedTech Duitsland

In principe moet men zeggen: vergeleken met andere industrieën gaat het goed met de Duitse medische technologieproducenten. Volgens de BVMed-herfstenquête 2024 blijft de branche exportwereldkampioen. De verwachte wereldwijde omzetontwikkeling in 2024 ligt op 3,5%. Thuis echter ligt de geschatte stijging op slechts 1,2%. Vergeleken met het voorgaande jaar met 4,8% is dat een duidelijke terugval. Een terugkeer naar een solide groeipad ligt ver weg en zal waarschijnlijk meer dan 12 maanden op zich laten wachten. Redenen voor de economische zwakte zijn er veel – en niet alleen in de medische technologie.

Net als in de elektronica-industrie ontbreekt het ook in de MedTech-sector aan opdrachten. Wat tijdens de corona-jaren massaal is opgebouwd, moet eerst geleidelijk worden afgebouwd. Pas wanneer de daarmee samenhangende cashflow-problemen en investeringsstagnaties zijn opgelost, kan de orderpositie weer op een solide groeipad komen. Niet alleen de Duitse markt is getroffen, ook China hapert. Daarnaast komt er een protectionistisch mondiaal klimaat dat volgens de industrievereniging Spectaris wordt bedreigd door de nieuwe Amerikaanse regering.

#2 Wendbare wegen uit de kostencrisis

Een toenemende factor voor de gespannen situatie zijn ook de hoge kosten. Terwijl van januari tot augustus 2024 de omzet van de Duitse medische technologie-industrie volgens het Statistisches Bundesamt de voorgaande jaaromzet met 1,6% overtrof, stegen in dezelfde periode ook de producentenprijzen – en wel met bijna 3%. Of het nu gaat om energie, materiaal of grondstoffen, in de logistiek en het transport of bij het personeel – fabrikanten strijden zwaar tegen de aanhoudend hoge kosten.

De toenemende druk beïnvloedt de investeringskracht van de locatie Duitsland. Bijna een derde (30%) heeft volgens BVMed hun investeringen ten opzichte van het voorgaande jaar teruggeschroefd. Nog een derde van de ondervraagde bedrijven verplaatst investeringen naar het buitenland. Het uitbesteden van productie, maar ook andere taken zoals ontwikkeling en aftersalesdiensten, staan daarbij hoog op de lijst.

Het is duidelijk: wie zich uit de huidige stagnatie wil bevrijden en op lange termijn concurrerend wil blijven, moet zijn processen verder optimaliseren en proberen intern gebonden capaciteiten en middelen vrij te maken. De kostendruk dwingt bedrijven tot een strategiewissel en het verplaatsen van de productie uit landen met hoge kosten. Samenwerking met partners bij complexe en daarmee kostbare taken kan hier een weg zijn om de eigen wendbaarheid en weerbaarheid te vergroten.

#3 Zware compliance-last

Wat fabrikanten naast de kosten plaagt, zijn de als uit de hand lopend ervaren regelgevende voorschriften – zowel op nationaal als op EU-niveau. De inspanning neemt jaar na jaar toe en is vooral vervelend wanneer de ontbrekende harmonisatie tussen de richtlijnen leidt tot deels dubbele rapportageverplichtingen (voorbeeld LskG en CSRD). De bureaucratie kost niet alleen geld. Ze blokkeert ook belangrijke vakbekwame krachten die anders hard nodig zijn.

De Europese verordening voor medische hulpmiddelen (MDR) blijft een langdurige bouwplaats. Her en der riepen brancheverenigingen vorig jaar op tot een uitgebreide herziening van de richtlijn. In oktober nam het Europees Parlement uiteindelijk een resolutie aan voor wijziging, die tot het einde van het eerste kwartaal van 2025 voorstellen vraagt. Of een herziening daadwerkelijk plaatsvindt en hoe deze eruitziet, zal dus nog moeten blijken. Zonder regulatorisch vakmanschap en externe ondersteuning wordt het voor fabrikanten echter moeilijk om de veranderingen in het dynamische compliance-landschap bij te houden.

#4 Duurzaamheids-ecosysteem

Veel ruimte in de compliance-katalogus neemt ook het thema duurzaamheid in. De Green Deal van de EU houdt ook niet halt voor MedTech-fabrikanten – beginnend bij de Eco-design-richtlijn, via CSRD, tot het geplande PFAS-verbod voor 2026. Terwijl de CO2-balans en ESG-rapportage bij sommige medische producten (bijvoorbeeld accessoires) nog relatief eenvoudig verlopen, neemt de complexiteit van de medische apparaten toe, evenals de rapportage. Systematische analysemethoden zoals de Product Lifecycle Assessment (LCA) bieden hier een raamwerk om belangrijke kengetallen te verzamelen en niet alleen de CO2-uitstoot te verminderen, maar ook kosten te besparen.

De markt voor groene technologie en duurzaamheid zal verder groeien en tegen 2032 een marktvolume van 105 miljard US-dollar bereiken. Er is vraag naar technologieën, oplossingen en processen om de vraag naar milieuvriendelijke producten met een lage CO2-voetafdruk ook praktisch te kunnen realiseren. Fabrikanten zetten hier nu al in op een uitgebreid ecosysteem, waarin partners vakinhoudelijke expertise leveren en dienstverleners duurzaamheidsrelevante taken overnemen (bijvoorbeeld afvaltransport en -verwerking).

#5 Jaar van de AI

Een vergelijkbare groei in de medische technologie belooft de inzet van Kunstmatige Intelligentie (AI). Of deze belofte echter al in het komende jaar volledig wordt ingelost, is de vraag. Er wordt hard gewerkt aan slimme chirurgierobots, AI-apps voor kankerherkenning en virtuele assistenten voor artsen. In de praktijk gaat het echter meestal om AI-functies die vooral daar worden ingezet waar fabrikanten en aanbieders ze kunnen controleren – en waar ze in geval van twijfel geen schade aan mensen veroorzaken.

De EU-regelgeving voor AI classificeert AI-gedreven medische hulpmiddelen terecht als hoogrisico-AI-systemen en stelt de regelgevende eisen dienovereenkomstig hoog. De ontwikkeling kost tijd en vereist expertise die op veel plaatsen nog moet worden opgebouwd. Daarbij is het rendement op investeringen bij het experimentele karakter van AI lang niet altijd gegarandeerd. Ondanks alle verwachte voordelen uiten bijna twee derde (65%) van de MedTech-bedrijven daarom bedenkingen over de integratie van AI in medische hulpmiddelen.

Waar AI nu al de efficiëntie aanzienlijk verbetert, is in de operationele werking en bij de optimalisatie van processen in productie, ontwikkeling en supply chain. Een ander interessant toepassingsgebied is de laboratoriumdiagnostiek, waar steeds vaker deep learning-technologieën worden ingezet voor analyse.

#6 Cybersecurity is supply chain-onderwerp

Met AI en de toenemende digitalisering van medische hulpmiddelen in diagnostiek, consultatie en monitoring blijft ook de cyberveiligheid een hoofdthema in 2025. Hier komt met de NIS2-richtlijn geen nieuwe, maar wel een herziene en strengere voorschrift voor fabrikanten. De eisen en sancties richten zich expliciet op "zeer belangrijke instellingen", waaronder klinieken, medische centra (MVZ) en andere zorginstellingen.

Bedrijven moeten volgens NIS2 veiligheidsrisico’s herkennen, beoordelen en documenteren, evenals de daarvoor benodigde technische en organisatorische randvoorwaarden en tools bieden. De regeling omvat expliciet ook de supply chain, inclusief EMS-dienstverleners, partners en toeleveranciers. Een nauwe samenwerking met de betrokken stakeholders en veiligheidspartners wordt daarmee steeds belangrijker. Volgens een studie van Plusnet heeft slechts 52% van de Duitse bedrijven de NIS-eisen voor de veiligheid van de toeleveringsketen volledig of gedeeltelijk geïmplementeerd. Fabrikanten hebben ook hier nog een lange lijst te vervullen om producten te beschermen en een veilige gegevensuitwisseling te garanderen (zoekwoord: gegevensbescherming, intellectueel eigendom).