Anuga FoodTec 2024: Gwarancja bezpiecznej żywności

Higiena procesowa jest jednym z najważniejszych tematów na Anuga FoodTec 2024. Od niej zależy i z nią się wiąże Hygienic Design, czyli projektowanie elementów i urządzeń produkcyjnych w taki sposób, aby były łatwe do czyszczenia. Producenci żywności i napojów, którzy chcą zapewnić, że ich linia jest najlepsza pod względem "łatwego do czyszczenia", znajdą na terenach targowych w Kolonii szeroki wybór rozwiązań, obejmujących od instrumentacji procesowej, przez systemy transportowe w wersji Washdown, aż po w pełni automatyczne systemy CIP. Wiedzę na ten temat przekazują również wydarzenia i kongresy, które odbędą się od 19 do 22 marca 2024 roku na terenach targowych w Kolonii.

Projektowanie elementów i komponentów zgodnie z zasadami czystości stanowi kluczowe wymaganie w środowisku produkcji żywności, gdzie higiena jest krytyczna. Temat ten nie jest nowy. Od prawie 35 lat europejska dyrektywa maszynowa wymaga, aby linia była tak zaprojektowana, by materiały mające kontakt z żywnością można było czyścić przed każdym użyciem. W tym zakresie głównymi odpowiedzialnymi są producenci maszyn i ich partnerzy technologiczni, ponieważ niezależnie od tego, czy chodzi o pompę, zawór czy przepływomierz: zmiany w zamontowanych komponentach lub samej linii są w zasadzie niemożliwe do wprowadzenia po jej uruchomieniu, a jeśli już, to wiąże się to z wysokimi kosztami.

Higienic Design jest więc dla firm wystawiających na Anuga FoodTec jednym z najważniejszych punktów programu – ale nie tylko dlatego, że jest to wymóg prawny. Ponieważ zdolność do czyszczenia ma istotny wpływ na bezpieczeństwo procesu. Nawet najmniejsze zanieczyszczenia w produkcji i napełnianiu mogą prowadzić do pogorszenia jakości lub wycofania produktu z rynku. Ważnym aspektem Hygienic Design jest sam materiał. Obecnie w przemyśle spożywczym dominują urządzenia ze stali nierdzewnej. Stal nierdzewna wysokostopowa o chropowatości poniżej 0,8 mikrometra jest uważana za materiał najbardziej higieniczny, ale sama w sobie nie gwarantuje łatwości czyszczenia. Produkcja "starego designu" ze stali nierdzewnej nie przynosi korzyści.

Konstrukcje wolne od narożników i kątów

Analiza wytycznych European Hygienic Equipment Design Group (EHEDG) szybko pokazuje, że to, jak czysta jest linia po czyszczeniu, zależy głównie od stanu powierzchni mających kontakt z produktem, które muszą być samoczynnie odprowadzane. Do najważniejszych zasad projektowania należą unikanie poziomych powierzchni, ostrych narożników i kątów – ponieważ tylko wtedy, gdy czyszczenie może przebiegać bez pozostałości, można wykluczyć zanieczyszczenia w żywności oraz krzyżowe zanieczyszczenia podczas zmiany produktu. W przypadku zamkniętych procesów, typowych dla przemysłu napojów i mleczarskiego, należy zadbać, aby nie było martwych przestrzeni, w których mogą osiedlać się mikroorganizmy. W procesach otwartych, charakterystycznych dla przemysłu mięsnego i piekarniczego, istotne jest także ryzyko zanieczyszczenia otoczenia.

Materiały nie mające kontaktu z produktem również muszą być łatwe do czyszczenia i mieć gładkie powierzchnie. Konsekwentny, wolny od szczelin design oraz nachylone pod kątem 30 stopni z poziomymi krawędziami spływu zapewniają szybkie i bezpieczne odprowadzanie środków czyszczących z obudów maszyn. Szereg innych rozwiązań konstrukcyjnych gwarantuje, że urządzenia wytrzymają czyszczenie wysokociśnieniowe, nawet w wysokich temperaturach i z użyciem środków chemicznych. Dla napędów i szaf sterowniczych oznacza to na przykład, że muszą osiągać stopień ochrony IP69K.

Automatyczne czyszczenie bez demontażu

Największym wyzwaniem dla producentów żywności jest dostosowanie linii produkcyjnych pracujących w trybie batch do metod czyszczenia. Dlatego Anuga FoodTec skupia się także na innowacyjnych technologiach automatyzacji procesu czyszczenia oraz kontroli uzyskanej czystości. Na przykład można zamontować listwy dysz w strategicznych miejscach systemu transportowego, aby zapewnić dezynfekcję każdego centymetra taśmy i zapobiec rozwojowi mikroorganizmów. Wykorzystanie czujników inline umożliwia sterowanie zaprogramowanymi cyklami mycia i przyczynia się do skrócenia czasu czyszczenia, zmniejszenia strat produktów i zużycia zasobów. Zmniejsza się także czas przestoju – to niepodważalne korzyści wynikające z monitorowania procesu CIP (Cleaning In Place), co przekłada się na optymalizację zużycia energii, środków czyszczących i wody, wpisując się w główny temat targów Anuga FoodTec.

CIP umożliwia szybkie i skuteczne czyszczenie urządzeń bez konieczności ich demontażu. W zależności od rodzaju produkowanych wyrobów, czyszczenie odbywa się naprzemiennie przez płukanie wodą oraz roztworami kwasowymi lub zasadowymi. Systemy CIP usuwają osady i zanieczyszczenia powstałe podczas produkcji, umożliwiając pełne i higieniczne czyszczenie rurociągów, pomp, zaworów, zbiorników czy urządzeń do napełniania. I właśnie tutaj higienic Design odgrywa kluczową rolę: martwe przestrzenie, w których mogą pozostać środki czyszczące, zakłóciłyby każdy, nawet najbardziej zoptymalizowany proces CIP. Uczestnicy targów w Kolonii dowiedzą się, jak dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii można skutecznie zoptymalizować proces CIP i wyposażyć istniejące linie na przyszłość.

Perspektywy na przyszłość: samouczące się roboty czyszczące

Dzięki szerokiej ofercie obejmującej cały łańcuch procesowy, Anuga FoodTec jest idealną platformą informacyjną i zakupową dla wszystkich aspektów związanych z produkcją żywności i napojów. Nie skupia się ona tylko na aktualnych wymaganiach, ponieważ dzięki integracji sztucznej inteligencji (SI) proces czyszczenia ma stać się jeszcze bardziej wydajny. Naukowcy pracują nad mobilną platformą do czyszczenia urządzeń procesowych i hal produkcyjnych. Wyposażone w samouczący się system SI i inteligentne czujniki, autonomiczne roboty będą mogły rozpoznawać rzeczywisty poziom zabrudzenia i na tej podstawie wybierać optymalną procedurę czyszczenia.

Organizowana przez Koelnmesse, Anuga FoodTec stawia na temat przewodni Odpowiedzialność (Responsibility). Partnerem merytorycznym i ideowym jest niemieckie stowarzyszenie DLG – Deutsche Landwirtschafts-Gesellschaft.