Universiteit Hamburg stuurt wereldwijd uniek containerlabor naar India

Het containerlabor bestaat uit in totaal zeven containers, die vele verschillende apparaten en laboratoria bevatten. Het is vervaardigd in opdracht van de Exzellenzcluster "Understanding Written Artefacts" van de Universiteit Hamburg. (Foto: UHH/Esfandiari)

De palmbladmanuscripten die in Puducherry, Zuid-India, onderzocht moeten worden, behoren net als de Gutenberg-bijbel (ca. 1455) of de Magna Carta van 1215 tot het werelddocumenten-erfgoed. (Afbeelding: UHH/K. Helmholz)

Om waardevolle manuscripten over de hele wereld te onderzoeken, heeft het excellentiecluster „Understanding Written Artefacts“ aan de Universiteit Hamburg een mobiel containerlabor ontwikkeld. De in totaal zeven containers worden op 7 april 2024 voor het eerst naar het buitenland gestuurd. In India moeten in de komende anderhalf jaar met hun hulp palmbladmanuscripten worden onderzocht die tot het UNESCO Werelderfgoed behoren.

In het zuiden van India, in Puducherry, liggen ongeveer 12.000 onontdekte palmbladmanuscripten. Ze stammen uit de late 18e en 19e eeuw en behoren daarmee tot de oudste bewaarde manuscripten van dit soort. Voor historici vormen ze een van de belangrijkste bronnen over religie, geschiedenis, astrologie en geneeskunde van een ongeveer tweeduizend jaar oude schriftcultuur, die tot de meest invloedrijke ter wereld behoort.

Omdat de exacte herkomst van de manuscripten echter bijna altijd onbekend is, blijven veel vragen onbeantwoord, bijvoorbeeld over de verspreiding van bepaalde religieuze culten. Nu willen onderzoekers van het excellentiecluster „Understanding Written Artefacts“ (UWA) en wetenschappers uit India enkele van deze vragen gezamenlijk oplossen: door materiaalwetenschappelijke analyses van de manuscripten in een wereldwijd uniek containerlabor. Het bestaat uit in totaal zeven containers. Vijf bevatten laboratoriumruimtes, een andere stroomaggregaten en watervoorzieningen, een zevende dient als opslag.

„De benodigde apparatuur stellen we voor deze en elke nieuwe inzet individueel samen“, zegt Prof. Dr. Markus Fischer, scheikundige en hoofd van het containerlab-project aan de Universiteit Hamburg. Fischer was mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het laboratorium, dat volgens de specificaties van het Hamburgse excellentiecluster op maat is gemaakt. Het is bijvoorbeeld uitgerust met een cleanroom voor moleculair biologische werkzaamheden, om de palmsoorten te bepalen waarvan de bladeren als schrijfmateriaal dienden. De onbekende auteurs schreven vaak met een verf op basis van roet. Identieke roetdeeltjes of terugkerende DNA-structuren bij palmbladeren zouden een gemeenschappelijke oorsprong van verschillende manuscripten kunnen aantonen.

Inzet bij hitte en aanhoudende regen

De omstandigheden tijdens de zes weken durende zeereis en het klimaat in Zuid-India vormen grote uitdagingen voor het onderzoek. „In de zomer ligt de gemiddelde temperatuur daar boven de 30 graden, in oktober begint de moesson met zijn extreme luchtvochtigheid. We hebben veel apparatuur hier in Hamburg getest op hun robuustheid en hopen nu dat ze zich ter plaatse zullen bewijzen“, aldus Fischer.

De onderzoeker zal het containerlabor enkele weken begeleiden, evenals twee chemici van de Universiteit Hamburg en de wetenschappelijke leider van het project, de Indoloog Dr. Giovanni Ciotti. „Een grote uitdaging is dat alleen niet-invasieve of minimaal invasieve methoden geschikt zijn voor het onderzoek van de manuscripten. Ze behoren tot het UNESCO Werelderfgoed. Je kunt, om het zo maar te zeggen, niet zomaar een stukje afsnijden en onder de microscoop leggen“, zegt Ciotti.

De documenten bevinden zich op het terrein van het Institut Français en de École française d’Extrême-Orient in Puducherry. Sinds 2005 maken ze deel uit van het UNESCO Werelderfgoed – net als bijvoorbeeld de Gutenbergbijbel uit 1455 of de Magna Carta uit 1215. Het onderzoek naar de palmbladmanuscripten wordt uitgevoerd door de onderzoekers van het excellentiecluster UWA in samenwerking met wetenschappers van het Institut Français de Pondichéry (IFP) en het National Institute of Advanced Studies (NIAS) in Bangalore.