Hightech voor elke operatie

Hightech voor elke operatie

De CAT Clean Air Technology GmbH, een van de toonaangevende dienstverleners op het gebied van cleanroomtechnologie in heel Duitsland, organiseerde de 1e Ingenieurdag. Vertegenwoordigers van gerenommeerde bedrijven zoals Trumpf of Imtech presenteerden daar de ongeveer 50 deelnemers de nieuwste ontwikkelingen en technologieën voor operatiekamers.

In het licht van de steeds weer opgelaaide discussies over infectieziekten in ziekenhuizen speelt de cleanroomtechnologie vooral ook in operatiekamers een zeer centrale rol. Talrijke klinische studies tonen immers aan dat vooral de microbieelbelasting in de directe omgeving van de operatie de kans op infecties aanzienlijk beïnvloedt. De taak van luchttechnische installaties is daarom niet alleen te zorgen voor een aangenaam binnenklimaat, maar ook de concentratie van micro-organismen en deeltjes te verminderen. Dit is ook een kernpunt van de nieuwe DIN-norm 1946-4:2008-12 van december 2008.

De voortdurend uitgebreide en aangescherpte norm- en richtlijnenkatalogus vereist telkens weer de optimalisatie van luchttechnische installaties evenals de medisch-technische uitrusting. Wat er momenteel in verschillende sectoren van de branche gebeurt, konden recent de deelnemers van de 1e Ingenieurdag van de CAT Clean Air Technology GmbH ervaren. Het bedrijf met zetel in Stuttgart had ongeveer 70 beheerders en planningsbureaus van ziekenhuizen uitgenodigd en gaf in de vorm van lezingen van geselecteerde partnerbedrijven interessante inzichten in actuele ontwikkelingen en onderzoeken.

Dat de CAT Clean Air Technology GmbH dit evenement heeft georganiseerd, is geen toeval: Het door Steffen Hild in 1995 opgerichte bedrijf biedt zijn klanten zowel afnamecontroles in cleanrooms als de kwalificatie en validatie van cleanroomtechnische productievestigingen. Tot het dienstenpakket behoren ook stromingsvisualisaties, kalibraties, monitorsystemen, evenals inbedrijfstellingen en optimalisaties van ventilatiesystemen.

Nieuwe DIN-norm problematisch

Bij de opening van de 1e Ingenieurdag richtte de directeur van CAT, Steffen Hild, zich vooral op de gevolgen van de nieuwe DIN-norm 1946-4:2008-12 voor de afnamecontroles en de ruimtelijke planning. “Als problematisch zie ik bijvoorbeeld dat de afnamecontroles plaatsvinden in een statische toestand, dus zonder personeel en medische hulpmiddelen,” aldus Hild. “Bovendien worden geen emissies van machines en personeel in aanmerking genomen en bestaat er verder het gevaar dat door de turbulentiearme verdringingsstroom ofwel de ‘Laminar Flow’ eventuele verontreinigingen direct op de patiënt worden overgebracht door de chirurg.”

Volgens Hild heeft de genoemde DIN-norm ook gevolgen voor de planning van operatiekamers. Zo leidt het voorgeschreven plafondveld van 3,20 bij 3,20 meter met turbulentiearme verdringingsstroom (TAV) boven het steriele operatiegebied onder andere tot het ontbreken van voldoende ruimte voor innovatieve medische apparatuur. Daarnaast laat bijvoorbeeld de grootte van mobiele röntgentoestellen (C-bogen) geen installatie van een luchtsluis toe. Omdat er in het tussendek te weinig ruimte is voor het drukplenum en de ventilatiekanalen, is er geen gelijkmatige afzuiging in het drukplenum en daardoor een ongelijkmatige afzuiging over het laminaire flow-veld. “Volgens de nieuwe norm voldoen operatiekamers daarom eigenlijk niet meer aan de gewenste hoge steriliteitsnormen,” concludeert Hild.

Energiebesparing

Bij Hilds opmerkingen paste uitstekend het nieuwe operatiekamer-ventilatiesysteem dat Jürgen Sautter, directeur regio Zuid-West van Imtech Deutschland GmbH & Co. KG in Stuttgart, presenteerde. Het systeem van de naar eigen zeggen leidende technische gebouwinstallateur in Duitsland onderscheidt zich onder andere doordat bestaande warmtebronnen worden benut om de stroming te stabiliseren en doordat vanwege een lager volumestroom minder stromingsnelheden ontstaan, waardoor tochtverschijnselen voor de personen in het beschermde gebied worden voorkomen. Alle schadelijke gassen en geuren in de operatie worden via de afvoer afgevoerd. Dit geldt ook voor de giftige gassen die tijdens een operatie met het zogenaamde elektrische mes worden gegenereerd. Ter vergelijking: bij het TAV-systeem worden deze via de recirculatie weer in de ruimte gebracht. Omdat het Imtech-ventilatiesysteem geen recirculatieapparatuur nodig heeft, levert dit tevens een aanzienlijke besparing op in koude-energie, elektriciteit en onderhoudskosten.

Christian Weger van het in Zuid-Tirol gevestigde Weger Walter & Co OHG presenteerde de hygiëneklimasystemen van zijn bedrijf. Aan de hand van de ‘DIWER’-apparaatserie – dubbelwandige kastapparaten in modulaire bouwvorm voor luchtbehandeling in liggende of staande uitvoering, met volledig demontabele behuizing zonder lassen en klinkverbindings – liet Weger onder andere zien dat ook het gebruik van verschillende energie-winstsystemen mogelijk is: roterende warmtewisselaars, plaatwisselaars of circulatieverbundsystemen.

Systeemoplossingen voor de operatiekamer

Daniel Melasch en Dr. Siegfried Flasch van het bedrijf Leonhard Weiss GmbH & Co. KG uit Göppingen presenteerden tijdens de 1e Ingenieurdag van CAT mogelijke oplossingen voor de vloeroplossingen in operatiekamers. Centraal stond daarbij de voor cleanrooms bestemde ‘Pharma Terrazzo’. “Deze hygiënische vloerbedekking voldoet aan alle operatiekamerspecifieke eisen, bijvoorbeeld op het gebied van mechanische en chemische belasting, afvoerbaarheid, slipvastheid, brandklasse, reiniging en desinfectie,” lichtte Daniel Melasch toe. Ook wat betreft de mogelijkheid van wand- en andere aansluitingen is de ‘Pharma Terrazzo’ een goede keuze.

Over systeemonderdelen in cleanroombouw ging de lezing van Albrecht Ritter, directeur van de in Renningen gevestigde clean-tek Reinraumtechnik GmbH & Co. KG. “Een kenmerk van onze cleanroom-systeemoplossingen is de modulaire bouw,” verklaarde Ritter. Hierdoor is bijna elke ruimtelijke indeling evenals verbouwingen of uitbreidingen probleemloos mogelijk. “Door de samenwerking van wand- en plafondsystemen, deuren en sluizen van de materialen staal, roestvrij staal, aluminium of glas ontstaan doordachte oplossingen.”

Medische technologische uitrusting en reiniging

Christoff Weise en Christian Tebel van de Trumpf Medizin Systeme GmbH & Co. KG in Puchheim wijdden zich in hun lezingen aan de medisch-technische uitrusting in operatiekamers. Centraal stonden daarbij vooral plafondvoorzieningen, operatieverlichting, HD-camera’s voor video- en audiotransmissie, operatietafels, bedieningsunits voor de volledige operatieapparatuur, beeldvormingssystemen voor intra-operatieve diagnostiek en hybride operatiekamers voor de integratie van diagnose en therapie.

Tot slot belichtte Gerhard Lauth van het bedrijf Steris GmbH de operatiekamer-ruimtebevochtiging met VHP (Vaporized Hydrogen Peroxide) als een droog H2O2-begasingsproces. VHP heeft zich de afgelopen jaren steeds meer bewezen als alternatief voor formaldehyde, ETO of perazijnzuur. “Het presenteert zich als een effectief sterilisatie- en decontaminatieproces en laat geen toxische of zichtbare resten achter,” aldus Lauth. Ook is het mogelijk om elektrische en elektronische apparaten te begassen – en dat alles bij lage bedrijfskosten.

Het afsluitende oordeel van organisator Steffen Hild: “De positieve respons van alle deelnemers heeft aangetoond dat de Ingenieurdag zeer in de smaak viel. Het doel van de CAT-Ingenieurdag, om de deelnemers nieuwe ideeën en inspiratie te bieden met betrekking tot DIN 1946-4, is bereikt. Een vervolg volgt zeker.”