Wywiad z ekspertem — Nowe formy leków na fali wznoszącej

Od 30 września do 2 października 2014 roku w Norymberdze odbędzie się TechnoPharm, wiodące w Europie targi specjalistyczne dla technologii sterylnych w farmacji, spożywczym i kosmetycznym. Równocześnie renomowani eksperci z branży przedstawią na ponad 60 wykładach stan techniki. Głównymi punktami programu są forum dotyczące serializacji dla producentów farmaceutycznych, seria wykładów niemieckiego Instytutu Opakowań oraz specjalistyczny wykład na temat rozpadów doustnych form leków, wygłoszony przez prof. dr. Jörga Breitkreutza, dyrektora Instytutu Technologii Farmaceutycznej i Biopharmacji na Uniwersytecie Dusseldorf oraz prezesa Związku ds. Technologii Farmaceutycznej, który wspiera tę branżową wystawę jako jej podmiot ideowy. W wywiadzie z ekspertem Breitkreutz dzieli się pierwszymi spostrzeżeniami na temat innowacyjnego zagadnienia, które przedstawi w swoim wykładzie 1 października 2014 roku o 13:30 w forum fachowym TechnoPharm.

Co to są rozpadalne doustne formy leków (ODX)?

Prof. dr Jörg Breitkreutz: ODX rozkładają się w jamie ustnej w ciągu kilku sekund. Mogą być więc przyjmowane bez płynu. Rozpadalne formy doustne zwykle szybko uwalniają substancję czynną, która działa lokalnie na błonę śluzową jamy ustnej, przechodzi bezpośrednio do krwi przez błonę śluzową jamy ustnej lub po połknięciu leku zawierającego substancję czynną, jest wchłaniana z żołądka i jelit.

Jaki jest szczególny atut mini tabletek, które Pan opracował?

Prof. Breitkreutz: Orodispergujące mini tabletki to bardzo małe tabletki (np. o średnicy dwóch milimetrów), które natychmiast — w mniej niż trzy sekundy — rozpuszczają się w jamie ustnej. Małym dzieciom można więc umieścić mini tabletkę w policzku, gdzie szybko się rozpuszcza i uwalnia substancję czynną. Unika się w ten sposób niepożądanego „połykania”. W przeciwieństwie do płynnych form leków, takich jak soki czy krople, nic nie wypływa z kącika ust. Podobnie jak w przypadku płynnych form, dawka może być precyzyjnie i dostosowana do wieku. Dodatkowo większość substancji czynnych w formie stałej jest bardziej trwała.

Od 15 lat w Niemczech dopuszczone są D-Fluoretten, które rozpuszczają się w ustach niemowląt. Dlaczego rozwój ODX ruszył dopiero teraz?

Prof. Breitkreutz: Europejska regulacja „Lepsze leki dla dzieci” z 2007 roku była z pewnością kamieniem milowym, ponieważ wprowadziła obowiązek opracowywania form dostosowanych do dzieci dla wszystkich nowych substancji czynnych. Rozwój mini tabletek wspomogły nowe substancje pomocnicze oparte na mannitolu, z ulepszonymi właściwościami, najczęściej w postaci współprocesowanych mieszanek gotowych, które umożliwiają prostą produkcję tabletek. Ponadto w ostatnich latach pojawiło się kilka nowych leków, np. rozpuszczalne filmy doustne z substancjami na receptę, co skłoniło inne firmy do własnych prac rozwojowych lub rozszerzeń linii produktów. Kolejnym aspektem jest poszukiwanie tańszych metod produkcji niż energochłonny i czasochłonny proces liofilizacji dla już od dawna wprowadzonych tabletek liofilizowanych.

Jakie szczególne wymagania stawia produkcja i pakowanie ODX?

Prof. Breitkreutz: Orodispergujące tabletki można produkować na standardowym sprzęcie do wytwarzania tabletek. Obecnie wiele firm dysponuje narzędziami do prasowania mini tabletek. Filmy rozpuszczalne (ODF) wymagają jednak specjalnych linii produkcyjnych, które dotychczas są dostępne tylko u kilku producentów. Pakowanie wszystkich ODX jest skomplikowane, ponieważ kontakt z wilgocią musi być wykluczony, a często mają one mniejszą wytrzymałość mechaniczną niż tradycyjne formy leków.

Jakie przeszkody jeszcze muszą pokonać ODX w Niemczech i Europie?

Prof. Breitkreutz: Na świecie brakuje jeszcze ustandaryzowanych monografii farmakopei i jasnych wymagań regulacyjnych. Na przykład, jak mierzyć rozpad mini tabletek i ODF? I jak oceniać ich wytrzymałość mechaniczną? Jakie wartości są jeszcze akceptowalne? Dotychczas brakuje ugruntowanych metod testowania, co powoduje niepewność wśród firm. Dla rozwoju globalnego rynku farmaceutycznego konieczne jest również, aby europejskie organy rejestracyjne uzgodniły z innymi instytucjami, np. FDA w USA, jednolite testy i specyfikacje. To zajmie jeszcze trochę czasu, ale jestem głęboko przekonany, że dojdzie do tego i da to kolejny impuls rozwojowy dla ODX.