Wmurowanie kamienia węgielnego pod laboratorium nanotechnologiczne

Wmurowanie kamienia węgielnego pod laboratorium nanotechnologii

ETH Zürich i laboratorium badawcze IBM w Zurychu dzisiaj na terenie IBM w Rüschlikon położyły kamień węgielny pod nową wspólną nanotechnologiczną pracownię. Inwestycja o wartości 90 mln franków jest częścią strategicznego partnerstwa obu instytucji. Od 2011 roku planuje się rozpoczęcie prac nad pierwszymi projektami.

Około rok temu laboratorium badawcze IBM i ETH Zürich ogłosiły strategiczne partnerstwo w dziedzinie nauk nanotechnologicznych. (zobacz artykuł ETH Life online z 25.6.2008) Kluczowym elementem współpracy jest budowa nowego laboratorium badawczego do nanotechnologii na terenie IBM w Rüschlikon. Dziś rano przedstawiciele obu instytucji położyli kamień węgielny pod ten przyszłościowy nowy budynek. W wydarzeniu uczestniczyło około 400 gości z polityki, nauki i przemysłu.

Wspólna nanotechnologiczna pracownia wspiera interdyscyplinarną współpracę utalentowanych i zaangażowanych naukowców. Przewodniczący Rady ETH, dr Fritz Schiesser, podkreślił w swoim przemówieniu: „Zewnętrzna współpraca nauki, gospodarki i społeczeństwa oraz wewnętrzna współpraca w ramach ETH są dla mnie jako przewodniczącego Rady ETH szczególnie ważne. Nowa nanotechnologiczna pracownia IBM i ETH Zürich będzie silnie wspierać te dwa cele i pokazywać, że całość jest większa niż suma części.” Rektor Zurychu, dr Thomas Heiniger, odniósł się do strategicznego znaczenia nowej pracowni dla lokalizacji Zurychu: „Kamień węgielny pod wspólną nanotechnologiczną pracownię ETH Zürich i IBM jest kolejnym kamieniem milowym w profilowaniu naszego kantonu jako wiodącego na świecie ośrodka badawczego i high-tech. Takie odważne inwestycje są najlepszą odpowiedzią na trudną sytuację gospodarczą, w której się obecnie znajdujemy.” Prezes ETH, Ralph Eichler, podziękował za konstruktywną współpracę z IBM: „Jestem pod wrażeniem, jak bezproblemowo wynegocjowano umowę z IBM i na jakie wzajemne swobody mogliśmy się zgodzić we współpracy. To ważny element dla odkryć i innowacji.”

Laboratorium także dla partnerów zewnętrznych
Podkreślono również znaczenie bliskiej współpracy nauki i przemysłu. Tworzy ona warunki do innowacji i wzrostu. Dr Matthias Kaiserswerth, dyrektor laboratorium badawczego IBM w Zurychu, zaznaczył w swoim przemówieniu: „Jesteśmy przekonani, że problemy naszego świata nie mogą być rozwiązane samodzielnie, lecz tylko poprzez współpracę i partnerstwa. Obecność wybitnych instytucji naukowych oraz wysoko wyspecjalizowanych i silnych przemysłów czyni Szwajcarię idealnym miejscem do współpracy.”

Współpraca w nowym laboratorium jest również otwarta dla innych zainteresowanych partnerów z nauki i przemysłu. Już jednym z pierwszych zewnętrznych partnerów jest EMPA. Dzięki nowej nanotechnologicznej pracowni ETH Zürich i IBM zmierzają na wyższy poziom nanotechnologii. Główne obszary badań obu instytucji obejmują od projektów podstawowych po badania stosowane. Dziedziny wspólnych badań obejmują m.in. materiały węglowe, nanofotonikę, spintronikę, nanowłókna i tribologię.

Świetne środowisko badawcze
Nowe centrum badawcze o powierzchni około 6000 m² na czterech poziomach zapewni najnowocześniejsze warunki do badań. Kluczowym elementem budynku będzie niemal 900-metrowa czysta komora, wyposażona w ponad 50 częściowo dostosowanych instrumentów. Nowy budynek będzie również posiadał specjalistyczne laboratoria do ekstremalnie czułych pomiarów i eksperymentów. Zostały one zabezpieczone potrójną osłoną przed wszelkimi zewnętrznymi wpływami, takimi jak wstrząsy, pola elektromagnetyczne czy wahania temperatury. Budynek musi spełniać wysokie wymagania dotyczące efektywności energetycznej. Wdrożony zostanie koncepcja techniczna zgodna z Minergie. Wykorzystanie sond gruntowych i fotowoltaiki ma przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii przez budynek.

Koszt inwestycji w nowy budynek wynosi około 90 mln franków, z czego około 30 mln przeznaczono na infrastrukturę techniczną. Koszty tej infrastruktury oraz koszty operacyjne ponoszą partnerzy; IBM dodatkowo pokryje koszty budynku. ETH Zürich wynajmie pomieszczenia. Infrastruktura będzie dostępna zarówno dla wspólnych, jak i niezależnych projektów partnerów. Planowane rozpoczęcie działalności badawczej to 2011 rok.

Nanotechnologia: mały rozmiar, wielki potencjał
Nanotechnologia jest technologią przekrojową, od której oczekuje się innowacji w różnych dziedzinach. Wykorzystuje funkcje na niezwykle małą skalę i koncentruje się na strukturach i procesach w wymiarach poniżej 100 nanometrów — około 400 razy cieńszych niż ludzki włos. Coraz więcej zastosowań nanotechnologii wkracza do produktów codziennego użytku. Należą do nich np. odporne na zarysowania lakier samochodowy czy tekstylia odporne na zabrudzenia. Takie zastosowania korzystają z efektów na nanoskalę i poprawiają funkcjonalność oraz trwałość produktów i materiałów. Jeszcze większy potencjał kryje się w przyszłych zastosowaniach w obszarach takich jak nanoelektronika, sensoryka, medycyna oraz technologia energetyczna i środowiskowa.

Dzięki badaniom ETH Zürich i laboratorium IBM w Rüschlikon, z Zurychu wielokrotnie wychodziły kluczowe impulsy w badaniach nanotechnologicznych. Warto wspomnieć o przełomowych koncepcjach mechaniki kwantowej autorstwa fizyka ETH i laureata Nagrody Nobla, Wolfganga Pauli, czy o rozwoju mikroskopu skaningowego tunelowego przez Gerd Binnig i Heinricha Rohera w laboratorium IBM w Zurychu, za które w 1986 roku otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. To narzędzie umożliwiło pierwszy wgląd w świat atomów.

Zdjęcie: Kulminacją położenia kamienia węgielnego było zanurzenie kapsuły czasu, wypełnionej darami i pamiątkami od pracowników ETH i IBM. (od lewej do prawej) Werner Escher, doktorant ETH w IBM, Antje Rey, doktorantka ETH w IBM; Dimos Poulikakos, kierownik laboratorium termodynamiki w nowych technologiach na Instytucie Technologii Energetycznej, ETH Zürich; dr Paul Seidler, koordynator laboratorium nanotechnologii w laboratorium IBM w Zurychu, Hesham Ghoneim, doktorant ETHZ w IBM. (Zdjęcie: IBM)
Źródło: ETH Eidgenössische Technische Hochschule Zürich