Batterijproductie in Europa neemt af

© Michael Marais / Unsplash

De energie- en mobiliteitswende is in volle gang. Subsidieprogramma's en nieuwe regels in Europa, de VS en vooral China stimuleren een boom die al duidelijk contouren begint te krijgen. De uitdagingen zijn groot, maar de kansen ook – ook voor de aanbieders die op de POWTECH vertegenwoordigd zijn.

"There are nine million bicycles in Beijing", zingt de muzikante Katie Melua sinds 2005 – en ze zou nu kunnen aanvullen: "en negen miljoen elektrische auto's in China." Met in totaal meer dan vijf miljoen nieuwe registraties in 2022 was de grens van negen miljoen al in de zomer van vorig jaar overschreden. De trend: snel verder stijgend. Want hoewel in het Middenrijk de overheidssteun voor elektrische voertuigen onlangs nog sterker werd gekort dan in Duitsland – zal de trend naar elektrische auto's dit niet breken. Kopers en fabrikanten van conventionele voertuigen met verbrandingsmotoren worden geconfronteerd met verdere problemen: Terwijl in Duitsland en Europa nog wordt gestreden over de nieuwe emissienorm Euro 7, eist China vanaf juli 2023 met de 6b-standaard zelfs nog strengere grenswaarden voor emissies. Een boef die kwaad denkt, zou kunnen zeggen dat de door batterijen en daarmee elektrische auto’s gedomineerde natie hierdoor de toelating van nieuwe verbrandingsmotoren, zoals die door westerse producenten worden aangeboden, quasi onmogelijk maakt.

Dit voorbeeld werpt een licht op de actuele veranderingen – en verandering doet pijn. Nergens in de economie is dat momenteel zo duidelijk te zien als in de energietransformatie: of het nu waterstof, gebouwverwarming, elektromobiliteit of snelheidsbeperkingen zijn – de discussie over de beste maatregelen voor een verandering van de energie- en transportsector richting klimaatneutraliteit laat de stemming hoog oplopen. En dat zou slechts het begin kunnen zijn: momenteel bevinden zich meer dan 200 verschillende technologieën voor energietransformatie in verschillende stadia van marktintroductie. Allen hebben ze gemeen dat ze moeten helpen om fossiele energiebronnen in de energiesector te vervangen. En: ze maken in de overgrote meerderheid gebruik van klimaatneutraal opgewekte stroom.

In Europa moeten 50 batterijfabrieken ontstaan

Maar in de verandering liggen enorme kansen. Bedrijven die actief bijdragen aan de energietransformatie zullen profiteren. Ook hier kan elektromobiliteit als voorbeeld dienen. Want om de sterk toenemende vraag naar batterijen voor elektrische voertuigen te dekken, worden momenteel alleen al in Europa meer dan 50 batterijfabrieken gepland. Omdat de productie van batterijen en batterijmaterialen enorm veeleisend is, zijn installatie- en machinebouwers gevraagd om deze complexe productieprocessen te ontwikkelen en de benodigde apparatuur te leveren.

Ook onafhankelijk van strengere emissiewaarden, die op korte termijn nauwelijks meer door voertuigen met verbrandingsmotoren kunnen worden gehaald, groeit de markt voor elektrisch aangedreven voertuigen snel: in 2022 steeg het volume ten opzichte van 2021 met 50% tot 425 miljard dollar. In dezelfde periode verdubbelde de vraag naar batterijen. En de politiek drukt extra door: de door de Europese Unie in maart 2023 voorgestelde "Net Zero Industry Act" heeft als doel dat tegen 2030 ongeveer 90% van de jaarlijkse batterijbehoefte van de Europese Unie (550 GWh) wordt gedekt door Europese batterijproducenten. In de Verenigde Staten voorziet de Inflation Reduction Act subsidies van miljarden dollars om toeleveringsketens voor elektrische voertuigen, batterijen en batterijmineralen op te bouwen. Alleen al tussen augustus 2022 en maart 2023 kondigden grote fabrikanten van elektrische voertuigen en batterijen volgens het International Energy Agency investeringen aan van minimaal 52 miljard dollar in Noord-Amerika, waarvan 50% voor de batterijproductie.

Moderne productietechnologie gevraagd

De nieuwe batterijproducenten in Europa en elders maken zeker kansen om de achterstand op de dominantie van China op het gebied van batterijen te verkorten. Want in moderne productietechnologie ligt nog veel verbeterpotentieel om krachtigere batterijen tegen lagere kosten te produceren. Momenteel worden alternatieven voor lithium-ionbatterijen, zoals lithium-ijzerfosfaat- en natrium-ionbatterijen, geïntroduceerd die grondstof- en kostenvoordelen bieden. Maar ook in de productie van batterijmaterialen liggen nog grote efficiëntiepotentieel: mengprocessen met een hogere doorvoer bij gelijktijdig hogere mengkwaliteit zijn slechts een van de vele detailaspecten.

En hier stelt de politiek aanvullende randvoorwaarden, zoals de nieuwe EU-regelgeving die sinds mei 2023 van kracht is en waarmee de productie, het gebruik en het recyclen van batterijen milieuvriendelijker moeten worden. Al in 2025 moeten volgens de EU minstens 65% van alle batterijen worden gerecycled. Voor het terugwinnen van de voor de batterijproductie essentiële metalen kobalt, nikkel en koper stelt de EU een bindend doel van 90%. En het EU-grensbelastingmechanisme (CBAM) – mogelijk de tot nu toe meest radicale verandering in de belasting op broeikasgasemissies – zal ook voor voorraadmateriaal voor batterijen, inclusief nikkel, gelden. Deze voorschriften bieden ook kansen – niet alleen voor recyclingbedrijven, maar ook voor aanbieders van processen en machines.

De uitrusting van de fabrieken – of het nu gaat om de productie van batterijen of het recyclen ervan – is tot nu toe vaak nog stukwerk. Vaak worden de eigentijdse productieprocessen door de exploitanten zelf tot in detail gepland, wat leidt tot problemen aan de interfaces tussen verschillende processtappen, machines en fabrikanten. Daarnaast is er tot nu toe nauwelijks een machinebouwbedrijf dat batterijfabrieken als EPC- of EPCM-aannemer in totaalverantwoordelijkheid kan bouwen. Bovendien komen de hoge eisen niet alleen op het gebied van productkwaliteit, maar ook op het gebied van de veiligheid voor de operators: de gebruikte, vaak poedervormige materialen zijn giftig en brandbaar en moeten onder hermetisch afgesloten omstandigheden (Containment voor gevaarlijkheid OEB 4 of OEB 5) worden behandeld.

De technologieën daarvoor zijn aanwezig – nu komt het aan op slimme samenwerking tussen de actoren en de wil tot uitvoering. Totdat bijvoorbeeld in Duitsland het aantal elektrische auto's is gegroeid van momenteel één tot negen miljoen, zullen nog enkele jaren verstrijken. Maar "nine million electric bicycles" hebben we op weg naar klimaatneutraliteit in 2022 uiteindelijk ook al bereikt.