Pierwszy łopata w ziemię pod rozbudowę Instytutu Maxa Plancka dla Astronomii

Zdjęcie lotnicze kampusu MPIA na Königstuhl z spiralnym Domem Astronomii (w lewym dolnym rogu), budynkami kopuł teleskopów Laboratorium Elsässera (po lewej) oraz głównym budynkiem MPIA (w centrum). Rozbudowa będzie przylegać do południowego końca głównego budynku w kierunku budynków z kopułami. (Źródło: Domink Elsässer) / Aerial view of the MPIA campus on the Königstuhl with the spiral-shaped House of Astronomy (down left), the telescope dome buildings of the Elsässer Laboratory (left) and the MPIA main building (center). The extension building will adjoin the south end of the main building in the direction of the domed buildings. (Credit: Domink Elsässer)

Obraz wygenerowany komputerowo nowego dobudówki do MPIA, która przylega do południowego końca istniejącego głównego budynku. (Źródło: KWA kreuger wilkins architekten) / Computer-generated image of the new extension to the MPIA, which adjoins the south end of the existing main building. (Credit: KWA kreuger wilkins architekten)

Pierwszy symboliczny akt rozpoczęcia budowy nowego budynku rozbudowy w Instytucie Maxa Plancka ds. Astronomii w Heidelbergu. Od lewej do prawej: Myriam Benisty (Dyrektor MPIA, Dział PSF), Heike Kiko (Dział Budynków Badawczych i Infrastruktury Max-Planck-Gesellschaft), Michael Wilkins (Architekt, kreuger wilkins architekten Stuttgart), Laura Kreidberg (Dyrektor Zarządzający MPIA, Dział APEx), Eckart Würzner (Naczelnik Miasta Heidelberg), Hans Walter Rix (Dyrektor MPIA, Dział GC) (Źródło: Markus Pössel/MPIA) / Uroczystość wbicia pierwszej łopaty pod nową rozbudowę Instytutu Maxa Plancka ds. Astronomii w Heidelbergu. Od lewej do prawej: Myriam Benisty (Dyrektor MPIA, Dział PSF), Heike Kiko (Dział Budynków Badawczych i Infrastruktury Max-Planck-Gesellschaft), Michael Wilkins (Architekt, kreuger wilkins architekten Stuttgart), Laura Kreidberg (Dyrektor Zarządzający MPIA, Dział APEx), Eckart Würzner (Naczelnik Miasta Heidelberg), Hans Walter Rix (Dyrektor MPIA, Dział GC). (Fot. Markus Pössel/MPIA)

Podczas uroczystego wbicia pierwszej łopaty z udziałem znamienitych gości, takich jak burmistrz Heidelbergu Eckart Würzner, rozpoczęły się 13 listopada 2024 roku prace budowlane nad nowym, wysoce nowoczesnym budynkiem rozbudowy Instytutu Maxa Plancka do Badań nad Astronomią (MPIA). Renomowany na całym świecie instytut badawczy na Heidelberskim Königstuhl zyska w ciągu najbliższych dwóch lat nie tylko dodatkowe pomieszczenia biurowe i laboratoria, ale także nową część kantynową.

Od ponad 50 lat MPIA jest jednym z wiodących międzynarodowych instytutów w dziedzinie nowoczesnej astrofizyki. Nie jest to tylko znany z wybitnych badań. Ponadto instytut jest międzynarodowym adresem, jeśli chodzi o rozwój i budowę wysokotechnologicznych instrumentów pomiarowych dla największych na świecie teleskopów naziemnych i kosmicznych. Do niedawna do tego grona należały np. ważne wkłady MPIA w słynny Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba (JWST) czy w obecnie budowany Teleskop Ekstremalnie Wielki (ELT) w Chile, największy teleskop na świecie.

Badania prowadzone są w MPIA w trzech działach pod kierownictwem trzech dyrektorów. Laura Kreidberg kieruje działem Fizyką Atmosfer Ekstremofetów (APEx), Hans-Walter Rix działem Galaktyk i Kosmologii (GC), a Myriam Benisty działem Powstawania Planet i Gwiazd (PSF). Pani Benisty objęła ten dział w 2024 roku, przejmując go od emerytowanego dyrektora Thomasa Henniga, który pozostaje nadal aktywny jako dyrektor emeritus.

W ciągu ostatnich dwóch dekad liczba pracowników MPIA znacznie przekroczyła 300 i podwoiła się. Szczególnie od momentu uruchomienia w 2020 roku trzeciego działu zajmującego się badaniem atmosfer planet pozasłonecznych pod kierownictwem obecnej dyrektor zarządzającej Laury Kreidberg, plan rozbudowy kampusu instytutu nabrał kształtów. Obecnie na ponad 54 000 m² terenu znajduje się dotychczasowy główny budynek, Laboratorium Alzacji (budynek obserwatorium nazwany na cześć założyciela), oraz od 2011 roku Dom Astronomii.

„My w Heidelbergu jesteśmy bardzo dumni z międzynarodowego uznania dzięki naszym licznym wiodącym instytucjom naukowym. MPIA na Königstuhl od ponad pół wieku jest częścią tego i zyskał na znaczeniu na przestrzeni lat. Cieszę się więc szczególnie, że Max-Planck-Gesellschaft poprzez nowy budynek rozbudowy zapewnia ważną podstawę do kontynuowania sukcesów MPIA także w nowym tysiącleciu” – mówi burmistrz Heidelbergu Eckart Würzner.

Nowy, osobny budynek z czterema kondygnacjami dołącza jako rozbudowa do południowej strony istniejącego głównego budynku i będzie połączony z nim na wszystkich poziomach przez około 7-metrowe przeszklone kładki. Przy tym zostanie zastosowane minimalne, delikatne nachodzenie na teren lasu, a dzięki dobudówce o powierzchni 600 m² zachowana zostanie jak najpełniej istniejąca zieleń przed Laboratorium Alzacji. Rozbudowa zapewnia więc dużą przestrzeń przy jednoczesnym minimalnym zajęciu powierzchni gruntu.

„Dziękujemy Max-Planck-Gesellschaft i architektom za to, że rozbudowa staje się rzeczywistością. Nowa dobudówka będzie zawierać wszystko, co jest niezbędne do nowoczesnej pracy badawczej. Oprócz biur dla 46 nowych miejsc pracy będą tam m.in. sale seminariów i spotkań. Do tego laboratoria z naciskiem na optykę i spektroskopię, w tym czyste pomieszczenia, pomieszczenia techniczne, obszary serwisowe dla IT oraz serwerownia. Wszystko to jest kluczowe dla skutecznej pracy na poziomie międzynarodowym” – mówi Laura Kreidberg, dyrektor zarządzająca MPIA.

„Prawie w kształt kostki do gry budynek z wewnętrznym dziedzińcem na wyższych poziomach umożliwia bliskość przestrzenną, niezbędną do jak najlepszego wspierania nieformalnej komunikacji. Pojedyncze stanowiska pracy są skierowane na zewnątrz, z spokojnym, szerokim widokiem na polanę i las, co sprzyja koncentracji. W centrum znajdują się otwarte wspólne przestrzenie do pracy i komunikacji z aneksami kuchennymi, które wspierają typową dla nauki współpracę zespołową i intensywną komunikację między sobą, wokół dziedzińca. Ten zapewnia jasną, przyjemną atmosferę z dużą ilością światła dziennego. Wcięcie w budynek tworzy zadaszony taras dla kantyny, który jest widoczny z centrum polany i z którego można z kolei obejrzeć całą polanę” – mówi Michael Wilkens z kreuger wilkins architekten.

Również pod względem zrównoważonego rozwoju nowy budynek ma wiele do zaoferowania: na dachu zostanie zainstalowany system fotowoltaiczny; ponadto zostaną użyte jak najbardziej surowe materiały budowlane bez dalszej obróbki, np. elewacje z cynkowanych blach stalowych.

Każdy, kto będzie wchodził do rozbudowy przez dostęp bez barier, znajdzie tam także inny istotny element nowego obiektu: nową kantynę z kuchnią i jadalnią dla całego instytutu. Obecne pomieszczenia kantynowe MPIA są historycznie przeznaczone dla 64 osób i mimo czasochłonnego systemu zmianowego obecnie wielu pracowników musi spożywać posiłki w biurach lub salach konferencyjnych. W przyszłości 120 osób będzie mogło jednocześnie jeść na 180 m² w nowoczesnym i współczesnym otoczeniu, a dzięki specjalnej akustyce i technicznej wyposażeniu część jadalni będzie mogła służyć jako sala seminariów przy wyjątkowych okazjach.

Za architekturę i nadzór budowlany budynku odpowiada biuro kreuger wilkins architekten. Inwestorem rozbudowy, o kosztach netto około 12,6 milionów euro, jest Max-Planck-Gesellschaft.