Nadchodząca rewolucja przemysłowa pochodzi z natury

Maurizio Gattiglio, Wiceprzewodniczący grupy wysokiego szczebla ManuFUTURE oraz zastępca przewodniczącego zarządu Prima Electro.

Pod hasłem „Przyszłość zrównoważonych systemów wartości” Europejska Platforma Technologiczna ManuFUTURE oraz Gesellschaft Fraunhofer zorganizowały w Brukseli warsztaty na temat Biologicznej Transformacji europejskiego przemysłu przetwórczego. Około 40 ekspertów z przemysłu, polityki i nauki dyskutowało o tym, jak materiały, struktury i procesy natury mogą w przyszłości kształtować zrównoważoną produkcję. Równocześnie Komisja Europejska opublikowała wstępny projekt „Strategicznego Planu” na przyszły program ramowy badań „Horyzont Europa”, w którym również adresowane są bioinspirowane i biozintegrowane procesy produkcyjne oraz technologie oparte na informacjach inspirowane naturą i biologią.

Przemysł produkcyjny, zatrudniający 36 milionów bezpośrednich miejsc pracy i około dwa razy więcej pośrednich, jest ważnym filarem gospodarki europejskiej. Jednocześnie produkty przemysłowe są trzecim co do wielkości sprawcą emisji gazów cieplarnianych i mają udział w wyczerpywaniu zasobów naturalnych, zanieczyszczeniu środowiska oraz utracie bioróżnorodności. Aby sprostać celom Porozumienia Paryskiego w zakresie ochrony klimatu i jednocześnie utrzymać i tworzyć miejsca pracy w Europie, potrzebne są zarówno technologie rewolucyjne, jak i zrównoważone. „Nie możemy tracić czasu, musimy działać już teraz,” powiedział profesor Thomas Bauernhansl, kierownik Fraunhofer-Institut für Produktionstechnik und Automatisierung IPA, podczas warsztatu na temat Biologicznej Transformacji w Brukseli. „Nowe, biointeligentne koncepcje produkcji pomogą sprostać wyzwaniom społecznym, z którymi coraz częściej się mierzymy.” Innowacje oparte na biologii odegrają ważną rolę w różnych branżach w przejściu do funkcjonującej gospodarki o obiegu zamkniętym. „Wykorzystanie odpadów biologicznych lub surowców odnawialnych do produkcji chemikaliów, farmaceutyków, opakowań czy różnych dóbr konsumpcyjnych to dopiero początek drogi ku neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym, w której bioekonomia odgrywa już dziś ważną rolę,” wyjaśnił dr Markus Wolperdinger, kierownik Fraunhofer-Institut für Grenzflächen- und Bioverfahrenstechnik IGB.

Biologiczna Transformacja

Na warsztacie ManuFUTURE w Brukseli profesor Bauernhansl i dr Wolperdinger przedstawili trzy etapy rozwoju Biologicznej Transformacji, które są wynikiem szeroko zakrojonego badania naukowego z udziałem niemieckich firm: bioinspirowany, biozintegrowany i biointeligentny.

Pierwszy etap, bioinspiracja, polega na przenoszeniu biologicznych zasad i zjawisk powstałych w toku ewolucji na systemy wytwórcze: w ten sposób powstają nowe materiały i struktury (np. lekkie konstrukcje), nowe funkcje (np. biomechanika) oraz nowe rozwiązania organizacyjne i kooperacyjne (np. inteligencja roju). Drugi etap, faza biozintegrowania, wyjaśnił Maurizio Gattiglio, zastępca przewodniczącego ManuFUTURE, na przykładzie samonaprawiających się materiałów, w których biologiczne procesy są integrowane z procesami produkcyjnymi lub produktami. Trzeci etap to to, co naukowcy nazywają biointeligencją lub zjawiskiem zbliżania się biologii, IT i inżynierii.

Podczas warsztatu eksperci opracowali pierwsze wkłady do Strategicznego Planu Komisji, opisali potencjał Biologicznej Transformacji dla Europy i sformułowali rekomendacje dotyczące możliwych priorytetów finansowania i towarzyszących działań politycznych. Dyskusje koncentrowały się głównie na tym, jak Biologiczna Transformacja wpłynie na zrównoważony rozwój przemysłu i technologiczną suwerenność Europy.

„Strategiczny Plan” dla „Horyzontu Europa”

Warsztat ManuFUTURE został przeprowadzony w celu przygotowania Strategicznego Planu na nadchodzący program ramowy badań „Horyzont Europa”. 28 czerwca 2019 roku Komisja Europejska opublikowała wstępną wersję tego planu, która obecnie jest poddawana szerokim konsultacjom z interesariuszami. Plan ma odzwierciedlać aktualne trendy i wyzwania, a na pierwsze cztery lata określi główne tematy programu „Horyzont Europa” i będzie służył jako przewodnik przy opracowywaniu programów działań i konkursów. Biologiczna transformacja produkcji stanowi ważną część tej wizji przyszłości.

Wyniki warsztatu zostaną podsumowane w dokumencie roboczym i przekazane Komisji we wrześniu 2019 roku. Jesienią temat Biologicznej Transformacji będzie jednym z głównych zagadnień podczas „Research and Innovation Days” organizowanych przez Dyrekcję Generalną ds. Badań i Innowacji w Brukseli (24–26 września 2019) oraz podczas konferencji „ManuFUTURE 2019 – Sustainable Smart Manufacturing” w Helsinkach (30 września – 1 października 2019).