Czystość powierzchniowa filmowo-chemiczna musi stać się mierzalna

Mikroskopowe analizy cząstek zgodnie z VDA Band 19.1. (Źródło: Fraunhofer IPA)

W dzisiejszych czasach powierzchnia i jej czystość coraz bardziej decydują o jakości elementów: zarówno w procesach klejenia, jak i powlekania można tolerować jedynie bardzo niewielkie ilości filmowych pozostałości chemicznych na powierzchniach elementów. Ponieważ dotychczas nie istnieją jednolite standardy dotyczące tego, jak sprawdzać i oceniać tę czystość powierzchni, Fraunhofer IPA we współpracy z grupą przemysłową opracowuje teraz ogólnoniemiecką wytyczną.

Dotychczas pojęcie czystości technicznej było głównie ograniczone do zabrudzeń takich jak kurz, drobne wióry czy włókna w postaci zwartym cząstek. Obecnie następuje wyraźne rozszerzenie tematyki czystości, szczególnie w przemyśle motoryzacyjnym i dostawczym. »Podczas montażu coraz częściej stosuje się klejenie, spawanie, lutowanie lub powlekanie elementów w celu poprawy właściwości powierzchni«, informuje dr Markus Rochowicz, kierownik grupy ds. techniki czystości w Fraunhofer IPA. Jednak opłacalność tego rozwiązania zależy od tego, czy element nie jest skażony tłuszczami i olejami. »Nawet najmniejsze filmowe zanieczyszczenia mogą prowadzić do poważnych błędów podczas dalszej obróbki elementów«, twierdzi ekspert.

Brakujące standardy pociągają za sobą konsekwencje gospodarcze

Obecnie ustalenie czystości elementów sprawia trudności w całej branży: »Dotychczas nie zdefiniowano, co oznacza „wolne od filmowych zanieczyszczeń chemicznych”. Nie istnieją jednolite metody pomiarowe ani graniczne wartości«, wyjaśnia Rochowicz. Brak standardów niesie ze sobą konsekwencje gospodarcze: »Firmy chcą kupować swoje elementy tak czyste, aby można je było od razu poddać dalszej obróbce. Dostawcy musieli już odrzucać specyfikacje czystości, ponieważ nie mogli udowodnić wymaganego poziomu czystości«, mówi Rochowicz. Na inicjatywę firmy Mahle AG grupa przemysłowa zleciła Fraunhofer IPA opracowanie wytycznych na poziomie niemieckim dotyczących badania czystości powierzchni pod kątem filmowych pozostałości chemicznych. Pierwsze spotkanie z naukowcami z IPA i grupą przemysłową odbędzie się 20 października.

Wieloletnie doświadczenie w technice czystości i technologii powierzchni

Instytut badawczy z Stuttgartu dysponuje wieloletnim doświadczeniem w zakresie kontroli czystości elementów. »Już ponad dziesięć lat temu opracowaliśmy niemiecką wytyczną dotyczącą technicznej czystości komponentów pojazdów – VDI 19. Obecnie pracujemy nad jej międzynarodowym odpowiednikiem ISO 16232«, mówi Rochowicz. IPA jest również dobrze przygotowane do standaryzacji metod pomiarowych w zakresie czystości powierzchni pod kątem filmowych pozostałości chemicznych: »Dzięki współpracy z kolegami z działów systemów powlekania i lakiernictwa oraz galwanotechniki posiadamy niezbędną wiedzę, aby opracować taki przewodnik«, przekonuje Rochowicz. Jednak publikacja jeszcze trochę potrwa. »W przeciwieństwie do zanieczyszczeń cząstkami, tutaj metody pomiarowe muszą być najpierw opracowane. Dopiero gdy uzyskamy wyniki, będziemy mogli doprecyzować metody i ustalić graniczne wartości«, wyjaśnia ekspert.