Wie „Feinstaubfilter“ zegt, zou ook PM1-deeltjes moeten bedoelen

Opname van verschillende deeltjesgroottes / uitsnede (Afbeelding: Camfil)

Tabel 1

Tabel 2

(Bestand: Camfil)

Tobias Zimmer (Afbeelding: Camfil)

Ende 2016 wordt naar verwachting de norm ISO 16890 ingevoerd voor het testen en beoordelen van luchtfilters. Na een overgangsperiode van ongeveer 18 maanden wordt de EN 779:2012 vervangen. In de toekomst zullen de resultaten uit het laboratorium veel beter het gedrag van luchtfilters in echte HVAC-installaties weergeven. In navolging van publicaties van de WHO en milieudiensten vervangen de fijnstoffracties ISO ePM1, ISO ePM2,5, ISO ePM10 evenals grof stof met ISO coarse de huidige filterklassen G1 tot F9. Daarnaast informeert een productlabel over de procentuele filtratie-efficiëntie van het filter voor de hoogste fijnstofgroep. Deze wijzigingen bieden facilitair managers en gebruikers in de toekomst gerichtere planningsmogelijkheden met betrekking tot de gezondheids- en hygiënische aspecten van hun pand. De experts van Camfil zien een grote urgentie en ook een grote kans hierin om beslissers bewust te maken van het fijnstofgevaar, vooral in het PM1-bereik.

Kantoorgebouwen, ziekenhuizen, scholen, luchthavens, evenementenhallen, warenhuizen, ... – De exploitanten van luchtbehandelingsinstallaties hebben het met de nieuwe testnorm gemakkelijker dan met de EN 779:2012, omdat ze maatwerk filteroplossingen kunnen kiezen die voldoen aan hun gezondheids- en hygiëne-eisen. Dit komt door de gewijzigde aanpak van de filtertest: met de invoering van ISO 16890, naar verwachting vanaf eind 2016, wordt het filtratiegedrag vastgesteld voor alle deeltjesgroottes tussen 0,3 en tien micrometer die in de buitenlucht voorkomen, in plaats van zoals voorheen uitsluitend voor deeltjes van 0,4 micrometer. Deze wijziging leidt tot testresultaten die later in de praktijk van het gebruik van het filter veel sterker tot uitdrukking komen. Om die reden wordt in de toekomst de filtratiegraad van het filter alleen nog beoordeeld zonder voorafgaande stofbelasting.

Vier nieuwe filtergroepen

Om de filterkeuze nauwkeurig af te stemmen op de gewenste luchtkwaliteit, wordt zowel een nieuwe indeling in vier groepen geïntroduceerd als een verplichting tot het vermelden van de procentuele filtratie-efficiëntie van het filter. ePM1 60 % staat bijvoorbeeld voor een filtratie-efficiëntie (e = efficiency) van 60 procent voor deeltjes ≤ 1 micrometer (PM = Particulate Matter). Een product kan alleen aan een groep worden toegewezen als het minimaal 50 procent van de betreffende deeltjesgrootte afvangt. Alle filters die minder dan 50 procent van PM10 afvangen, worden toegewezen aan het segment grof stof ISO coarse.

Groepering volgens ISO 16890

(zie tabel 1)

Vertaalhulp

Camfil heeft een sleutel ontwikkeld waarmee producten uit de voormalige fijnstof-filterklassen M5 tot F9 kunnen worden vertaald naar de nieuwe groepen. "Bijvoorbeeld, een goed F7-filter zou overeen moeten komen met de nieuwe groep ePM1; dus minstens 50 procent van alle deeltjes onder één micrometer afvangen," legt Tobias Zimmer uit, Global Product Manager Comfort bij Camfil.

(zie tabel 2)

Dit geldt bijvoorbeeld voor de luchtfilters van de vorige klasse F7 van Camfil. Zij voldoen binnenkort moeiteloos aan de filtratie-eisen van de ePM1-groep.

Filterkeuze: Goed bedoeld is niet altijd goed gedaan

Gebouwbeheerders die zich tegenwoordig bij de zuivering van toevoerlucht voor een fijnstoffilter van klasse F7 besluiten en geen specifieke processen hoeven te waarborgen, hebben meestal één doel: goede omstandigheden creëren op het gebied van gezondheid en hygiëne. Aangezien de invoering van de nieuwe norm ISO 16890 het selectieproces voor geschikte luchtfilters sowieso fundamenteel verandert, wil Camfil de beslissers bewust maken van een nog onderbelicht terrein: "Ondanks deze eis voor goede binnenlucht is het voor veel verantwoordelijken niet duidelijk hoe belangrijk het is om extra aandacht te besteden aan de afvang van PM1-deeltjes die kleiner zijn dan een micrometer," aldus Zimmer.

Fijnstof is over het algemeen gevaarlijk omdat het menselijk lichaam geen natuurlijke afweermechanismen biedt. Het wordt via de luchtwegen opgenomen en een aanzienlijk deel van de PM1-deeltjes kan zelfs via de longen in de bloedbaan terechtkomen. De gevolgen zijn vandaag de dag al fataal. Volgens het internationale energieagentschap sterven wereldwijd 6,5 miljoen mensen per jaar voortijdig door de gevolgen van luchtverontreiniging binnen en buiten; daarvan ongeveer 600.000 in de Europese Unie. De meest voorkomende doodsoorzaken zijn hart- en vaatziekten, kanker en ademhalingsziekten. Ook het effect op de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie is inmiddels aangetoond. De negatieve impact op de gezondheid gaat gepaard met enorme kosten voor de samenleving en de economie.

PM1-luchtverontreinigingen blijken in dit verband de grootste veroorzakers van ziekte te zijn. In stedelijke buitenlucht vormen zij zelfs meer dan 90 procent van alle fijnstofdeeltjes die daar aanwezig zijn.

Wat de buitenluchtkwaliteit betreft, zijn al diverse maatregelen en wetten ter vermindering van emissies ingevoerd. Omdat mensen zich echter vooral in gesloten gebouwen bevinden (vooral in Europese breedtegraden), ligt het voor de hand dat de kwaliteit van de binnenlucht een cruciale invloed op de gezondheid van ieder individu kan hebben. "De wijziging van de testnorm en enkele gerelateerde richtlijnen vereist een bredere denkwijze van alle verantwoordelijken. Het onderwerp binnenluchtkwaliteit in het algemeen en PM1-deeltjes in het bijzonder verdient veel meer aandacht. Omdat bijna iedereen, behalve degenen die in eenzaamheid leven, hiermee wordt geconfronteerd, hoop ik op nog verantwoordelijkere beslissingen in de filtratie van toevoerlucht in de toekomst," voegt Zimmer toe.

Camfil beschikt niet alleen over meer dan 50 jaar ervaring in de ontwikkeling van fijnstoffiltertechnologie, maar biedt ook met Hi-Flo M7 50+, Opakfil ES en Hi-Flo XLT7/670 50+ de momenteel meest energie-efficiënte filters in dit productsegment aan – met hoge efficiëntie tegen PM1-deeltjes en lange gebruiksduur inbegrepen.

1 www.iea.org -> publicaties -> Gratis publicaties -> WEO-2016 Special Report Energy and Air Pollution -> pagina 3.
2 www.euractiv.de – De gegevens betreffen het jaar 2012.