Duurzaamheid en groene technologieën creëren nieuwe markten

– Automatisering vermindert de CO2-voetafdruk van de productie
– Montageinstallaties en robots als duurzame productiemiddelen
– Batterij- en brandstofcelfabricage als nieuwe aandachtsgebieden

De doelen die zowel de VN als veel productiebedrijven zich hebben gesteld op het gebied van CO2-reductie, zijn ongetwijfeld noodzakelijk. De implementatie ervan is ambitieus en kost geld. Maar: de duurzaamheidsinspanningen creëren ook volledig nieuwe markten, bieden aantrekkelijke bedrijfsmodellen en bieden robotica en automatisering als sleuteltechnologie enorme kansen. Mogelijkheden voor duurzame productie worden getoond op automatica van 27 tot 30 juni 2023 in München.

Intelligente automatisering kan een cruciale bijdrage leveren aan het bereiken van de beoogde klimaatdoelen door de energie-efficiëntie van de productie te verbeteren of door afval te verminderen voor milieuvriendelijke productieprocessen. Daarnaast bieden montage- en handlingtechnologie nieuwe benaderingen voor recycling en circulaire economie. En ze helpen bij het economischer maken van duurzame producten. Kort gezegd: ze optimaliseert zowel op productieniveau als op productniveau.

Welke oplossingen de aanbieders uit de sectoren intelligente automatisering en robotica favoriseren voor de verschillende toepassingen in diverse industrieën, zal blijken op automatica. Vooral de blik op groene technologieën in de sectoren energieopwekking en mobiliteit belooft spannend te worden.

“Groene technologie” zorgt voor nieuwe opdrachten

“Groene technologieën” zoals zonne-energie, windenergie, brandstofcellen en e-mobiliteit worden beschouwd als economische drijfveren van automatiseringstechniek. De maatschappelijke transitie richting duurzaamheid en klimaatneutraliteit zorgt voor nieuwe opdrachten, juist omdat robotica en automatisering hierin als sleuteltechnologie fungeren.

Dit vertaalt zich al in een toenemende vraag bij automatiserings- en robotica-aanbieders, merkt Volker Spanier, hoofd industriële robotica bij Epson: “De laatste tijd nemen de aanvragen uit de sectoren batterij- en brandstofcelfabricage toe. Hier zullen binnenkort vergelijkbare hoge aantallen worden gerealiseerd als in de zonne-energiesector. Voor Europa wordt het belangrijk waar dit soort activiteiten in de toekomst plaatsvinden. Nog bijna alle toeleveranciers van gigafabrieken komen uit Azië. Misschien biedt automatica veelbelovende benaderingen, vooral voor de recent opkomende brandstofcelfabricage.”

Nieuwe eisen aan robotica

Bij alle enthousiasme over de nieuwe toepassingsmogelijkheden voor robots rijst de vraag: zijn standaardrobots überhaupt geschikt voor de productie van lithium-ionbatterijen en brandstofcellen? En welke eigenschappen van vier- en zesassige robots zijn bij deze toepassingen vooral gewenst?

Ook de productie van brandstofcellen kent zijn eigen bijzonderheden. En ook hier is geen weg zonder robots. Zo moeten bijvoorbeeld de 400 tot 500 bipolarplaten van een brandstofcellenstack met de hoogste precisie en dynamiek worden gestapeld. Hiervoor zijn niet alleen ultrasnelle robots nodig. Omdat de machines in een corrosieve atmosfeer worden ingezet, moeten ze gekwalificeerd zijn voor deze omgevingsomstandigheden. Op automatica zal blijken welke fabrikanten robots kunnen leveren voor deze specifieke toepassingen.

Peter Pühringer, algemeen directeur van Stäubli Robotics Deutschland, geeft geruststellend advies: “Meerdere toonaangevende fabrikanten hebben zeker robots in het programma die aan deze eisen kunnen voldoen. Stäubli Robotics toont op de beurs vier- en zesassige robots voor gebruik in hyperdroge omgevingen, evenals speciale uitvoeringen voor gebruik onder corrosieve omstandigheden. We kunnen dus voor beide markten, lithium-ionbatterijen en brandstofcellen, robots leveren.”

Toekomstmarkt recycling

Een andere toekomstige markt voor robotica en automatisering is de recycling van elektrische apparaten en batterijen. Zo is Kuka bijvoorbeeld actief met een project in Ierland, waarbij elektronisch afval – zonder gevaar voor personeel door gassen en scherpe onderdelen – wordt gescheiden en als grondstof wordt voorbereid voor de “second life” in de circulaire economie.

De taak van batterijrecycling bij elektrische voertuigen wordt toekomstbestendig. Het aantal elektrische voertuigen groeit, en de vraag rijst: wat gebeurt er met de batterijen na hun levenscyclus? Dr. Joachim Döhner, voorzitter van de VDMA-commissie Batterijproductie en Senior Director Global Sales Battery bij Kuka: “De benodigde automatisering van de demontage van batterijen en het terugwinnen van waardevolle stoffen zal nieuwe kennis en uiteindelijk ook nieuwe bedrijfsgebieden voor robotica creëren.”

Duurzaamheid wordt verplicht

Over de trends van klimaatneutrale productie en nieuwe taken voor robotica en automatisering zal op automatica intensief worden gediscussieerd. Het onderwerp “Duurzame automatisering” wordt ook versterkt door de nieuwe EU-richtlijn CSRD, die vanaf 2024 EU-breed geldt. CSRD staat voor Corporate Sustainability Reporting Directive en verplicht bedrijven vanaf een bepaalde omvang tot het indienen van een duurzaamheidsrapport en dus ook tot het beoordelen van de duurzaamheid van hun productie.

Hier kan robotica en automatisering zorgen voor een positieve balans: moderne montageinstallaties en robots dragen via factoren zoals levensduur, energie-efficiëntie en flexibiliteit bij aan het onderwerp. Vroeger moesten star verbonden productielijnen bij productwissels ingrijpend worden omgebouwd of volledig worden vervangen, maar dat is tegenwoordig anders: “Bij moderne, modulair ontworpen montageinstallaties volstaan meestal eenvoudige aanpassingen, inclusief het opnieuw programmeren van de robots – en de ombouw is voltooid. Dit bespaart tijd, middelen en energie,” benadrukt Frank Konrad, CEO van Hahn Automation en voorzitter van VDMA Robotica en Automatisering.