Szafki bezpieczeństwa: Nowa różnorodność i nowe sposoby poprawy bezpieczeństwa!

Szafki bezpieczeństwa: Nowa różnorodność i nowe sposoby poprawy bezpieczeństwa!

W dniach 17./18. czerwca 2010 roku Akademia ESN zorganizowała seminarium na temat szaf bezpieczeństwa, podczas którego prezentowano różne obszary zastosowań, nowe systemy i techniki kwalifikacji. W dwóch panelach dyskusyjnych omawiano pytania i konsekwencje obecnych trendów rozwojowych.

Szafy bezpieczeństwa zdobyły szeroki zakres nowych obszarów zastosowań i prezentują się jako coraz bardziej różnorodne rozwiązania dla zastosowań mikrobiologicznych i innych, jak przedstawił L. Gail. Nowe koncepcje szaf uwzględniają indywidualne wymagania procesowe nie tylko pod względem urządzeń i przebiegów, ale także ochrony osób i produktów.

Pod hasłem „Zastosowanie mikrobiologicznych szaf bezpieczeństwa w biotechnologii i genetyce” v. Hoerschelmann przedstawił szeroki zakres regulacji dotyczących szaf bezpieczeństwa: środki bezpieczeństwa biologicznego, warunki konstrukcyjne, techniczne i organizacyjne środki bezpieczeństwa, wymagania wobec personelu, odzieży ochronnej i nadzoru.

H. Weißsieker (TÜV Süd) opowiedział o koncepcjach bezpieczeństwa, które mają na celu pośredniczenie między wymaganiami procesowymi a systemami ochrony. Za ważne narzędzia uznano systemy klasyfikacji ISO 14644-7 i VDI 2083-16. Prezentację „Nowe systemy” przejął C. Moirandat z CMD/Skan. W tym artykule wyraźnie ukazano szeroki zakres technicznych opcji ochrony osób i produktów, które dziś wydają się być wykorzystywane jedynie w ograniczonym zakresie. Nowe systemy mają na celu nie tylko bezpieczne przetwarzanie materiałów wysokozakaźnych lub toksycznych, ale także oferują ulepszone rozwiązania dla otwartych odciągów oraz zadań dekontaminacji i utylizacji.

Pod hasłem „Certyfikacja typu” S. Schneider (TÜV Nord) omówił certyfikację GS w zakresie spełniania wymagań normy DIN EN 12469 dla mikrobiologicznych szaf bezpieczeństwa. Z kolei w artykule T. Hinrichsa (Berner) wyraźnie zaznaczono, że ochrona personelu może być ograniczona przez zakłócenia z otoczenia, nawet w przypadku certyfikowanych urządzeń. Do tych badań, opartych na znanym teście „Wytrzymałości na odrzut” dla odciągów laboratoryjnych, porównano własne pomiary z danymi literaturowymi.

D. Stanischewski (BIS Prozesstechnik) przedstawił metody pozwalające na ocenę funkcji ochronnych również w ramach rutynowych kontroli, tj. na miejscu instalacji i nawet w warunkach pracy, na podstawie ISO 14644-3.

W dyskusjach poruszono kwestię, jak poprawić bezpieczeństwo, a szczególnie ochronę personelu. Dla producentów kluczowe jest przede wszystkim zdefiniowanie „bezpiecznej eksploatacji” poprzez wartości docelowe i graniczne dla pionowego (Downflow) i poziomego (Inflow) przepływu powietrza.

Podczas gdy powszechne metody testowania skupiają się głównie na certyfikacji typu i zakłóceniach w warunkach spoczynkowych, warunki na miejscu instalacji i szczególnie w warunkach pracy są stosunkowo pomijane. D. Stanischewski potwierdził tę hipotezę, odwołując się do własnych pomiarów, które wykazały, że szafy, których ochrona personelu odpowiada normie w teście KI i w teście cząstek (ISO 14644-3), przy prawidłowej obsłudze w warunkach pracy wykazują współczynnik ochrony poniżej 103, mimo że w teście ochrony osobistej i cząstek osiągały wartość > 105.

W tym kontekście należy założyć, że niezawodna eksploatacja szaf bezpieczeństwa nie może być już zapewniona wyłącznie przez pomyślną certyfikację typu. Testy na miejscu instalacji i szczególnie w warunkach pracy będą miały w przyszłości coraz większe znaczenie. Zwłaszcza pozwoli to na praktyczne potwierdzenie bezpieczeństwa urządzeń, które nie są objęte certyfikacją typu, zgodnie z wymaganiami miejsca instalacji i ciągłym użytkowaniem. Szczególnie dla szaf, których zastosowanie wykracza poza zakres obowiązujących norm i specjalnie dla nich ustalonych testów, będzie to możliwość potwierdzenia bezpiecznej eksploatacji.

H.-J. Riegel (BG RCI) zwrócił uwagę, że te aspekty powinny zostać uwzględnione w ramach nowelizacji normy DIN EN 12469 ze strony niemieckiej.

Autor: Dr Lothar Gail
E-mail: lozhar.gail@kcfn.de