Motyw na temat gospodarki obiegowej…

Zarządzanie materiałami motan’a w gospodarce o obiegu zamkniętym – przepływ danych i materiałów w przemyśle tworzyw sztucznych. (Grupa motan)

zarządzanie materiałami motan’s a gospodarka o obiegu zamkniętym – dane i przepływ materiałów w przemyśle tworzyw sztucznych. (grupa motan)

Nasza dzisiejsza rzeczywistość – a tym samym także nasz dobrobyt – nie jest możliwa do wyobrażenia bez tworzyw sztucznych z wielu powodów. Materiały polimerowe znajdują zastosowanie w najróżniejszych dziedzinach, czy to w gospodarstwach domowych, w przemyśle motoryzacyjnym i lotniczym, w elektronice, medycynie czy sektorze budowlanym. Są niemal nieodzowne jako materiał opakowaniowy. W tym zakresie tworzywa sztuczne odgrywają kluczową rolę w efektywności zasobów, na przykład jako izolacyjne lub lekkie materiały konstrukcyjne pomagające oszczędzać olej opałowy i paliwa, albo jako materiał opakowaniowy chroniący żywność przed przedwczesnym zepsuciem.

Nie ulega jednak wątpliwości, że odpadki z tworzyw sztucznych stały się obecnie globalnym problemem, któremu trzeba przeciwdziałać lub go rozwiązać, co stanowi zadanie całego społeczeństwa. Dodatkowo rośnie popyt na surowce oraz widać już nadchodzący niedobór zasobów: wiele ważnych surowców jest dostępnych tylko w ograniczonych ilościach, a wraz z rosnącą populacją światową rośnie także zapotrzebowanie na surowce. Dla przemysłu tworzyw sztucznych gospodarka o obiegu zamkniętym jest zatem kluczowym tematem.

Gospodarka o obiegu zamkniętym to model produkcji i konsumpcji, w którym istniejące materiały i produkty są jak najdłużej dzielone, wynajmowane, ponownie wykorzystywane, naprawiane, poddawane recyklingowi i przerabiane. W ten sposób wydłuża się cykl życia produktów. W praktyce oznacza to, że odpady są minimalizowane.

Po osiągnięciu końca swojego cyklu życia produkt, zasoby i materiały pozostają w gospodarce tak daleko, jak to możliwe. Mogą być ponownie wykorzystywane produkcyjnie, aby nadal generować wartość.

Gospodarka o obiegu zamkniętym stoi w opozycji do tradycyjnego, liniowego modelu gospodarki – zwanego także gospodarką jednorazową. Ten model opiera się na dużych ilościach tanich, łatwo dostępnych materiałów i energii.

Ograniczanie zużycia dostępnych zasobów jest jednym z największych wyzwań naszych czasów. Dotyczy to szczególnie kurczących się zasobów kopalnych. W związku z tym dobrze funkcjonująca gospodarka o obiegu zamkniętym może być sensownym i koniecznym uzupełnieniem, aby oszczędzać cenne zasoby „tworzyw sztucznych” oraz przyczyniać się do poprawy ogólnego postrzegania, czyli obecnie złego wizerunku tworzyw sztucznych. Szczególnie ten ostatni aspekt jest istotny w kontekście licznych emocjonalnych dyskusji na temat tworzyw sztucznych ogólnie, a zwłaszcza odpadów z tworzyw sztucznych.

Tworzywa sztuczne oferują w zakresie ich recyklingu właściwości niemal idealne. Warunkiem sprawnego funkcjonowania gospodarki o obiegu zamkniętym jest jednak współpraca i komunikacja wszystkich uczestników na całej długości łańcucha wartości. Odnosząc się do przemysłu tworzyw sztucznych (producentów, przetwórców i recyklerów), dotyczy to także ich klientów oraz wprowadzających na rynek, którzy w ramach wymagań produktowych i specyfikacji materiałowych w dużej mierze decydują o projektowaniu produktu i możliwościach zastosowania recyklatów.

Kolejnym warunkiem skutecznej gospodarki o obiegu zamkniętym jest odpowiednie zarządzanie przepływem surowców, mające na celu uzyskanie jak najbardziej sortowanych odpadów z tworzyw sztucznych. Im bardziej jednorodne jest odzyskane tworzywo, tym lepiej można je przetworzyć. Celem jest w tym kontekście wygenerowanie odpowiednich ilości, aby zapewnić dostateczne zaopatrzenie w recyklaty. W tym przyczyniają się postępy w rozwoju systemów sortowania i rozdziału dla silnie zmieszanych strumieni odpadów z systemów zbiórki ogólnej. Nawiasem mówiąc, dziś prawie nie ma już odpadów produkcyjnych, ponieważ są one albo bezpośrednio zwracane do bieżącej produkcji, albo przekazywane do wyspecjalizowanych zakładów recyklingu.

Jako producent produktów i systemów do obsługi materiałów sypkich (granulatów, mączek, flakes i różnorodnych proszków), motan jest partnerem trzech obszarów tworzyw sztucznych: produkcji nowych wyrobów i recyklatów oraz przetwórstwa tworzyw sztucznych. W związku z budową systemów obiegu zamkniętego, według motan, odgrywa ważną rolę cyfryzacja i związanie procesów produkcyjnych – ogólnie nazywane również Przemysłem 4.0. Już dziś dostępne są dane z suszarek, systemów dozowania i mieszania czy z krystalizacji, które są wykorzystywane w procesach. W przyszłości dołączą kolejne dane, takie jak informacje o składzie materiałów, ich wilgotności, recepturach, parametrach materiałowych oraz dane produkcyjne maszyn przetwórczych. Należy pamiętać, że właściwości recyklatów zmieniają się po wielokrotnym przetwarzaniu. Również tutaj istotne jest know-how motan, na przykład przy precyzyjnym dozowaniu dodatków podczas produkcji regeneratu.

W zakresie zapewnienia jakości konieczne będzie coraz częstsze pozyskiwanie danych z procesu przetwarzania i ich łączenie z już istniejącymi informacjami. W związku z tym rośnie znaczenie rozszerzonej sensorystyki w przetwarzaniu, zarówno w maszynach przetwórczych, jak i w narzędziach. Cyfrowa sieciowa integracja wszystkich systemów jest obecnie jednym z najważniejszych zadań, nad którym pracuje motan. Sukces gospodarki o obiegu zamkniętym zależy od przejrzystości tego, co dokładnie zostało wprowadzone do produktu i dokąd on trafia. Już dziś istnieją rozwiązania umożliwiające oznaczanie materiałów, aby można je było zidentyfikować. motan rozwija rozwiązania automatyzujące przepływ informacji równolegle do przepływu materiałów w obsłudze materiałów, aby uzyskać ciągłą, zdigitalizowaną ścieżkę informacji od przyjęcia towaru po produkt końcowy.

Jeśli recyklat jest sortowany lub bardzo dobrze sortowany i przerobiony, różni się od nowego produktu niewiele. Jak ważna może być transparentność dotycząca pochodzenia i składu materiałów, ilustruje krótki przykład: jeśli na przykład materiał z frakcji mieszanej musi zostać wysuszony, może dojść do niekontrolowanych wydmuchów, które w najgorszym przypadku mogą zniszczyć środek suszący. Jeśli skład materiału jest wcześniej znany, możliwe jest odpowiednie dobranie suszarki. Niezbędne jest więc odpowiednie dokumentowanie i zapewnienie jakości przez recykling oraz przetwórców.

Aby ustanowić sprawnie działającą gospodarkę o obiegu zamkniętym, ostatecznie wszyscy konsumenci muszą wziąć na siebie odpowiedzialność. Dotyczy to zarówno zachowań związanych z unikanie i segregacją odpadów, jak i akceptacji produktów z recyklatów. W tym zakresie konieczne jest jeszcze wiele działań edukacyjnych.

Ważne jest również realistyczne ocenianie możliwości. Tam, gdzie na przykład zmieszane i zabrudzone odpady nie mogą być dobrze recyklingowane, takie strumienie odpadów resztkowych powinny być kierowane do odzysku surowcowego (chemicznego). W tym zakresie już istnieją pierwsze, obiecujące projekty. Dopiero na końcu łańcucha zamkniętego obiegu znajduje się energetyczne wykorzystanie, najlepiej z efektywnym odzyskiem energii.