MEDICA HEALTH IT FORUM: Spojrzenie w przyszłość zdigitalizowanej medycyny

Forum HEALTH IT MEDICA jest jednym z „klasyków” w programie wiodącej na świecie targów medycznych MEDICA. To, co na początku lat 90. pod nazwą „MEDICA Informatica” jako specjalne wystawy dla oprogramowania dla praktyk lekarskich się rozpoczęło, od dawna przekształciło się w międzynarodowe miejsce wyznaczające trendy, dające ogólny wgląd w przyszłość zdigitalizowanej medycyny. Potwierdza to jeszcze raz tegoroczny program anglojęzycznego forum. W trakcie trwania MEDICA 2021 w Düsseldorfie (15-18 listopada) poruszane będą tematy takie jak „Virtual Care & Digital Therapeutics” czy „Medical Artificial Intelligence & Robotics”, a także „Fields of Innovation” aż po „Societal aspects of digitized healthcare”. Nowością w tym roku jest hybrydowa koncepcja wydarzenia: zgodnie z nią, panelom ekspertów, Tech Talkom i sesjom Deep Dive można towarzyszyć na żywo (w strefie forum w hali 12) lub jako stream na portalu branżowym MEDICA.de, posiadając odpowiedni bilet. Osoby przyjeżdżające do Düsseldorfu znajdą także na sąsiedniej powierzchni wystawienniczej tematyczne ekspozycje projektów z uczelni i instytutów badawczych.

Ważnym trendem w IT zdrowotnym jest wpływanie na zachowania użytkowników. Takie jest choćby motto zespołu deweloperskiego aplikacji MIKA: „Możesz więcej niż tylko być leczony. Możesz działać samodzielnie.” Jako pierwsza cyfrowa aplikacja zdrowotna (DiGA) dla pacjentek i pacjentów z rakiem, aplikacja MIKA została wpisana do rejestru Federalnego Instytutu ds. Leków i Wyrobów Medycznych (BfArM) – a dr Jan Simon Raue, założyciel i dyrektor generalny MIKA, będzie jednym z pierwszych prelegentów podczas MEDICA HEALTH IT FORUM w poniedziałek, 15 listopada. Promowanie zdrowia psychicznego jest jednym z celów. Na przykład w ramach podróży tematycznych trenowane są siły odpornościowe lub udzielane są wskazówki, jak radzić sobie z uczuciami takimi jak lęk i utrata kontroli.

Na podstawie poznania behawioralnego i neuronaukowego firma Digital-Health aidhere rozwija aplikacje zdrowotne, takie jak zanadio. To pierwsza aplikacja, którą lekarze mogą przepisać na leczenie silnego nadwagi przy BMI od 30 do 40. Zanadio opiera się na zasadach sprawdzonej konwencjonalnej terapii otyłości i realizuje je cyfrowo. Na podstawie wprowadzonych danych daje pacjentom spersonalizowane zalecenia. Dr Nora Mehl, współzałożycielka i dyrektor zarządzająca aidhere GmbH, wyjaśni to szczegółowo.

Cyfrowe leki: gdy oprogramowanie wywołuje reakcje ciała

Cyfrowe leki mają wywoływać bezpośrednią reakcję fizjologiczną za pomocą wyłącznie generowanych programowo bodźców medycznych. To jedno z tematów, którym zajmuje się Flying Health. Ich spin-offy Dopavision i Neuraltrain opracowują takie cyfrowe leki na krótkowzroczność i zdrowie psychiczne, chcąc wyznaczać kierunek kolejnej generacji opieki zdrowotnej. Ponadto Flying Health współpracuje z „Fundacją Siostra Euthymia” nad rozwojem i wdrożeniem przyszłościowej strategii IT dla ich trzech placówek klinicznych. Lina Behrens, dyrektor zarządzająca Flying Health, poprowadzi sesję, w której weźmie udział także Monika Rimmele, kierownik działu transformacji cyfrowej w Siemens Healthineers.

Decyduje człowiek

O „Virtual Triage” będzie mowa o godz. 16 w poniedziałek (15.11.). Dr Dominik von Stillfried, prezes Zarządu Centralnego Instytutu Opieki Kasy Chorych (Zi), przedstawi w swoim wystąpieniu stan prac nad „SmED” (Strukturalna Medyczna Wstępna Ocena w Niemczech). To nazwa oprogramowania wspomagającego personel medyczny w telefonicznych centrach obsługi niemieckiego numeru serwisowego 116117 w ocenie nagłych dolegliwości zdrowotnych. Decyzja nie należy wyłącznie do oprogramowania. Von Stillfried podkreśla: „U nas decyduje człowiek.” Również pracownicy centrum telefonicznego nie stawiają diagnozy. Raczej udzielają wskazówek, jak kontaktować się z odpowiednim poziomem opieki: czy to jest prawdziwy nagły wypadek i czy konieczne jest wezwanie karetki? A może można poczekać i skonsultować się z lekarzem w najbliższych dniach?

Posiadamy już doświadczenia z półtora roku: „Dwie trzecie dzwoniących mieści się w kategoriach ‘najpilniej’ i ‘w ciągu 24 godzin’”, relacjonuje von Stillfried i doprecyzowuje: „Kiedy ktoś dzwoni, istnieje pewne zapotrzebowanie na opiekę.” U mniej niż jednej piątej pacjentów oprogramowanie zaleca wizytę w szpitalu, dodaje von Stillfried. Większość dzwoni w godzinach, gdy dostępna jest szybka pomoc w ramach dyżuru, i zwykle nie trzeba od razu jechać do szpitala. Linia 116117 ma zostać jeszcze w tym roku uzupełniona o cyfrową samoocenę, również opartą na SmED. Niektóre związki lekarskie rozpoczną w tym celu testy.

Hotline z inteligentną siecią w tle

Osoby szukające pomocy będą mogły korzystać z oprogramowania do wstępnej oceny na stronie 116117, uzyskać opinię i zdecydować, czy potrzebują dalszego wsparcia. Jeśli tak, zadzwonią pod numer 116117 i za pomocą PIN-u będą mogli podzielić się wynikami swojej oceny, aby otrzymać konkretne oferty opieki. SmED to sieć neuronowa, która oferuje około stu kombinacji symptomów wraz z pogłębiającymi pytaniami i odpowiedziami, co daje ponad pięćdziesiąt milionów możliwości zapytań. Ostatecznie wszystkie opcje kończą się na dziewięciu końcowych punktach, które stanowią kombinacje pilności i poziomu opieki. SmED nie korzysta z sztucznej inteligencji do wyciągania wniosków z pytań i nie zastępuje diagnostyki lekarskiej. Jednak jeśli braki lekarzy będą się pogłębiać, a SmED będzie zbierać dobre doświadczenia, w odpowiednich przypadkach zamiast wizyty u lekarza można je polecać jako formę samopomocy.

Wnioski z pandemii dla przyszłej wirtualnej opieki

Oczywiście poruszony zostanie temat pandemii COVID-19 i szczególnie czasów po niej. Po pandemii nie powinno dojść do powrotu do dawnych, analogowych form komfortu, ostrzegała Naczelna Organizacja ds. Cyfrowej Opieki Zdrowotnej tuż przed wyborami do Bundestagu. Dr Anne Sophie Geier, dyrektor generalna Naczelnej Organizacji ds. Cyfrowej Opieki Zdrowotnej, weźmie udział w panelu ekspertów na temat przyszłości wirtualnej opieki w czasach postpandemicznych podczas MEDICA HEALTH IT FORUM w poniedziałek, 15 listopada. Rada Naukowa AOK Nordost już w marcu tego roku stwierdziła, że po pandemii jest kolejna pandemia. „W sposób nie do przecenienia pokazano, jak szkodliwe są zaniedbania na drodze do pełnej cyfryzacji, zwłaszcza w obszarach takich jak opieka zdrowotna, edukacja czy administracja ogólna,” oświadczyła rada. Przedstawicielka tej komisji, Inga Bergen, również wystąpi jako prelegentka w Düsseldorfie w ramach panelu ekspertów. Kierownictwo panelu dotyczącego wirtualnej opieki po pandemii objęła dr Sarah J. Becker z Instytutu Transformacji Cyfrowej w Opiece Zdrowotnej w Witten.

„Cyfrowy anioł” dla pracowników służby zdrowia

Skupia się na pracownikach służby zdrowia projekt „Cyfrowy anioł”. Ważnym elementem platformy są algorytmy wykrywające stres. Analizują one dane EKG pracowników służby zdrowia i wyprowadzają z nich wskaźniki stresu. Na podstawie tych wskaźników platforma powinna ocenić, kiedy pielęgniarka lub pielęgniarz jest mocno obciążony i zasugerować odpowiednie działania za pomocą systemu asystującego. Projekt rozwijany jest w Instytucie Fraunhofera ds. Technologii Oprogramowania i Systemów ISST, a w ramach sesji forum 15.11. od godz. 16 przedstawi go dr Sebastian Dries, kierownik działu zdrowia w Düsseldorfie.

Maszynowe rozpoznawanie emocji

Wtorek, 16 listopada, rozpocznie się od tematu emocji i ich maszynowego rozpoznawania. Pod hasłem „Medical Artificial Intelligence & Robotics” poruszone zostaną zagadnienia „Affective Computing”, czyli systemów i urządzeń, które potrafią rozpoznawać, interpretować, przetwarzać i symulować ludzkie uczucia. Projekt EmmA rozwija mobilny system asystujący, który może służyć do oceny zagrożenia psychicznego obciążenia w miejscu pracy oraz podczas powrotu do pracy po chorobie psychicznej. Punktem wyjścia jest multimodalna analiza sensorów w czasie rzeczywistym z wykorzystaniem smartfonów, interpretująca sygnały fizjologiczne i społeczne. Referentem forum jest kierownik grupy badawczej ds. systemów kognitywnych asystentów w Niemieckim Centrum Badań nad Sztuczną Inteligencją, dr Patrick Gebhard. Firma Audeering z Bawarii chce nawet na podstawie nagrań audio rozpoznawać, czy występuje choroba COVID-19. Firma ta zdobyła światową renomę w dziedzinie analizy audio opartej na sztucznej inteligencji – głównie dzięki skalowalnej i szybkiej technologii rozpoznawania emocji z sygnałów audio. Obecnie firma udostępnia aplikację do wykrywania koronawirusa na podstawie nagrań audio. Dagmar Schuller, współzałożycielka audEERING, będzie miała referat w Düsseldorfie. Zaproszona jest również prof. Elisabeth André, laureatka Nagrody Leibniza, z Augsburga. To ona m.in. wprowadziła rozpoznawanie bólu jako istotną umiejętność dla systemów wspomagających zdrowie, opartą na uczących się maszynach. Jej praca jest dziś wykorzystywana do wyposażeń robotów lub postaci wirtualnych w zdolność rozpoznawania i reagowania na emocje człowieka.

W kolejne dni forum będą prezentowane cenne spojrzenia na teraźniejszość i przyszłość cyfryzacji w opiece zdrowotnej. Anette Ströh, kierownik projektu ds. cyfrowego zdrowia i scouting w Berlin Institute of Health, poprowadzi dyskusję w środę, 17 listopada, na temat „Design Justice”: użytkownikocentryczny design może zmienić opiekę zdrowotną z „leczenia chorób” na „wsparcie celów osobistych”. A w czwartek, 18 listopada, poruszone zostaną m.in. zagadnienia, jak może wyglądać nowa forma pracy w opiece zdrowotnej – oraz jak technologie cyfrowe mogą pomagać uchodźcom.