EN 779:2011 – dobry początek

EN 779:2011 – dobry początek

Camfil apeluje do wysokich wymagań dotyczących jakości powietrza w pomieszczeniach

Nowa norma europejska EN 779:2011, która definiuje procedurę testowania filtrów grubych i drobnych, tworzy bardziej praktyczne warunki do klasyfikacji filtrów powietrza: Od teraz oprócz średniego, minimalny współczynnik skuteczności będzie również decydować o klasach filtrów F7, F8 i F9. Dzięki temu wiele filtrów drobnych z materiałów syntetycznych, naładowanych statycznie i tracących skuteczność szybko, nie będzie już mogło spełniać swojej dotychczasowej klasyfikacji. Z kolei media z włókna szklanego często osiągają wyższe minimalne wartości skuteczności zatrzymywania, niż wymaga tego norma w przyszłości. Camfil ostrzega więc projektantów i operatorów przed akceptowaniem gorszej jakości powietrza, niż można osiągnąć za pomocą dostępnych na rynku filtrów. Lider światowego rynku systemów filtracji powietrza odwołuje się tu głównie do argumentów etycznych i ekonomicznych, które w europejskim sąsiedztwie są już oczywiste. Na przykład wszystkie workowe filtry z włókna szklanego firmy Camfil spełniają wymogi certyfikacji Instytutu Badań Technicznych SP w Szwecji (P-mark). W ten sposób można uzyskać minimalne współczynniki skuteczności 50, 70 i 80 procent zamiast krajowych wymagań 35, 55 i 70 procent dla klas filtrów F7, F8 i F9.

Z szacunków Federalnego Urzędu Ochrony Środowiska wynika, że rocznie w Europie przedwczesnej śmierci ulega 370 000 ludzi z powodu zanieczyszczenia powietrza pyłami drobnymi i ozonem. Koszty społeczno-gospodarcze tego zjawiska szacuje się na od 427 do 790 mld euro. Nie chodzi tu wyłącznie o osoby narażone na szczególnie niekorzystne warunki powietrza. Ponieważ przeciętny obywatel spędza około 80 procent swojego życia w zamkniętych pomieszczeniach, a około 50 procent wszystkich cząstek powietrza pochodzi z zewnątrz, każdy mieszkaniec dużego miasta może być narażony. Zanieczyszczenie powietrza ma szczególnie negatywny wpływ na rozwój funkcji płuc, zwłaszcza w wieku od 10 do 18 lat. Obniżona wydolność, zwiększona podatność na choroby, aż po choroby przewlekłe i śmierć, to możliwe konsekwencje. Szczególnie szkodliwe są tzw. pyły zawieszone (<2,5 mikrometra), a wśród nich cząstki o wielkości poniżej jednego mikrometra. Badania Uniwersytetu Brighama Young w Utah/USA wykazały jednak, że osoby narażone na zanieczyszczenia powietrza mają wyższe ryzyko śmierci z powodu chorób serca i naczyń niż z powodu chorób płuc.

EN 13779 Wentylacja i klimatyzacja w budynkach niemieszkalnych

Nie bez powodu europejska norma EN 13779 wyznacza wytyczne dla systemów wentylacji i klimatyzacji w budynkach niemieszkalnych, aby przy akceptowalnych kosztach instalacji i eksploatacji zapewnić komfortowe i zdrowotnie bezpieczne warunki wewnątrz pomieszczeń przez cały rok. Norma wymaga najpierw sklasyfikowania jakości powietrza wewnętrznego (IDA 1 do 4), na przykład w hali przemysłowej, centrum handlowym, uczelni wyższej czy urzędzie miejskim. Następnie konieczne jest określenie jakości powietrza zewnętrznego na miejscu (ODA 1 do 3). Obie wielkości stanowią podstawę do precyzyjnego doboru odpowiednich kategorii filtrów.

Wysokość wymagań

Podczas gdy różne metody dają wsparcie w określeniu własnych oczekiwań dotyczących niskiej, umiarkowanej, średniej lub wysokiej jakości powietrza w pomieszczeniach, ostatecznie decyzja o pożądanej jakości powietrza wewnętrznego należy do właściciela nieruchomości. „Wymagania dotyczące wydajności filtrów powietrza w Niemczech są nadal znacznie niższe niż w innych krajach Europy. Koszty zakupu i utrzymania wydają się ważniejsze niż późniejsza jakość powietrza, a co za tym idzie – dobrostan osób przebywających w tych pomieszczeniach,” wyjaśnia Tobias Zimmer z producenta.

Dlaczego zadowalać się mniejszym?

Nawet jeśli oczekiwania dotyczące jakości powietrza wewnętrznego są wysokie, rekomendacje klas filtrów EN 13779 ograniczają się tylko do pewnego stopnia:

Dotychczas w Niemczech wyróżniano jedynie filtry grubego (G1-4) i drobnego pyłu (F5-9). Przy czym to średni współczynnik skuteczności decydował o klasie filtra, mimo że filtry syntetyczne szybko tracą ładunek (rozładunek) i ich skuteczność zwykle spada znacznie poniżej wartości klasyfikacyjnej. Dlatego też często podawano skuteczność filtrów w rozładowanym stanie (minimalny współczynnik skuteczności) jako „niezmierzoną”, mimo że te wartości musiały być ustalane i podawane na certyfikatach zgodnie z poprzednią normą. Klasa filtra mówiła więc jedynie o średniej skuteczności zatrzymywania w warunkach laboratoryjnych, nie zaś o skuteczności w warunkach rzeczywistych, czasie eksploatacji i stratach ciśnienia.

Filtry klasy F5 i F6 (wg EN 779:2002) są w warunkach rzeczywistych generalnie ograniczone do filtracji pyłów drobnych. Od tego od teraz uwzględniana jest nowa grupa filtrów średnich klas M5 i M6 (filtry średnie).

W klasach filtrów F7, F8 i F9 od teraz to najniższa wartość średniego współczynnika skuteczności i minimalnego współczynnika skuteczności (wg Załącznika A – skuteczność w stanie rozładowanym) decyduje o klasie filtra. Minimalny współczynnik skuteczności dla cząstek o wielkości 0,4 mikrometra ma wynosić co najmniej 35, 55 i 70 procent dla klas F7, F8 i F9. Wiele filtrów z materiałów syntetycznych nie będzie już mogło spełniać tych wymagań z powodu szybkiego rozładunku i utraty skuteczności, i nie będą mogły być dalej nazywane filtrami drobnego pyłu.

Z kolei wiele filtrów powietrza z włókna szklanego w segmencie pyłów drobnych już dziś może osiągać lepsze wyniki przy mniejszych kosztach energii, niż wymaga tego przyszła norma EN 779: Wśród nich seria Hi-Flo firmy Camfil, wyprodukowana zgodnie z szwedzkim certyfikatem „P-mark”. Podczas gdy Szwecki Instytut Badań Technicznych SP zakłada minimalną skuteczność 50, 70 i 80 procent, obowiązująca norma w Niemczech jest od 10 do 15 punktów procentowych niższa. „Camfil chce ostrzec projektantów i operatorów, aby nie zadowalali się niższą jakością powietrza kosztem zdrowia, wydajności i samopoczucia ludzi w ich budynkach. Nie wspominając już o szkodach gospodarczych związanych z awariami personalnymi i produkcyjnymi,” dodaje Zimmer.