Verklaring van Horst Giesen, Global Portfolio Director Gezondheid & Medische Technologieën van Messe Düsseldorf GmbH, over MEDICA 2018 in Düsseldorf (12 tot 15 november)

Horst Giesen

Bijna geen enkele branche wordt al jaren zo sterk gekenmerkt door duurzame groei als de medische technologie-industrie en haar toeleveringssector. En in bijna geen enkele branche is het zo'n must om op de hoogte te blijven en zich te informeren over nieuwe producten, trends en technologieën, zoals die vooral op de MEDICA worden gepresenteerd als 's werelds toonaangevend brancheplatform. Want de randvoorwaarden van de markt veranderen voortdurend. Zelfs binnen afzonderlijke wereldregio's kunnen de marktsituaties voor de betreffende landen sterk verschillen of kunnen de goedkeuringsprocessen voor medische systemen en producten sterk uiteenlopen.

Dat wordt exemplair duidelijk door een blik op Europa. In Spanje, Ierland of Roemenië toont de verkoopcurve voor medische technologie op basis van een algemene economische heropleving en een in crisenjaren opgebouwde investeringsbehoefte duidelijk een stijging. Ook in Nederland, Oostenrijk en Zwitserland is de vraag robuust. In Duitsland, Italië en Frankrijk verloopt het daarentegen langzamer dan mogelijk zou moeten — 'investeringstau' is het trefwoord. Terwijl hier bezuinigingen in de gezondheidszorgsystemen een belemmering vormen, vertragen de actuele politieke ontwikkelingen en daardoor soms valutadevaluaties vooral de markttoegang en de handel in Turkije en Rusland. En ook de naderende 'Brexit' brengt nog onoverzichtelijke beperkingen met zich mee.

Een uitdaging die grensoverschrijdend geldt, is de steeds strengere regelgeving met betrekking tot productgoedkeuring. Dit betreft zowel fabrikanten als hun toeleveranciers, waarbij vooral kleinere en middelgrote ondernemingen sterk te kampen hebben met de verplichting tot steeds uitgebreidere documentatie en rapportage als gevolg van een groot aantal EU-verordeningen en -richtlijnen, zoals de Medical Device Regulation of REACH (Registration Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals).

Uit zo'n marktkarakteristiek ontstaan voor bezoekers en exposanten van onze wereldwijd georganiseerde MEDICAlliance-beurzen vele vragen om het eigen bedrijf internationaal op de juiste koers te brengen en samen te komen met de juiste partners. Wij bieden daarvoor communicatie- en informatiediensten die op specifieke behoeften zijn afgestemd.

Bovendien vereist de innovatieritme dat men altijd 'up to date' blijft. Dit is voor medische technologie en medische producten denkbaar kort. Zo verdienen bijvoorbeeld een derde van de omzet van Duitse fabrikanten met producten die jonger zijn dan drie jaar. Daarmee wordt elk jaar opnieuw de internationale nummer 1-plek, de MEDICA in Düsseldorf, voor aanbieders de 'wereldkampioenschap' van nieuwigheden — in de context van actuele trends.

Digitale transformatie bepaalt ook de wereld van de geneeskunde

Momenteel is het vooral de digitale transformatie die wereldwijd de gezondheidszorg bepaalt, processen en bedrijfsmodellen radicaal verandert. Onze planningen voor de MEDICA 2018 (12 – 15 november) met haar aanbod van meer dan 5.000 exposanten uit goed 70 landen en haar inhoudelijke thematiek van de begeleidende conferenties en fora houden hier rekening mee. We blijven bij dit top-thema betrokken en belichten het doelgroepsgericht vanuit verschillende perspectieven. Alleen al de communicatie- en informatiediensten die tijdens de MEDICA worden georganiseerd, zoals het MEDICA HEALTH IT FORUM en het MEDICA CONNECTED HEALTHCARE FORUM (inclusief de MEDICA App COMPETITION), telden vorig jaar meer dan 8.000 bezoekers en zullen zeker ook dit jaar weer tot de publiekstrekkers in de Düsseldorfse beurszalen behoren.

In de discussies, presentaties en lezingen van deze fora gaat het enerzijds over fundamentele digitaliserings- en IT-trends zoals bijvoorbeeld inzetmogelijkheden van kunstmatige intelligentie, analyse van grote databestanden (Big Data) met algoritmen of maatregelen op het gebied van cyberbeveiliging. Tegelijkertijd worden ook innovatieve producten en technologieën gepresenteerd, bijvoorbeeld uit de sector van wearables, telezorg, robotica en apps.

De kracht van de MEDICA is dat zij zich niet beperkt tot klinische en praktijk-IT en het relatief starre kader van de nationale telematininfrastructuur. Zij weerspiegelt grensoverschrijdende digitale trends en best practices in de netwerking van spelers uit de gezondheidszorg. Al nu wordt duidelijk dat dit jaar het thema 'Patient Empowerment', oftewel het beheer van gezondheidsgegevens in de verantwoordelijkheid van de patiënt, verder aan belang zal winnen.

Zelf is de patiënt: E-dossiers maken opmars

Na de goedkeuring van de E-Health-Gesetz (E-Health-wet) zijn in Duitsland wel plannen voor toepassingen van een elektronisch patiëntendossier in combinatie met de elektronische gezondheidskaart, maar eerste door ziektekostenverzekeraars ontwikkelde oplossingen voor elektronische gezondheidsdossiers (eGA) voor gebruik op smartphones of pc's zijn al proefmatig gestart en staan op het punt om uitgerold te worden naar alle leden van de betreffende verzekeringen. Tegelijkertijd staan marktleidende technologie- en softwarebedrijven uit de smartphone-sector klaar om de gezondheidsapps van hun besturingssystemen uit te breiden met gezondheidsdossier-applicaties (bijvoorbeeld 'Health Records' in iOS).

Voor de MEDICA 2018 zou dit aanleiding kunnen geven tot boeiende discussies over de vraag in hoeverre zorgaanbieders in de gezondheidszorg zich zullen openen voor dergelijke digitale oplossingen in de handen van de patiënt. In verband hiermee worden aspecten zoals de nieuwe 'HL7 FHIR'-standaard voor mobiele communicatie in de gezondheidszorg of de aanval van de platformeconomie op gezondheidsgegevens inhoudelijk besproken, bijvoorbeeld tijdens het MEDICA HEALTH IT FORUM.

'KI' voor een optimaal samenspel van mens & machine

Ook is de 'kunstmatige intelligentie' (KI) volop in het nieuws. Al lang is hiermee de oorspronkelijk gevreesde gedachte weerlegd dat artsen of verpleegkundigen in de toekomst overbodig zouden worden door aangeleerde, geautomatiseerd werkende systemen en robots. MEDICA-deelnemers bewijzen het tegendeel met hun innovaties. 'Uitgebreide intelligentie' brengt de moderne werkwijze dus beter onder woorden. Mens en machine werken daarbij hand in hand in de zin van het samenbrengen van het beste uit twee werelden. Voorbeelden zijn te vinden op het gebied van beeldvormende diagnostiek. Hier zorgt KI ervoor dat het bestralingsterrein bij CT-onderzoeken optimaal kan worden afgebakend of dat opnamegegevens uit MRI- of CT-systemen vooraf worden geanalyseerd voordat de radioloog de bevindingen vaststelt — of het nu gaat om fracturen, tumoren of ontstekingshaarden. Hetzelfde geldt voor de volledig geautomatiseerde afrekening van behandelgevallen, waardoor menselijke arbeid zich vooral kan richten op het achterhalen van afwijkingen en complexere gevallen.

MEDICA START-UP PARK – platform voor creatieve geesten

In 2017 werd de première van het MEDICA START-UP PARK goed ontvangen door het vakpubliek, waardoor dit nieuwe platform voor de creatieve start-up-scene vast in het programma van de MEDICA wordt opgenomen. Hier (in hal 15) kunnen jonge bedrijven hun ideeën vooral voor het gebied van digitale gezondheid presenteren en in contact komen met potentiële zakelijke partners. Dit jaar zal onder andere Magnosco uit Berlijn aanwezig zijn. Het ontwikkelteam presenteert een applicatie voor de vroege detectie van huidkanker op basis van een combinatie van laser technologie en kunstmatige intelligentie.

Onder de ingeschreven deelnemers van het MEDICA START-UP PARK bevindt zich ook NUVOAIR uit Stockholm. Zij willen de aanwezigheid benutten om hun project 'Air Smart Spirometer' te presenteren. Vorig jaar legden zij met een deelname aan de MEDICA App COMPETITION en een respectabele tweede plaats de basis voor hun project. 'Air Smart Spirometer' maakt het mogelijk om in combinatie van hardware en app de longcapaciteit te analyseren als eenvoudige thuisgebruik, bijvoorbeeld voor astma- of COPD-patiënten.

'Blockbuster'-thema's uit de medische praktijk

Op 'blockbuster'-thema's uit de medische praktijk richt ook dit jaar weer de MEDICA ACADEMY zich, na haar start in 2017, als gecertificeerde nascholingsbijeenkomst voor artsen van diverse disciplines. Naast praktijkcursussen 'op het apparaat' (bijvoorbeeld echografie) en updates over diagnose- en therapievraagstukken uit de huisartsgeneeskunde, staat ook hier digitalisering centraal, zoals best practices uit de telezorg. Gezien de geplande versoepelingen van het verbod op afstandsbehandeling in Duitsland, zal deze sessie ongetwijfeld bijzonder aandacht krijgen.

Tot de andere hoogtepunten van het programma van MEDICA 2018 behoren de conferentie voor rampen- en krijgsgeneeskunde DiMiMED en de MEDICA MEDICINE + SPORTS CONFERENCE (beide op 13. + 14. november 2018 in het Congress Center Düsseldorf Zuid) over preventie en sportmedische behandelconcepten. Het betreft Engelstalige conferenties die zich richten op een internationaal publiek.

Speciaal voor nationaal vakpubliek zijn de 41e Duitse Ziekenhuisdag, als toonaangevend communicatieplatform voor topbeslissers uit ziekenhuizen (12 – 15 november), en de MEDICA PHYSIO CONFERENCE. Deze richt zich met behandelingsgerichte lezingen op de fysiotherapeuten, sportartsen en orthopeden en vindt dit jaar plaats op 14. + 15. november (Congress Center Düsseldorf Zuid).

Andere in de MEDICA-beurs geïntegreerde fora zijn onder meer het MEDICA LABMED FORUM (trends uit de laboratoriumgeneeskunde), het MEDICA ECON FORUM voor het gezondheidsbeleid tussen industrie, politiek, ziektekostenverzekeraars en patiëntenvertegenwoordigers, en het MEDICA TECH FORUM over marktgerelateerde onderwerpen uit de medische technologie-industrie, wetenschap en juridische kaders.

De volledige diagnostische en therapeutische workflow op één plek

Geleid door de brede diagnostische en therapeutische workflow van de medische zorg, omvat de MEDICA-beurs duidelijk de volgende kerngebieden: Elektromedizin/ Medische technologie (ca. 2.500 exposanten), laboratoriumtechniek/ diagnostica, fysiotherapie/ orthopedietechniek, benodigdheden en verbruiksartikelen, informatie- en communicatietechnologie, medisch meubilair en speciale ruimte-inrichting voor ziekenhuizen en praktijken.

Parallel aan MEDICA 2018 vindt gedurende alle vier dagen (12. tot 15. november) de COMPAMED 2018 plaats in hal 8a en 8b, de toonaangevende internationale marktplaats voor toeleveranciers van de medische technologie-industrie met ongeveer 800 exposanten.

Bundesgesundheitsminister Spahn opent de beurs

Vorig jaar bezochten gezamenlijk 123.500 vakbezoekers uit 130 landen MEDICA en COMPAMED.

Onder de topbeslissers die in november naar Düsseldorf reizen, bevindt zich ook Bundesgesundheitsminister Jens Spahn. Hij zal MEDICA 2018 en de Duitse Ziekenhuisdag op 12 november openen.