Hoe bescherm je producten tegen aerosolen, stofdeeltjes of microben?

Voor het beantwoorden van deze vraag moet men weten dat de fysieke grootheid, beter gezegd de omvang ervan, alle drie de deeltjesgroepen met elkaar verbindt. Sferische deeltjes (deeltjes, aerosolen, kiemen) met een diameter onder de 30 µm kunnen over grote afstanden door de lucht worden getransporteerd of minutenlang in de lucht zweven. In binnenruimtes of productielocaties is echter de mens zelf de grootste producent van aerosolen en deeltjes. Bij het uitademen komen kleine druppeltjes in de omgeving lucht terecht, bij elke beweging lossen schilfers, huiddeeltjes en vezels van kleding zich op en zweven meestal lange tijd in de lucht. Veel van de genoemde zwevende deeltjes kunnen in productie of verpakking de producteigenschappen veranderen, beschadigen en zelfs optische of elektronische componenten vernietigen.

Dit is de reden waarom sommige producten onder cleanroom-omstandigheden beschermd moeten worden tegen stof of kiemen. Alleen door een juiste reiniging van de lucht kunnen zwevende deeltjes uit de lucht worden verwijderd. Onder de verschillende technische mogelijkheden voor het reinigen van de lucht zijn filtertechnieken bijzonder doeltreffend gebleken, omdat ze een betaalbaar en kosteneffectief alternatief vormen tijdens het gebruik en ook achteraf kunnen worden aangebracht. Dit geldt voor hele complexe cleanrooms evenals voor kleinere filtereenheden, de zogenaamde laminaire stroomkast, omdat beide systemen op dezelfde filtertechnologie gebaseerd zijn.

Een laminaire stroomkast, zoals bijvoorbeeld de FBS-serie van het bedrijf Spetec GmbH, is getest door het Fraunhofer Instituut voor Productietechniek en Automatisering, gecertificeerd volgens DIN-norm EN ISO 14644 en ingedeeld in klasse ISO 5. Dit betekent dat in de kast maximaal 3.520 deeltjes per 1 m² mogen worden gedetecteerd. De Flow Box verbetert daarmee de luchtkwaliteit met minimaal een factor 10.000 ten opzichte van de omgevingslucht in de productieruimte.

In de voedingsmiddelenindustrie zijn alle luchtgedragen micro-organismen (bijvoorbeeld schimmels, gisten) ongewenst, maar ze zijn toch aanwezig in elke lucht, net zoals stofdeeltjes in de optische en elektronische productie. In de farmaceutische en medische technologie speelt de kiemvrijheid of steriliteit een bijzondere rol, maar kiemen zijn in elke lucht aanwezig. Daarom moeten medische apparaten zoals spuiten, scalpel, verbandmateriaal en pleisters steriel verpakt en opgeslagen worden.

Conclusie: Voor de vermindering van deeltjes van elke aard (stof, microben, kiemen, aerosolen) zijn hoogrendementsfilters effectief gebleken, omdat hier de afscheiding en reiniging uitsluitend plaatsvinden op basis van de fysieke grootte van het deeltje en zijn hydrodynamische eigenschappen. Daarom spelen chemische of biologische eigenschappen geen rol. Hoogwaardige luchtfilters dienen ter bescherming van de gezondheid en de producten.