Fijnstof in de spotlight

Waarom lijken middelgebergteketens op sommige dagen blauw en waarom is het kleurenspel bij zonsopgang of zonsondergang zo verschillend? Waarom hebben veel steden milieuzones ingesteld? Veel vragen, één antwoord: vanwege de aerosolen, dus fijn verdeelde vaste of vloeibare deeltjes in de lucht. Zijn de deeltjes vast, dan spreekt men ook van fijnstof, en dat kan afhankelijk van de oorsprong, chemische samenstelling, hoeveelheid en grootte een gevaar vormen voor mens en milieu. Deze uitdagingen bespreken vooraanstaande wetenschappers tijdens de analytica Conference, die van 1 tot 3 april plaatsvindt in het ICM – International Congress Center München, parallel aan de analytica. 

Om mensen te beschermen tegen schadelijk fijnstof, werken wetenschappers uit verschillende disciplines al jaren in de aerosolforschung. Een van de grootste uitdagingen hierbij is chemische en biochemische analyse, waardoor 'Aerosol en Gezondheid' een hoofdthema is tijdens de analytica Conference in München. De scheikundige professor Dr. Ralf Zimmermann van de Universiteit Rostock en het Helmholtz Centrum München - Duits onderzoekscentrum voor Gezondheid en Milieu leidt op de eerste dag van de conferentie, dinsdag 1 april, een volledige sessie over dit onderwerp. Er zijn 14 presentaties gepland van wetenschappers uit Duitsland, Australië, Finland, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Noorwegen, Zwitserland en de VS. Zij laten zien hoe aerosolen worden gekarakteriseerd, hoe ze door het lichaam reizen en daar gezondheidsgevolgen veroorzaken. Onder andere worden onderzoeken gepresenteerd over de verbranding van diesel, scheepdiesel, biodiesel en biomassa en hun effecten, evenals over de aanwezigheid van nanodeeltjes in de gevormde aerosolen.

Nanodeeltjes, oftewel deeltjes met een diameter van één tot 100 nanometer, kunnen bijzonder succesvol het menselijk lichaam binnendringen. Maar allergieën kunnen ook worden veroorzaakt door pollen met een diameter van ongeveer tien micrometer. Naast allergieën kan fijnstof ook astma, andere ademhalings- en hart- en vaatziekten veroorzaken. Organische verbindingen vormen ongeveer 70 procent van de totale droge deeltjesmassa en enkele honderden van dergelijke verbindingen kunnen in de deeltjes worden aangetoond. De analytische chemie staat hier voor grote uitdagingen. Dit begint al met de vraag hoe je de deeltjes het beste kunt 'verzamelen', of hoe complex de zo verkregen monsters zijn samengesteld. Chromatografische scheidingstechnieken met daaropvolgende massaspectrometrische analyse zijn de voorkeursmethoden, die vanwege de taakstelling steeds verfijnder worden. Daarnaast worden methoden gebaseerd op massaspectrometrie met ultrahoge resolutie of moderne online analytische technieken ingezet voor het vastleggen van de gas- en deeltjesfase. 

Naast het onderwerp fijnstof staan onder andere sessies over wateranalyse, metabolomics en proteomics op het programma. Daarmee behandelt de analytica Conference opnieuw het volledige spectrum van de analytische technieken. Het actuele programma is online te vinden op www.analytica.de/conference of op www.gdch.de/analyticaconf2014. De toegang tot de conferentie is inbegrepen bij het beurskaartje.

Voor het programma van de analytica Conference, die van 1 tot 3 april duurt, zijn drie wetenschappelijke verenigingen verantwoordelijk: de Gesellschaft Deutscher Chemiker (GDCh), de Gesellschaft für Biochemie und Molekularbiologie (GBM) en de Deutsche Vereinte Gesellschaft für Klinische Chemie und Laboratoriumsmedizin (DGKL).