Efficiënt hygiënemanagement verlaagt ziekteverzuim en kosten

Juergen Höfling

Het is nog te vroeg om definitieve lessen te trekken uit de coronacrisis. Eén ding is echter nu al duidelijk: hygiëne is een economische factor die alle sectoren raakt, niet alleen de gezondheidszorg en voedingsmiddelenindustrie. Bovendien wordt duidelijk dat dienstverleners die tot nu toe niet als zodanig werden erkend, systemrelevant zijn. "De pandemie maakt duidelijk wat eerder gold en ook in de toekomst zal gelden," zegt Jürgen Höfling, CEO van de CWS Group. "Gebrek aan hygiëne, vooral gebrek aan handhygiëne, veroorzaakt enorme economische schade. Leveranciers en dienstverleners die zorgen voor meer hygiëne, moeten als systemrelevant worden erkend om in noodgevallen de bevoorrading over grenzen heen te kunnen handhaven."

De cijfers spreken voor zich: als gevolg van ziekten, bijvoorbeeld door ziekteverzuim, kosten bedrijven in Duitsland jaarlijks ongeveer 130 miljard euro. Dat is ongeveer 3.600 euro per werknemer. Een groot deel van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door verkoudheidsziekten. Griepvirussen kunnen bijvoorbeeld, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, het hele jaar door voorkomen. Net als COVID-19 worden 90 procent van alle verkoudheidsziekten veroorzaakt door virussen. En net als het coronavirus worden volgens de WHO de veroorzakers van tot wel 80 procent van alle infectieziekten overgedragen door aanrakingen met de handen.

Veel verbeterpotentieel

Dit getal – 80 procent – benadrukt hoe belangrijk vooral handhygiëne is. Regelmatig en correct handen wassen kan het infectierisico bij verkoudheidsziekten met 50 procent verminderen. "De betekenis van handen wassen is inmiddels door iedereen begrepen, mede door de coronapandemie," zegt Jürgen Höfling. "Bedrijven zouden echter in het algemeen alles moeten doen om hun medewerkers beter te beschermen tegen infecties door virussen en bacteriën."

Hier is nog enorm veel ruimte voor verbetering. Na een toiletbezoek kunnen zich op elk vierkante centimeter van de hand meer dan 30 miljoen bacteriën verzamelen. Maar: 38,7 procent van alle werknemers op kantoor wast na het toiletbezoek niet de handen, en slechts 30 procent gebruikt zeep. Bovendien drogen velen hun handen niet goed af na het wassen. Natte handen kunnen ongeveer 1.000 keer meer bacteriën overdragen dan droge. Elke besmette hand verspreidt op zijn beurt virussen of bacteriën gemiddeld op meer dan vijf oppervlakken: deurklinken, computermuizen, toetsenborden, pennen, gereedschap, armleuningen en nog veel meer. Hier blijven ze tot wel 48 uur en langer actief op de oppervlakken.

Wat kan elk bedrijf concreet doen?

Het goede nieuws is: effectieve handhygiëne is heel eenvoudig: grondig wassen met zeep is voldoende om virussen en bacteriën van de handen te verwijderen. Het voorkomt dat kiemen via de slijmvliezen van ogen, neus en mond het lichaam binnendringen. CWS raadt daarom alle bedrijven aan om drie maatregelenpakketten te implementeren:

1. Voorlichting over correcte handhygiëne in elk bedrijf. De bedrijven zouden – bijvoorbeeld via posters in de toiletten – moeten informeren over de noodzaak en de juiste manier van handen wassen. Dit betreft de momenten (bijvoorbeeld na het toiletbezoek, voor het eten), maar ook de duur (20 tot 30 seconden) en de techniek (alle handpalmen inwrijven, altijd met zeep, grondig drogen).

2. Het beschikbaar stellen van zeep en wegwerphanddoeken in voldoende hoeveelheid op alle relevante plaatsen. Waar mogelijk, moeten systemen worden gebruikt die water en zeep al vooraf gemengd aanbieden en die contactloos kunnen worden bediend. Wegwerphanddoeken hoeven geen papieren producten te zijn. Duurzamer en milieuvriendelijker zijn herbruikbare stoffenrollen. Retractieve handdoekdispensers zorgen met hun twee-kamer-systemen ervoor dat gebruikte delen gescheiden blijven van de schone. Het Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe beschouwt het gebruik van textiele eenmalige systemen in het 'Handboek Bedrijfsmatige Pandemieplanning' expliciet als geschikt voor handhygiëne.

3. Het gebruik van desinfectiemiddelen alleen daar waar handen wassen met water en zeep niet mogelijk is. Ook hier zijn instructies voor de juiste dosering, duur en techniek van inwrijven aan te bevelen, omdat het middel zorgvuldig en lang genoeg moet worden ingemasseerd om te werken. Tijdens de pandemie zouden desinfectiemiddelen vooral voorbehouden moeten blijven aan gezondheidsgerelateerde bedrijven en risicogroepen.

Conclusie:

Hygiëne als essentieel onderdeel van arbeidsveiligheid en gezondheidsbevordering moet een zaak van het management zijn – in alle sectoren. Om te zorgen dat zeep, desinfectiemiddelen en andere hygiëneproducten tijdig kunnen worden geleverd, is het daarnaast van groot belang dat leveranciers als systemrelevant worden erkend. "De pandemie maakt mensen ziek, maar ook de economie," zegt Jürgen Höfling. "Een extra reden om een snelle economische herstel te ondersteunen door relatief eenvoudige bedrijfs-hygiënemaatregelen." Hier horen ook maatregelen bij zoals het dragen van mondbescherming, transparante scheidingswanden bij balies en het dichten van verdere hygiënelekken door middel van contactloze alternatieven.