»Deze combinatie van reinigen en beoordelen is uniek«

Dr.-Ing. Udo Gommel

30 jaar geleden begon het IPA zich voor het eerst met cleanroomtechnologie bezig te houden. Hoe is het begonnen, meneer Gommel?

Voordat de afdeling zich met reinheidstechniek bezighield, was het een soort kruising van allerlei zaken. Ze deden van alles, bijvoorbeeld het produceren van microfluïden of het optimaliseren van een autowasstraat. Toen kwam er een verzoek van het Bundesministerium für Forschung, of het IPA niet met cleanroomtechnologie kon beginnen. De toenmalige afdelingshoofd, professor Wolfgang Schmutz, begon met zes mensen met het opbouwen van een cleanroom. In eerste instantie ging het om halfgeleidertechniek.

Waar liggen tegenwoordig de sterke punten van uw afdeling?

Een van onze unieke kenmerken is de validatie van reinheid. We kunnen niet alleen reinigen, maar ook het resultaat beoordelen. Deze informatie is enorm belangrijk voor de afnemers, want zij moeten weten hoe schoon de onderdelen daadwerkelijk zijn. Vooral de medische technologie is daarop aangewezen, omdat zij meestal zelf geen mogelijkheid hebben voor snelle en efficiënte validatie. De gebruikelijke meetmethoden zijn hier niet voldoende. Deze combinatie van reinigen en beoordelen is uniek.

Hoe garandeert u dat de gereinigde onderdelen niet meteen weer vervuild raken?

Naast reinigings- en reinheidstechniek leveren wij ook de juiste verpakking, een soort all-in-one pakket. Het klinkt triviaal, maar dat is het niet. We gebruiken verpakkingsmaterialen die niet alleen schuurarm zijn, maar ook vrij van chemische uitgassen. Dit zijn speciale kunststoffen of metalen materialen, of een combinatie van beide, bijvoorbeeld een folie die met aluminium is bedekt. Een juiste verpakking is vooral ook in de ruimtevaart belangrijk, waar de onderdelen vaak jarenlang opgeslagen worden voordat ze in de ruimte worden geschoten. Het moet gegarandeerd zijn dat er in deze periode geen verontreinigingen uit de verpakking komen. De methoden die wij daarvoor ontwikkeld hebben, gebruiken we nu ook in de medische technologie.

Van de halfgeleiderproductie naar de medische technologie. Waar liggen hier de bijzondere uitdagingen?

In de medische technologie ontwikkelen we momenteel veel processen verder die we oorspronkelijk voor de auto-industrie hebben ontwikkeld. Iedereen denkt misschien: auto en medisch – dat past niet bij elkaar. In de auto-industrie gaat het om relatief grote verontreinigingen van minimaal 200 tot 300 micrometers, vooral metalen en vezelachtige resten. In de medische sector gaat het om veel kleinere, meestal organische contaminaties. Maar net als bij de autoproductie hebben we te maken met sterk gestructureerde onderdelen. De technieken uit de halfgeleidertechniek, waar het om absoluut vlakke substraten gaat, kunnen we niet gebruiken voor een tand- of heupimplantaat.

Hoe ziet de toekomst van IPA-reinheidstechnologie eruit?

Tot nu toe heeft de techniek zich razendsnel ontwikkeld, en ik zie nog geen einde. Het aantal toepassingen neemt gestaag toe, miniaturisering is overal aanwezig. Kijk maar naar je smartphone. Daarnaast komt nu de connectie van machines, het zogenaamde Industrie 4.0. Maar ik zie elektronica niet eens als onze belangrijkste drijfveer, maar veel meer andere sectoren zoals de medische technologie, de automobielindustrie, de optische industrie of de batterijproductie. Iedereen heeft problemen met reinheid en kan met passende maatregelen zijn productiviteit verhogen.