Snijbescherming in een steriele omgeving

Over het algemeen is beschermkleding voor cleanrooms en steriele werkgebieden uitsluitend ontworpen om deeltjescontaminatie van de directe omgeving te minimaliseren. Daarom lopen medewerkers in cleanrooms die werken met scherp randige apparatuur of breekbare glazen containers, door het ontbreken van een lichaamsbeschermingsfunctie van de gangbare cleanroomhandschoenen, een verhoogd risico op verwondingen. Technici en laboranten die installaties in cleanrooms bedienen, moeten ook voor cleanroom toegestane kleding dragen, die hun handen effectief beschermt tegen snijwonden. In dit artikel bekijken we de gevaren van snijwonden in cleanrooms en gecontroleerde omgevingen en hoe deze drastisch kunnen worden beperkt met steriele, snijvaste onderhandschoenen.

De functie van een cleanroom is het beperken van contaminaties door deeltjes tot een minimum.1

Personen die in een cleanroom werken, vormen een significante bron van deeltjescontaminatie.2 Speciale cleanroomkleding is ontwikkeld om deze gevaarlijke bron effectief te beperken: Typische cleanroomkleding bestaat uit een uiterst materiaalreine overall met capuchon, overschoenen en binnen- en buitenhandschoenen. Deze kleding wordt gedragen om contaminatie van cleanrooms tijdens normale werkzaamheden te voorkomen. Daarom wordt ze ontworpen met specifieke eigenschappen, zoals het verminderen van deeltjesproductie, deeltjesfiltratie en slijtvastheid.3

Als gevolg van deze strenge eisen bieden cleanroomkleding en -handschoenen de werknemers die breekbare glazen containers en andere scherp randige apparatuur hanteren, die het dunne materiaal gemakkelijk kunnen doorboren, echter slechts een beperkte snijbescherming.

Gevaren van snijwonden in cleanrooms

Hoewel het naleven van beste praktijken (bijvoorbeeld het veilig afsluiten van een glazen testbuis met een stop) het risico op verwondingen in cleanrooms kan verminderen, is volledige eliminatie onmogelijk. De eerste, in 2013 uitgevoerde internationale enquête onder laboranten over hun gedrag en praktijken op de werkplek, toonde aan dat zij hun veiligheid regelmatig overschatten: 86% van de ondervraagden gaf aan dat hun laboratorium een veilige werkplek was, terwijl bijna de helft van hen zich in het laboratorium had verwond.4 De meest genoemde verwondingen waren snij-, snij- en naaldsteken.

In sectoren zoals farmaceutische productie en biotechnologie moet het cleanroompersoneel regelmatig procesapparatuur laden en lossen, breekbare glazen containers en scherpe objecten reinigen en de cleanroom voorbereiden voor werkzaamheden. Al deze werkzaamheden brengen een risico op snijwonden met zich mee. Niet alleen naalden en apparaten met scherpe randen zijn gevaarlijk: alle breekbare voorwerpen, vooral van glas, vormen een potentiële verwondingsbron.

In de industrie van medische hulpmiddelen is de montage van apparaten met scherpe componenten vergelijkbaar gevaarlijk, wanneer men uitsluitend gebruikmaakt van cleanroomhandschoenen. Deze risico’s zijn bovendien niet altijd duidelijk zichtbaar: terwijl scalpels en curetten van nature scherp zijn, vormen kleine draden en scherpe glaskanten voor laboranten een minder voor de hand liggend risico op verwondingen.

In de micro-elektronica worden talrijke potentieel verwondingsgevaarlijke procedures uitgevoerd, zoals het reinigen van stansen, drogen van siliciumwafern en het onderhouden en reinigen van FAB-apparatuur voor chipproductie, allemaal binnen een cleanroomomgeving. Bijna elke werkplek in deze industrie vereist het omgaan met gevaarlijke chemicaliën voor het reinigen, losmaken of ontvetten van componenten en apparatuur. In werkomgevingen van dit type vormen snijwonden een verhoogd risico op besmetting met gevaarlijke stoffen, zoals zuren, alkalieën, polychloorbiphenylen (PCB) en oplosmiddelen, die een gevaar vormen voor het hele lichaam.5

Het ontbreken van snijbescherming is bovendien problematisch voor technici die verantwoordelijk zijn voor het reinigen en onderhouden van de apparatuur in cleanrooms. Omdat machines die in cleanrooms worden gebruikt vaak binnen de cleanroom worden geconstrueerd en niet zijn ontworpen voor verwijdering uit de ruimte, moet het onderhoud door medewerkers worden uitgevoerd die reinraumgeschikte beschermkleding dragen. Een cleanroom is geen plek voor gangbare beschermhandschoenen, en standaard cleanroomhandschoenen bieden geen adequate snijbescherming bij het werken met machines.

Daarom is het van essentieel belang dat handschoenen die in cleanrooms worden gedragen, de medewerkers die werken met apparatuur en materialen die een snijgevaar vormen, voldoende snijbescherming bieden en tegelijkertijd voldoen aan de vereiste reinheidsniveaus.

Snijvaste onderhandschoenen voor cleanrooms

Voor de bescherming van cleanroompersoneel tegen snijwonden heeft Ansell de onderhandschoen BioCleanTM S-BCRL ontwikkeld. Deze steriele, snijvaste onderhandschoen wordt gedragen tussen twee gangbare cleanroomhandschoenen.6 Het weefsel van Dyneema®-diamanten garen biedt laboranten/machinebedieners die werken met apparatuur of machines die een gematigd risico op snijwonden vormen, snijbescherming volgens EN 338 en ANSI A2. Tegelijkertijd is hij compatibel met het steriliteitsplan van een gecontroleerde omgeving.

Om latexallergie en besmetting door poeder te voorkomen, is deze onderhandschoen vrij van poeder en latex. Hierdoor biedt hij een belangrijk voordeel ten opzichte van andere snijvaste onderhandschoenen, die vaak niet aan de cleanroomnormen voldoen en bovendien verpakt zijn in papier dat zelf veel deeltjes vrijgeeft. De BioCleanTM onderhandschoen S-BCRL is verpakt in EasyTear-zakjes van polyethyleen voor eenvoudige verwijdering en reinheid.

Door de combinatie van spandex en polyethyleen met een extreem laag moleculair gewicht is de BioCleanTM-handbeschermer S-BCRL licht en comfortabel. Toch is de snijvastheid gelijk aan dikkere, minder comfortabele handschoentypen.

Als u werkt in een aseptische cleanroom of gecontroleerde omgeving en regelmatig geconfronteerd wordt met het risico op snij- en snijwondjes, kies dan voor de voordelen van de snijvaste BioClean onderhandschoen.

Referenties en verdere literatuur

1. Ohring, M. & Kasprzak, L. Reliability and failure of electronic materials and devices. Reliability and Failure of Electronic Materials and Devices (Elsevier Inc., 2014). doi:10.1142/9789812702876_0011
2. Hu, S. C. & Shiue, A. Validation and application of the personnel factor for the garment used in cleanrooms. Data Br. 6, 750–757 (2016).
3. Reinmüller, B. & Ljungqvist, B. Modern cleanroom clothing systems: People as a contamination source. PDA J. Pharm. Sci. Technol. 57, 114–125 (2003).
4. Van Noorden, R. Safety survey reveals lab risks. Nature 493, 9–10 (2013).
5. Safety & health guide for the microelectronics industry - Google Books. Beschikbaar op: https://books.google.fr/books?id=PpwYRCHgG6EC&pg=PA4&lpg=PA4&dq=cut+hazard+microelectronics&source=bl&ots=l2L7xtiExP&sig=ACfU3U1rhCkU-q2QEzhbg6NNS1T2mrRcag&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjC-4_R96PoAhUqz4UKHZvPARkQ6AEwAXoECA0QAQ#v=onepage&q=cut hazard microelectronics&f=false. (Geraadpleegd: 18 maart 2020)