Nieuw testmethoden voor handdesinfectie ontwikkeld

Het kunstmatige huidmateriaal is zo geoptimaliseerd dat het kan worden gebruikt als vervanging voor de handen van proefpersonen. (©Hohenstein Groep) / The synthetic skin material has been optimised so that it can be used as a substitute for the hands of human test subjects. (©Hohenstein Group)

De nieuw ontwikkelde testopstelling maakt het mogelijk om de handwrijfactie op een realistische manier te simuleren. (©Labor Dr. Merck & Kollegen) / The new test device makes it possible to simulate hand rubbing action in a realistic manner. (©Labor Dr. Merck & Kollegen)

Elk jaar in mei wordt met de Internationale Handhygiënedag (op 5.5.) herinnerd aan het belang van effectieve handdesinfectie ter preventie van infecties. Ook het Hohenstein Instituut für Textilinnovation gGmbH heeft zich samen met Labor Dr. Merk & Kollegen GmbH aan dit onderwerp gewijd binnen het kader van een ZIM-project. Het doel van het project was het ontwikkelen van een nieuw model om handdesinfectiemiddelen onder praktijknabije omstandigheden te testen.

Door een praktijknabije simulatie van het wrijfproces van handdesinfectiemiddelen maakt het nieuwe handdesinfectiemodel het mogelijk om resultaten te verkrijgen die correleren met gegevens uit mensproeven. Hierdoor is het mogelijk om nieuwe desinfectiemiddelen onder realistische omstandigheden te screenen, waarmee kosten kunnen worden bespaard en er geen risico voor proefpersonen bestaat. Bovendien kunnen door het gebruik van het model vergelijkende studies van verschillende formuleringen van een desinfectiemiddel op een tijd- en ressourcenefficiënte wijze worden uitgevoerd.

Met dit model kunnen niet alleen de bactericide werking, maar vooral ook de werkzaamheid van desinfectiemiddelen tegen virussen praktijkgericht worden getest. De basis hiervoor vormt een technische huid die qua eigenschappen zoals pH-waarde, topografie, vetgehalte en vochtbeheer overeenkomt met de echte menselijke huid. De wetenschappers van Hohenstein hebben deze bovendien zo geoptimaliseerd dat ze als vervanging voor de handen van echte proefpersonen kan worden gebruikt.

Een ander resultaat van het project is de ontwikkeling van een motor aangedreven simulator met een draaibaar gelagerde arm. Aan de contactplek van de arm met een sokkel kan de kunsthuid worden gespannen. Door de rotatie van de arm op het oppervlak en de instelling van de druk kunnen succesvol wrijfbewegingen worden gesimuleerd die overeenkomen met het wrijven van de handen tijdens desinfectie.

De wetenschappers van Labor Dr. Merk & Kollegen GmbH hebben virologische tests uitgevoerd met het nieuw ontwikkelde model en in proefpersonenproeven, en gegevens verzameld over de desinfecterende werking van verschillende in de handel verkrijgbare desinfectiemiddelen tegen Norovirussen, Vaccinia- en Adenovirussen. De resultaten van de tests met menselijke proefpersonen correleerden daarbij met de resultaten die met het handdesinfectiemodel waren verkregen.

Praktijknabije overdrachtsscenario’s konden de wetenschappers van beide bedrijven tijdens het project eveneens succesvol simuleren en evalueren. Daartoe stelden ze infectieketens (bijvoorbeeld hand - deurklink - hand) vast met behulp van een stempelmodel met de technische huid of verschillende metalen plaatjes en analyseerden deze. Daarbij werd duidelijk hoe belangrijk een grondige handdesinfectie is voor het onderbreken van de nagebootste infectieketen.

De preventie van nosocomiale infecties, dat wil zeggen infecties die door verblijf in ziekenhuizen of verzorgingshuizen worden opgelopen, in het bijzonder de preventie van virale ziekten, is van groot belang voor medische instellingen. Virale ziekten zijn meestal zeer besmettelijk en verspreiden zich snel onder patiënten. Handdesinfectie, vooral bij het personeel en bezoekers, is een effectief middel om de infectieketen te onderbreken en zo de verspreiding van virussen te beperken. Het is daarom cruciaal om geschikte handdesinfectiemiddelen te vinden.

Om als effectief erkend te worden en in medische instellingen gebruikt te mogen worden, moet een desinfectiemiddel worden vermeld op de lijst van het VAH (Verband für angewandte Hygiene e.V.) of het Robert-Koch-Institut. Om een handdesinfectiemiddel te kunnen laten opnemen, moeten fabrikanten rapporten over de werkzaamheid overleggen die in kwantitatieve suspensieproeven zijn vastgesteld. Deze proeven zijn echter niet bedoeld om de desinfectiewerking in de praktische toepassing weer te geven. Tot nu toe waren praktijknabije proeven met proefpersonen kostbaar en brengen ze altijd een besmettingsrisico voor de testpersonen met zich mee, maar ze zijn uiterst belangrijk om de daadwerkelijke desinfecterende werking te kunnen beoordelen. Tegen deze achtergrond vormt het nieuw ontwikkelde handdesinfectiemodel een realistische en proefpersonenonafhankelijke testmethode om handdesinfectiemiddelen praktijkgericht op hun werking te testen.