Luchtbehandelingsinstallaties met efficiënte filters geschikt maken voor Ökodesign

Afbeelding: Camfil

Afbeelding: Camfil

Afbeelding: Camfil

Minimale efficiëntie-eisen volgens de EcoDesign-richtlijn 1253/2014 voor warmteterugwinning.

De door het einde van vorig jaar gepubliceerde EcoDesign-richtlijn 1253/2014 voor milieuvriendelijk ontwerp van ventilatiesystemen moet geleidelijk worden geïmplementeerd met een termijn van twee of vier jaar, maar heeft toch een ambitieus doel: de Europese Unie schat het jaarlijkse besparingspotentieel aan primaire energie in 2025 op 15% in woongebouwen en zelfs op 85% in niet-woongebouwen.[1] Zoals bij alle EcoDesign-projecten van de EU staan ook hier vooral die parameters centraal die dienen voor het verhogen van de efficiëntie en het onmiskenbaar labelen van energieverbruikende producten.

De EU-verordening maakt onderscheid tussen puur toevoer- of afzuigsystemen en gecombineerde toevoer-/afzuigsysteem, die vanwege hun grotere verspreiding in de volgende toelichtingen centraal staan.

Centraal ventilatiesystemen in niet-woongebouwen met luchtvolumes boven 1.000 m3/h moeten in de toekomst naast een duidelijk gedefinieerde mate van energie-efficiëntie voldoen aan aanvullende eisen, die na passende controle worden bevestigd met een CE-markering: Zo moet de snelheid van de ventilatoren vanaf 2016 ofwel meervoudig trap- of traploos regelbaar zijn. Daarnaast is een minimale efficiëntie van de warmteterugwinning van 63% bij circulaire systemen en 68% bij alle andere systemen (bijvoorbeeld plaat-, buis- of roterende warmtewisselaars) verplicht. Vanaf 2018 is bovendien een geïntegreerd waarschuwingssysteem vereist dat via meting van het drukverlies een signaal afgeeft zodra een filter moet worden vervangen. In 2018 stijgen ook de minimale eisen aan de rendementen voor warmteterugwinning bij circulaire systemen naar 67% en bij alternatieve concepten naar 73% (zie figuur 1: Vereiste minimale rendementen volgens de EcoDesign-richtlijn 1253/2014 bij warmteterugwinning).

Bovendien is een maximale waarde vastgesteld voor het elektrisch vermogen van de ventilator, dat ook wordt beïnvloed door de drukverliezen van de luchtfilters en de warmteterugwinning in het RLT-apparaat. Als bij de meting een van de twee filters die nodig zijn voor de zuivering van toevoer- en afvoerlucht ontbreekt, wordt dit als een tekortkoming beschouwd. Anderzijds wordt elke procentpunt waarmee de geïntegreerde warmteterugwinningsysteem de toegestane minimale waarde overschrijdt, beloond met een bonus van 30 W/(m3/s).  

Volgens de EcoDesign-richtlijn 1253/2014 bestaan de totale configuratie van een centraal toevoer-/afvoersysteem voor niet-woongebouwen uit:

- een behuizing
- minimaal twee ventilatoren met snelheidsregeling of meervoudige aandrijving
- een warmteterugwinningssysteem (WRS)
- een schone, fijne filter aan de inlaatzijde
  (~ een fijnstoffilter minimaal klasse F7 voor de zuivering van de toevoerlucht)
  (volgens de eisen van de VDI-richtlijn 6022 )
- een schone medium-fijne filter aan de uitlaatzijde
  (~ een medium-filter minimaal klasse M5 voor de zuivering van de afvoerlucht)

Het aantal optimalisatiebenaderingen om de energie-efficiëntie te verhogen, is dus enerzijds beperkt. Anderzijds leidt de verdere ontwikkeling van ventilatorrendementen en weerstandreducties bij warmteterugwinningssystemen in de meeste gevallen tot aanzienlijke kostenstijgingen van de installatie. Fabrikanten en exploitanten van RLT-systemen doen er dus goed aan zich vooral te richten op de keuze van efficiënte luchtfilters. Want hiermee wordt niet alleen een milieuvriendelijke, maar ook een relatief goedkope optimalisatie van het energieverbruik van hun ventilatieapparatuur gerealiseerd.

De component luchtfilter lijkt ook voor de initiatiefnemers van de EcoDesign-richtlijn 1253/2014 belangrijk te zijn, want zij eisen vanaf januari 2016 eveneens de vermelding van de energetische eigenschappen en bij voorkeur de energieklasse van de gebruikte filters met een uitspraak over het jaarlijkse energieverbruik.[2]

Wanneer het gaat om het bereiken van zo goed mogelijke filterprestaties met lange onderhoudsintervallen en minimale energie-inzet, biedt Camfil momenteel de volgens Eurovent Energy Rating beste zakfilteroplossing voor de vereiste zuivering van de toevoerlucht aan: Hi-Flo M7 50+ heet het nieuwe product, waarbij de "7" staat voor de filterklasse F7 en "50+" de minimale efficiëntie met meer dan 50% beschrijft (voor de filterklasse F7 zouden 35% voldoende zijn). De echte pioniersprestatie van de fabrikant ligt echter in het behalen van een buitengewone energie-efficiëntie en daarmee een classificatie met A+ volgens de nieuwe Eurovent Energy Rating. Dit is onder andere te danken aan een geoptimaliseerd filtermedium in combinatie met een bijzonder aerodynamisch zakontwerp. Volgens Eurovent-richtlijn 4/21 mag bij gebruik van een Hi-Flo M7 50+ jaarlijks niet meer dan 764 kWh worden verbruikt. Dit komt overeen met bijvoorbeeld een energiebesparing tot 36% ten opzichte van een F7-filter van energieklasse B.

Het door Camfil nieuw ontwikkelde ontwerp van conische filterzakken is eveneens verantwoordelijk voor de energie-efficiënte werking van de Hi-Flo UF5. In de filterklasse M5 heeft het een energieverbruik van 585 kWh/jaar (energieklasse A) en is daarmee uitstekend geschikt voor energiezuinige afvoerfiltratie volgens de EcoDesign-richtlijn.

[1] Kaup, C; Kampeis, P.: Studie over de bijdrage en het aandeel van warmteterugwinning uit centrale luchtbehandelingsinstallaties (RLT-installaties) in niet-woongebouwen, 2013.
[2] Verordening (EU) nr. 1253/2014, Bijlage V, 1e p).