Iedereen praat over nanotechnologie – de Stuttgarter Nanodays geven uitleg

Nanotechnologie speelt vandaag de dag een belangrijke rol in veel gebieden, zoals in de miniaturisering van elektronische componenten of in de productie van nieuwe materialen. Nanomaterialen bevinden zich onder andere in vuilafstotende en »zelfhelende« lakken of in kledingstukken. Tijdens de Stuttgart Nanodays 2011 op 29-30 september ontmoeten gebruikers uit de industrie in Ludwigsburg de nieuwste wetenschappelijke resultaten uit het nanotechnologie-onderzoek.

Nanotechnologie is momenteel in de belangstelling – vaak blijft echter onduidelijk wat er precies mee bedoeld wordt, waar de term vandaan komt en welke toekomstgerichte mogelijkheden achter deze technologie schuilen. In de natuurkunde en scheikunde, maar ook in machinebouw en voedseltechnologie, beschrijft nanotechnologie het onderzoek met individuele atomen of structuren tot een grootte van 100 nanometer. Zeer kleine structuren – een nanometer is een miljardste meter (10^-9 m) – worden hierbij veranderd en chemisch of mechanisch kunstmatig uit individuele atomen en moleculen vervaardigd.

Nanogemodificeerde materialen maken de ontwikkeling mogelijk van geheel nieuwe, innovatieve producten met tot nu toe onvoorstelbare technologische eigenschappen. Centraal in veel onderzoeksactiviteiten staan koolstofnanobuisjes (Carbon-Nanotubes (CNT)). »CNT zouden binnenkort bijvoorbeeld in touchscreens kunnen worden toegepast en de dure, door de prijsdiktaten van aanbieders afhankelijke zogenaamde strategische metalen zoals indium kunnen vervangen«, voorspelt Ivica Kolaric. De hoofdverantwoordelijke van de afdeling Procesengineering functionele materialen aan het Fraunhofer IPA noemt nog meer onverslaanbare voordelen: »Koolstof is niet alleen kosteneffectief en overal ter wereld verkrijgbaar, maar ook een hernieuwbare hulpbron die bijvoorbeeld uit hout kan worden gewonnen.«

Om het potentieel van deze nieuwe materialen volledig te kunnen benutten, is vooral een procesveilige verwerking en toepassing van de CNT-composieten nodig. Het Fraunhofer IPA doet al jaren onderzoek op dit gebied en neemt binnen de
Fraunhofer-Gesellschaft en de gehele Duitse onderzoekslandschap een sleutelpositie in. Om het volledige potentieel van nanotechnologie in de industrie te ontsluiten, is uitwisseling van ervaring tussen experts essentieel. De wetenschappers uit Stuttgart hebben daarom besloten een groot internationaal congres te organiseren en dit onderwerp in de toekomst in Stuttgart te vestigen. Het congres moet de beste nanotechnologen samenbrengen met de gebruikers. Daarbij krijgen de deelnemers uitgebreide gelegenheid om met een groot aantal experts hun vragen te bespreken en hun netwerk uit te breiden met start-up bedrijven en succesvolle nanotechnologiegebruikers. De jaarlijkse Stuttgart Nanodays moeten in de toekomst de draaischijf worden voor vakinhoudelijke uitwisseling op het gebied van
nanotechnologie.

De eerste Stuttgart Nanodays vinden plaats van 29 tot 30 september 2011 in Ludwigsburg. De hoofdthema's zijn:
- Koolstofnanomaterialen voor energieopslag
- Ionische polymeeractoren, gebaseerd op koolstofnanobuisjes en ionische vloeistoffen
- Kosteneffectiviteitsberekeningen voor koolstofnanomaterialen
- Schaalbare productie van grafen-gebaseerde elektronica
- Elektrische hysterese in nanobouwdelen: koolstofnanobuisjes en nanodraden
- De gouden regel van nanokoolstofmaterialen
- Transparante geleidend dunne lagen, gebaseerd op nanokoolstof
- De productie van geleidende »Interpenetrating Polymer Networks« (IPN) -actuatoren voor microsystemen
- De mesoschaalmodellering van koolstofnanobuisjes

De voertaal van het congres is Engels.