De ruimtevaartshow van het DLR in Berlijn: „Hallo Berlijn! Ik hoor jullie luid en duidelijk!“

© TU Berlin/PR/Felix Noack

© TU Berlin/PR/Felix Noack

© TU Berlin/PR/Felix Noack

© TU Berlin/PR/Felix Noack

- Op 4 september 2018 vond in de TU Berlijn de grote ruimtevaartshow van het DLR plaats.
- Hoogtepunt was de 20 minuten durende livecall met de Duitse ESA-astronaut Alexander Gerst op het ISS.
- Tijdens deze liveverbinding verzegelde Alexander Gerst de tijdcapsule, een project van het DLR, waarvoor 8000 kinderen en jongeren wensen voor de toekomst hadden ingediend.
- De capsule wordt pas over 50 jaar weer geopend.

Spanning hangt in de lucht onder de 1000 leerlingen. En dan meldt zich “Astro_Alex” vanaf de Internationale Ruimtestation ISS: “Hallo Berlijn! I hear you loud and clear!” Jubel in de zaal! Gewichtloos zwevend zwaait Alexander Gerst vanaf het grote scherm. De liveverbinding met de Duitse ESA-astronaut was het hoogtepunt van de ruimtevaartshow van het Duitse Centrum voor Lucht- en Ruimtevaart (DLR), die op 4 september 2018 werd gehouden in de Audimax van de TU Berlijn. Maar ook de rest van het programma op het podium bevatte tal van hoogtepunten: van even spannende als leerzame participatie-experimenten op het podium en in de zaal tot de optredens van Peter Schilling met zijn wereldhit “Major Tom (Völlig losgelöst)”.

“De ruimtevaartshow kan al kort na de start als een succesverhaal worden beschouwd. Alle evenementen zijn volgeboekt, de repetities eveneens. Het concept toont aan dat ruimtevaart fascineert,” benadrukt Prof. Pascale Ehrenfreund, voorzitter van de Raad van Bestuur van het DLR. “Ons jonge talent voor natuurwetenschappen en techniek enthousiasmeren, is een taak die het DLR zich heeft gesteld en waarvoor de ‘Mission horizons’ van Alexander Gerst zich bijzonder goed leent.”

Het podiumprogramma duurde 90 minuten tot de livecall in de ruimte – precies zo lang als de ISS nodig heeft om de aarde te cirkelen. De show werd geopend door een kleine robot die de echte moderators op het podium riep: Cem Avsar van de TU Berlijn en Tobias Bohnhardt en Saskia Felgenhauer van het DLR_School_Lab Berlijn – een van de 13 leerling-laboratoria van het DLR. Zij namen de leerlingen mee op een fascinerende “reis door de ruimte”. Daarbij wisselden indrukwekkende films en foto’s van en met Alexander Gerst zich af met leeftijdsgeschikte experimenten die in de stijl van een science-show ook complexe fysische effecten begrijpelijk maakten. Soms zweefden chocoladestukjes in een valcapsule gewichtloos rond, wat op het grote scherm in slow motion te zien was, dan weer vloog een stralende “lucht-raket” met een luid knal over het podium – en ook het publiek in de zaal mocht op veel plekken meedoen. Het was bijna magisch tijdens de “uitstap” door het zonnestelsel: grote lichtbollen symboliseerden de acht planeten en werden door de kinderen door de stoelen gereikt. Eerder snel verliep daarentegen de les over het terugstootprincipe, toen 1000 ballonnen gelijktijdig door de ruimte zoefden. 

Vervolgens leidde ESA-astronaut Matthias Maurer vanaf het podium naar de livecall met zijn collega op het ISS. “Astro_Alex” groette uit de ruimte met een grote glimlach terug. In zijn handen hield hij daarbij een heel bijzonder object: de tijdcapsule van het DLR, die hem begeleidt op zijn lange reis door het heelal. Ze bevat onder andere een speciale gegevensdrager met de wensen van 8000 kinderen en jongeren voor de toekomst – min of meer een groet van de jonge generatie van vandaag aan de wereld van morgen. Want pas over 50 jaar mag de capsule, die na de terugkeer wordt bewaard in het Haus der Geschichte in Bonn, weer worden geopend. Gerst verzegelde de tijdcapsule plechtig en beantwoordde daarna de vragen van vele kinderen en jongeren die daarvoor het podium op kwamen. Onder hen was ook een vierjarige jongen die op de dag van Gersts lancering via internet een social media-ster was geworden: een foto had hem toen laten zien, terwijl hij in astronautenkostuum gefascineerd de lancering van de “Mission horizons” volgde – het DLR nodigde de kleine “Gerst-fan” daarop spontaan uit voor deelname aan de liveverbinding. Onder de vele jonge vraagstellers was zeker ook een heel bijzondere primeur: een leerling die vanwege haar lichamelijke beperkingen niet kon spreken, stelde haar vraag via een spraakcomputer, die ze in haar rolstoel met haar tenen bediende. De 17-jarige had een stage gedaan bij het DLR-instituut voor planeetonderzoek en had daarbij ook meegewerkt aan het tijdcapsule-project.

Het programma werd aangevuld met muziekacts met ruimtevaart-verbinding. Peter Schilling presenteerde zijn wereldhit “Major Tom (Völlig losgelöst)”, die ook als soundtrack te horen is in de DLR-trailer voor de Gerst-missie. Voor vele van zijn concerten geeft hij workshops over muziek en ruimtevaart om jonge mensen voor het onderwerp te interesseren. En ook de leden van de Berlijnse nieuwkomersband Yuri & Neil zijn bekende ruimtevaartfans, waarbij de naam van hun groep veelzeggend is: met de verwijzing naar Juri Gagarin en Neil Armstrong willen ze het verbindende, internationale aspect van de ruimtevaart benadrukken.

De ruimtevaartshow is een initiatief van het DLR. Ze wil de ISS-missie van de ESA-astronaut Alexander Gerst gebruiken om kinderen en jongeren te enthousiasmeren voor onderzoek en techniek, evenals voor natuurwetenschappelijke vakken. In totaal wordt de show op 20 locaties in Duitsland opgevoerd – deels op scholen, vaak in grote evenementenhallen. Meer dan 20.000 leerlingen zullen de show zien. Ze wordt gefinancierd door het Bundesministerium für Wirtschaft und Energie (BMWi). Ook het initiatief Think ING. ondersteunt de actie. De uitvoering van de ruimtevaartshow in Berlijn was een gezamenlijke gebeurtenis van het DLR en de TU Berlijn in samenwerking met de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Daarnaast voert het DLR-Jeugdprogramma talloze andere activiteiten uit ter gelegenheid van de “Mission horizons” van Alexander Gerst: leraren-workshops, speciale webpagina’s, lesmaterialen en ook schoolwedstrijden.