Studia magisterskie prowadzone równocześnie z pracą, interdyscyplinarne mają na celu przygotowanie specjalistów w dziedzinie technologii kwantowych

Profesor Dr. Artur Widera (z lewej) i profesor Dr. Herwig Ott prowadzą badania i wykłady na temat technologii kwantowych. (Zdjęcie: Koziel/TUK)

Technologie kwantowe coraz silniej i szybciej wkraczają do zastosowań przemysłowych. Rozwój w niektórych dziedzinach przebiega tak szybko, że popyt na wykwalifikowaną kadrę nie może być zaspokojony przez absolwentów uczelni wyższych. Aby pracujący profesjonaliści mogli kształcić się na poziomie akademickim w dziedzinie technologii kwantowych, Politechnika Kaiserslautern (TUK) opracuje studia podyplomowe prowadzone równolegle do pracy, interdyscyplinarne w formie nauki na odległość. Federalne Ministerstwo Edukacji i Badań Naukowych (BMBF) przeznaczy na koncepcję i budowę tego programu w ramach programów wspierających technologie kwantowe około dwóch milionów euro na trzy lata.

Technologie kwantowe zmieniają sposób, w jaki funkcjonują czujniki, komputery, media pamięciowe czy komunikacja. „Czasami wykorzystują one zaskakujące właściwości, które jednak obecnie można już bardzo dobrze kontrolować”, mówi profesor fizyki Dr Artur Widera z TU Kaiserslautern, kierujący projektem. „Zastosowania są różnorodne.”, dodaje. Obejmują na przykład komputery kwantowe do optymalizacji zużycia paliwa, czujniki kwantowe do precyzyjniejszych pomiarów na żywych organizmach, aż po komunikację kwantową do bezpieczniejszego wymiany informacji.

Aby zrealizować takie zastosowania, konieczna jest jednak ogromna wiedza fachowa. Firmy, które chcą inwestować w te nowe technologie, czasami mają trudności z zaspokojeniem swojego zapotrzebowania: już zatrudnieni fachowcy często nie mają wystarczającego doświadczenia i wiedzy w tej dziedzinie.

Nowy kierunek magisterski o nazwie QuanTUK ma w przyszłości sprostać tym potrzebom. W ciągu trzech lat ma on rozpocząć działalność w Centrum Studiów Zdalnych TU Kaiserslautern, czyli w Distance and Independent Studies Center (DISC). Będzie on osadzony na styku fizyki, matematyki, informatyki oraz elektrotechniki i techniki informacyjnej. „Stawiamy tutaj na interdyscyplinarność, aby przybliżyć studentom materiał z wielu perspektyw”, kontynuuje Widera.

Grupy robocze wymienionych wyżej dziedzin ściśle współpracują przy rozwoju nowej oferty edukacyjnej z Instytutem Fraunhofera ds. Matematyki Technologicznej i Gospodarczej ITWM oraz Niemieckim Centrum Badawczym ds. Sztucznej Inteligencji (DFKI). Projekt jest również wspierany przez przemysłową radę doradczą, aby oferta była jak najlepiej dostosowana do potrzeb gospodarki.

„Wyzwania technologii kwantowych to problemy przekrojowe dla wszystkich zaangażowanych dziedzin. Nasze istniejące interdyscyplinarne współprace były ważnym punktem wyjścia dla tego przedsięwzięcia”, mówi Widera. „TU Kaiserslautern ma idealne warunki na całym kraju do realizacji tego projektu: doskonałość w interdyscyplinarnych badaniach i nauczaniu kwantowym, blisko współpracujące instytuty badawcze, takie jak Fraunhofer ITWM czy DFKI, z silnymi kontaktami z przemysłem, a także wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu studiów podyplomowych w DISC.”

Specjalnie w zakresie zwiększonej współpracy firm poprzez tę ofertę edukacyjną oraz wspólne projekty badawcze związane z pracami dyplomowymi, naukowcy widzą dużą szansę na wprowadzenie nowych projektów badawczych do praktyki.

Dr Stefan Löhke, wiceprezes ds. studiów i nauczania w TUK, podkreśla znaczenie nowego kierunku: „Nasza nowa oferta odpowiada na potrzeby firm i przyczynia się do przygotowania wykwalifikowanej kadry do przyszłych zadań. Przy opracowywaniu programu korzystamy z naszej dobrej interdyscyplinarnej współpracy między wydziałami i innymi instytucjami. Bardzo się cieszę, że przynosi to takie efekty.”

Dr Nadine Bondorf, kierowniczka DISC, dodaje: „Cieszymy się, że dzięki naszemu 30-letniemu doświadczeniu w nauczaniu na odległość możemy wnieść wkład w tę bardzo atrakcyjną ofertę studiów w dziedzinie technologii kwantowych. Odwołujemy się tutaj do bardzo dobrej współpracy z zaangażowanymi wydziałami, z którymi już realizujemy udane studia podyplomowe.”

W ostatnich latach TUK przekształciła się w centrum badań nad fizyką kwantową, od podstawowych zagadnień, którym poświęcone są specjalne działy badawcze, po projekty praktyczne realizowane na uniwersytecie i w Fraunhofer ITWM we współpracy z partnerami przemysłowymi. Projekt jest osadzony w centrum badawczym „Optics and Material Sciences (OPTIMAS)”, będącym jednym z profilów inicjatywy badawczej landu na TUK.

Projekt jest wspierany przez BMBF w ramach programu finansowania „Technologie kwantowe – od podstaw do rynku” (numer wsparcia: 13N15995).

Odpowiedzi na pytania:

Profesor Dr Artur Widera
Przedmiot: Indywidualne systemy kwantowe
E-mail: widera[at]physik.uni-kl.de
Tel.: 0631 205-4130

Dr Nadine Bondorf
Kierowniczka DISC
Tel.: 0631 205-4921
E-mail: n.bondorf[at]disc.uni-kl.de