Nagroda Innowacyjna Hans-Jürgen Warnecke 2012

V.l.n.r.: Dr. Wolfgang Rauh, Dr. Norbert Leopold, Jonathan Schächtele, Dr. Jochen Schließer, Armin Schäfer, Prof. Hans-Jürgen Warnecke, Dominik Kaltenbacher, Dr. Udo Gommel, Ivica Kolaric, Serhat Sahakalkan, Thomas Ackermann, Guido Kreck, Yvonne Holzapfel, Markus Rochowicz, Christoph Schaeffer, Prof. Alexander Verl, Prof. Thomas Bauernhansl.

Nagroda Innowacyjna Hans-Jürgen Warnecke 2012

Na 20. raz przyznano Nagrodę Innowacji IPA 2012 podczas Dnia Innowacji i Założycieli Fraunhofer IPA. Wewnętrzna nagroda IPA od tego roku nosi imię byłego prezydenta Fraunhofer i kierownika instytutu IPA, prof. dr mult. Hans-Jürgen Warnecke.

Tylko ci, którzy są innowacyjni, opracowują i wdrażają nowe procedury, produkty i formy organizacyjne, mogą utrzymać się na rynku. Innowacje o przełomowym potencjale zapewniają konkurencyjność i zdolność do działania przedsiębiorstw oraz postęp techniczny i są ważnymi impulsami dla dalszego rozwoju w badaniach.

Fraunhofer IPA odgrywa kluczową rolę w procesie innowacji. Ustanowienie i skuteczne wprowadzenie projektów badawczo-rozwojowych to główne zadanie Fraunhofer IPA. Aby wspierać proces od powstania pomysłu do jego realizacji i wdrożenia oraz motywować do działań, IPA od 1993 roku co roku przyznaje trzy nagrody innowacyjne. Od tego roku Nagroda Innowacji nosi imię i patronat byłego prezydenta Fraunhofer oraz byłego kierownika instytutu IPA, prof. dr mult. Hans-Jürgen Warnecke, który osobiście wręczał nagrody laureatom. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się 19 października 2012 w ramach Dnia Innowacji i Założycieli. Na agendzie znalazły się najnowsze osiągnięcia badań w Fraunhofer IPA, przykłady najlepszych praktyk w zakresie komercjalizacji, uzupełnione krótkimi prezentacjami z działów specjalistycznych IPA na temat nowych zagadnień i pomysłów innowacyjnych.

Do wyboru spośród zgłoszonych aplikacji było sześć nominowanych i prezentowanych rozwiązań. Jury, składające się z dyrektorów instytutów prof. dr.-ing. dr h.c. Alexandra Verl i prof. dr.-ing. Thomasa Bauernhansla, a także z zewnętrznych jurorów dr. Jochen Schließer, Festo AG & Co. KG, dr. Wolfgang Rauh, VITA Zahnfabrik H. Rauter GmbH, oraz dr. Norbert Leopold, HWP Planungsgesellschaft mbH, kierowało się przy przyznawaniu nagród między innymi kryteriami „korzyści dla klienta”, „kreatywności” i „metodyczno-naukowego podejścia”.

1. Nagroda: ECO Touch – Przezroczyste elektrody na bazie węgla
od Thomas Ackermann, Serhat Sahakalkan, Ivica Kolaric

Wyświetlacze dotykowe są dziś nieodłącznie związane z codziennym życiem, a ich prostota obsługi wynika z warstwy wierzchniej wyświetlacza. Jedną z tych przezroczystych warstw przewodzących (TCF) jest indiozłotyk (ITO). Jest ona często używana, ponieważ najlepiej spełnia wymagania dotyczące przewodności elektrycznej i wysokiej przejrzystości optycznej. Wady tego materiału to trudności w pozyskaniu, cena materiału oraz kruchość. Alternatywne materiały opracowuje Fraunhofer IPA. Wytwarza z grafenu i nanorurek węglowych (CNT) tusze, które wyróżniają się wysoką przewodnością elektryczną i elastycznością, co czyni je idealnymi do nowatorskich wyświetlaczy.

2. Nagroda - Reinstalacja czystości w przestrzeni kosmicznej dla Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA
od Udo Gommel, Yvonne Holzapfel, Markus Keller, Guido Kreck, Markus Rochowicz

Osoby chcące pobrać próbki z odległej planety muszą stosować specyficzne środki czystości w przestrzeni kosmicznej. W przeciwnym razie ryzykują, że to, co sądzą, że odkryją, sami przywieźli z Ziemi. Aby chronić przed takimi planetarnymi zanieczyszczeniami oraz przed skażeniem Ziemi po powrocie, naukowcy z Fraunhofer IPA opracowali innowacyjny system oceny technik czystości. Dzięki temu wybrano odpowiednie środki czystości, w tym odpowiedni plan czyszczenia i logistyki, co wymagało stworzenia odpowiedniego, czystego środowiska produkcyjnego. Na inicjatywę ESA wyniki projektu są wprowadzane do uniwersalnej normy dotyczącej zabezpieczenia produktu i jakości w ramach „Europejskiej Kooperacji Norm Kosmicznych” (ECSS).

3. Nagroda - Implant okienko okrągłego – Przetwornik dźwięku do wszczepialnego urządzenia słuchowego
od Armina Schäfera, Jonathana Schächtele, Dominika Kaltenbacher

Fraunhofer IPA opracowało przetwornik dźwięku do wszczepialnego urządzenia słuchowego, który nie wymaga zwykle wielogodzinnej, niebezpiecznej operacji podczas wszczepiania. Do wszczepienia piezoelektrycznego mikroaktywow wystarczy krótki, ambulatoryjny zabieg implantacyjny. Mikroaktywow o średnicy zaledwie 1,7 mm działa na zasadzie belki. Warstwa z piezokeramiki i krzemu, poddana napięciu elektrycznemu, wykonuje ruch zginający. Mikroaktywow służy jako głośnik nowatorskiego implantatu okienka okrągłego, zapewniając wyższą amplifikację audiologiczną i lepszą jakość dźwięku.

Trzy kolejne równie interesujące projekty, nominowane i prezentowane w ramach Nagrody Innowacji 2012 im. Hans-Jürgena Warnecke, pochodzą z dziedzin produkcji biologicznej, robotyki i lakiernictwa:

»Autranomics – Automatyzowana Transgenomika«
Odkrywanie funkcji genów – w pełni automatyczne hodowle, analiza i sortowanie komórek
od Alexeja Domnicha, Rolanda Huchlera/Innocyte, Michaela Fritsche/Innocyte, Sebastiana Schöninga, Klausa Fischera, Sandry Knoch, Timo Cuntz, Rolfa Wössnera

W ramach projektu współpracy między Fraunhoferem a Max-Planck-Gesellschaft opracowano urządzenie „Autranomics” do automatycznej hodowli i obsługi komórek. Usprawnia ono badania funkcji białek w ludzkim ciele. W pełni automatyczne urządzenie może w krótkim czasie dostarczyć powtarzalne, standaryzowane i wysokiej jakości wyniki. Umożliwia to lepsze zrozumienie złożonych chorób genetycznych, takich jak rak czy Parkinson, oraz rozwój nowych metod terapii.

»Thinking Wheels« – Inteligentne moduły kół do wielokierunkowych układów jezdnych
od Théo Jacobsa, Christiana Connette

Naukowcy z Fraunhofer IPA opracowali nowatorski, modułowy system kół i kierowania dla mobilnych robotów. Wynikiem są inteligentne i autonomiczne moduły kół. Umożliwia to bardziej elastyczne, dostosowane do człowieka i otoczenia ruchy za pomocą zwykłych kół. Połączenie modułów kół i zdecentralizowane sterowanie pozwalają na swobodne łączenie ruchów, takich jak obrót w miejscu oraz jazda do przodu lub na boki, np. dla robotów serwisowych lub systemów transportu bez kierowcy. Dodatkowo, modularność zwiększa udział części wspólnych, co znacząco obniża koszty obecnych rozwiązań robotycznych.

Modelowo sterowany film lakierniczy
od Christiana Hagera, Matthiasa Schneidra, Ulricha Strohbecka, Olivera Tiedje

Naukowcy z Fraunhofer IPA i Graduate School of Excellence advanced Manufacturing Engineering (GSaME) Uniwersytetu w Stuttgarcie opracowali nowatorski model obliczeniowy, który pozwala symulować i kontrolować powstawanie struktur filmu lakierniczego na komputerze. Dzięki opracowanemu modelowi można w przyszłości osiągnąć wysoką i jednolitą jakość lakierowanych produktów, wykorzystując różnorodne czynniki procesu, takie jak proces natrysku, warunki otoczenia, właściwości materiałów, z użyciem kalkulacji.