Zorg voor stabiele en economische componentenreiniging

Met de door de Fachcommissie Reinigen ontwikkelde richtlijnen voor een kwaliteitsgerichte procesvoering in de onderdelenreiniging bood de vakvereniging industriële onderdelenreiniging e. V. (FiT) in 2013 voor het eerst een oriëntatiehulp om reinigingsprocessen stabiel en economisch te ontwerpen en uit te voeren. Het inmiddels ook internationaal erkende richtlijnenwerk werd geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten en aangevuld met relevante onderwerpen. De nieuwe uitgave wordt gepresenteerd op de parts2clean voor het publiek.

Het doel van de onderdelenreiniging is om de reinheidseisen die voortvloeien uit volgende bewerkingsstappen zoals bijvoorbeeld coating, lijmen, lassen of montage, stabiel te voldoen, dus de kwaliteit van de reiniging te waarborgen. Kwaliteitsborging in de industriële onderdelenreiniging was lange tijd echter beperkt tot de controle van de reinheid aan het einde van het reinigingsproces. Hierdoor wordt vastgesteld of het onderdeel de voor het vervolgproces vereiste reinheid bezit. Een monitoring van het reinigingsverloop en de procesparameters vond meestal niet plaats. Enerzijds omdat er pas ingegrepen werd wanneer kwaliteitsproblemen optraden. Anderzijds werd vaak in de ‘veiligheidsstand’ gereinigd, dat wil zeggen dat reinigingsmedia overdosering plaatsvond en badwissels te vroeg werden uitgevoerd. Beide factoren verhogen de reinigingskosten en gaan ten koste van de economische efficiëntie en concurrentiekracht.

Met de door de Fachcommissie Reinigen ontwikkelde en in 2013 gepubliceerde richtlijnen heeft de FiT voor het eerst een oriëntatiehulp geboden voor een kwaliteitsgerichte procesvoering in de onderdelenreiniging. De richtlijnen bevatten basisprincipes en denkkaders om het reinigingsproces vorm te geven, te beheersen en te optimaliseren, met als doel de gevraagde onderdelenreinigheid te waarborgen met een technisch, economisch en ecologisch optimale systeemoplossing. Daarbij worden de belangrijkste aspecten vanuit chemie en proces, installatietechniek, meten, controleren en regelen, evenals kennisoverdracht en kwalificatie meegenomen.

Geactualiseerd en nieuwe onderwerpen geïntegreerd

De eerste uitgave van de inmiddels ook internationaal erkende richtlijnen is geactualiseerd en aangevuld op basis van talloze suggesties en adviezen van branche-experts en gebruikers. Zo zijn onder andere relevante onderwerpen zoals corrosiebescherming, onderdelenhandling, service en onderhoud meegenomen. De nieuwe richtlijnen bevatten zeven basisprincipes:

1. Kwaliteit creëren in plaats van controleren vereist kwaliteitsbeheersing door
- Continue controle van de onderdelenreinigheid en regelmatige bewaking van de procesparameters die de kwaliteit beïnvloeden
- Vastleggen en evalueren van veranderingen
- Tijdig ingrijpen in het reinigingsproces
2. Kwaliteitsbeheersing bouwt voort op de samenhangen tussen de vereiste onderdelenreinigheid en de procesparameters die de kwaliteit beïnvloeden.
3. Procesvoering omvat het beheersen van het reinigingsproces door gerichte maatregelen van de procestechniek en de machinebediener, ondersteund door meet-, controle- en regeltechniek.
4. Kwaliteitsgerichte procesvoering vereist het afstemmen van reinigen en indien nodig conserveren van de onderdelen volgens de procestechniek.
5. Het doel van procesvoering in de industriële onderdelenreiniging is het waarborgen van een voldoende onderdelenreinigheid, gemeten aan het vervolgproces, met minimaal gebruik van middelen.
6. Kennisgebaseerde procesvoering voor een concrete reinigingsopdracht is gebaseerd op fundamentele, taakonafhankelijke kennis („Hoe werkt het in het algemeen?“) en op te ontwikkelen taakgerichte kennis („Wat is de gedetailleerde oplossing voor de specifieke situatie?“).
7. Deze richtlijnen gelden zowel voor waterige reiniging als voor reiniging met oplosmiddelen en dus ook voor andere reinigingsmethoden en -installaties.

Beslissings- en handelingshulpmiddelen voor procesvoering

Op basis van deze basisprincipes zijn voor de gebieden chemie en proces, installatietechniek, meten, controleren en regelen, evenals kennisoverdracht en kwalificatie beslissings- en handelingshulpmiddelen geformuleerd. Daarbij worden essentiële aspecten behandeld bij de selectie en inzet van reinigingsmethoden en -media, evenals de optimale inrichting van de installatietechniek vanuit het oogpunt van kwaliteitsborging. Daarnaast gaat het om de continue bewaking en registratie van kwaliteitsbeïnvloedende parameters in het reinigingsproces en de bijbehorende regeling, evenals het streven naar een kennisgebaseerde procesvoering.

Naast de basisprincipes voor denken en handelen om de onderdelenreinigheid stabiel, economisch en duurzaam te waarborgen, worden de richtlijnen ook gezien als basis voor samenwerking tussen aanbieders uit de branche en installatiebeheerders. De richtlijnen bieden ook een oriëntatie voor kennisdeling en het ontwikkelen van nieuwe oplossingen.

Daarbij heeft de FiT een nieuwe checklist ontwikkeld voor de planning van een reinigingsproces. Deze ondersteunt gebruikers bij het verzamelen van alle benodigde informatie voor de aanschaf van een nieuwe reinigingsinstallatie, zodat ze optimaal voorbereid zijn op het gesprek met installateurs en chemicaliënleveranciers.

Richtlijnen en checklist zijn tijdens de parts2clean 2017 gratis verkrijgbaar bij de stand van de FiT (Hal 3, Stand E02).