Verklaring van Joachim Schäfer, algemeen directeur van Messe Düsseldorf GmbH, over MEDICA 2014 in Düsseldorf (12 tot 15 november)

Medizintechnik ist en blijft een exporthit. Meer dan twee derde van haar omzet wordt gegenereerd door de Duitse medische technologie-industrie via de handel met afnemers in andere landen. Vooral medische vooruitgang, de groei van de middenklasse in opkomende landen, een toename van welvaartgerelateerde ziekten ook daar en ongewijzigd in de geïndustrialiseerde landen, evenals een algehele vergrijzing, zijn de constante factoren voor een rendabel gezondheidsbusiness. Positief voor de vraag naar medizintechniek en medische producten is verder dat bepaalde landen grote inspanningen leveren om zich te profileren als bestemming voor gezondheids-toeristen. Dit geldt bijvoorbeeld voor bestemmingen zoals Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Thailand, Turkije of ook Tunesië.

Ongeacht de langetermijn positieve groeivooruitzichten is de marktsfeer allang niet meer zo euforisch als enkele jaren geleden. Het grootste deel van het zakelijke volume wordt nog steeds bepaald door overheidsuitgaven voor de gezondheidszorg en is daardoor gekenmerkt door bezuinigingsdruk. Want op dit punt verschillen markten in andere landen niet wezenlijk van de Duitse markt. Daar komen wisselkoersrisico’s bij, waarbij Europese aanbieders momenteel vooral te maken hebben met een sterke waardestijging van de euro.

Hoe dan ook neemt de innovatiedrang toe. Zelfs in opkomende landen groeit de vraag minder op basis van een kwantiteitsuitbreiding, maar wordt gedreven door gerichte investeringen in moderne systemen en procedures. Te noemen zijn op dit punt noodzakelijke instrumenten voor minimaal-invasieve chirurgie of apparaten voor medische beeldvorming.

De voordelen liggen dus vooral bij de innovatiedrijvende medische technologieproducenten. Wie eigen onderzoek en productontwikkeling niet verwaarloost en het extra nut van nieuwe apparaatgeneraties en procedures duidelijk kan benadrukken, heeft de beste kaarten op de markt.

MEDICA: Succes maakt uitvinder

Voor de beurs- en evenementensector zijn innovaties en voortdurende 'productzorg' eveneens belangrijke succesfactoren. Zelfs zeer succesvolle evenementen worden regelmatig onderworpen aan een 'check-up'.

Zo staat MEDICA in Düsseldorf al vele jaren bekend als de grootste medische beurs ter wereld. Met recent meer dan 4.500 exposanten en meer dan 130.000 vakbezoekers is het onbetwist de internationale leidende markt- en informatietool. Meer dan de helft van de bezoekers en driekwart van de exposanten komen uit het buitenland, waarbij de bezoekerskwaliteit zeer hoog is. 95 procent beschikt over besluitvaardigheid. Uit deze hoge waarde aan bezoekers verklaart zich waarom 96% van de MEDICA-exposanten uiterst tevreden is over hun zakelijk succes, hun deelname aan de beurs en de gegenereerde zakelijke contacten.

De 'levensvatbare' parameters stemmen dus, en om dat zo te houden, worden aanbiedingen op de vakbeurs en de bijbehorende congressen voortdurend herzien en aangepast aan de veranderde eisen van de vakbezoekers.

Nadat in voorgaande jaren al succesvol nieuwe geïntegreerde forums in de vakbeurs waren geïntroduceerd en de internationalisering van de programmaonderdelen werd bevorderd met veel Engelstalige lezingen – bijvoorbeeld het MEDICA TECH FORUM voor medische innovaties of de herlancering van het MEDICA HEALTH IT FORUM – was het ook nodig om het congresprogramma van MEDICA een grondige 'versnellingskuur' te geven.

Uit het MEDICA-congres werd de MEDICA EDUCATION CONFERENCE. Het themaprofiel werd aangescherpt, terwijl tegelijkertijd het internationale programma werd uitgebreid met seminars in het Engels.

'Versnellingskuur' gaat door – DGIM nieuwe conferentiepartner

Vanaf dit jaar wordt een verdere 'stap' gezet in de genoemde 'versnellingskuur'. Met de Deutsche Gesellschaft für Innere Medizin (DGIM) is een gerenommeerde en sterke partner gewonnen voor de programmatische verdere ontwikkeling van de MEDICA EDUCATION CONFERENCE. Met haar 23.000 leden is de DGIM in wetenschap, geneeskunde en gezondheidszorg in Europa nauw verbonden. Sinds haar oprichting in 1882 verenigt zij onder haar dak alle wetenschappers en artsen die actief zijn op het gebied van interne geneeskunde.

De inhoudelijke focus van de dit jaar georganiseerde MEDICA EDUCATION CONFERENCE ligt onder het motto 'Wetenschap ontmoet medische technologie' op een thematische verbinding tussen het congresprogramma en het vakbeursaanbod, vertegenwoordigd door de medische innovaties van de MEDICA-exposanten. Het gaat om de centrale vraag welke concrete voordelen het gebruik van de nieuwste procedures in de klinische praktijk oplevert voor arts en patiënt.

Het brede veld van medische beeldvorming levert hiervoor de beste voorbeelden. De nieuwste apparaatgeneratie, bijvoorbeeld ultrasoonsystemen, leidt vooral tot een valide diagnose wanneer de interpretatiekennis van de toepassende arts gelijke tred houdt met de technische ontwikkeling.

De verdere themadagen van de dit jaar georganiseerde MEDICA EDUCATION CONFERENCE, onder andere over 'Telemedicine en Robotica' of 'interventionele geneeskunde', zullen eveneens de kansen van het inzetten van technische innovaties belichten.

Wat het congresprogramma van MEDICA betreft, zorgen ook aanbiedingen die gericht zijn op de belangen van belangrijke doelgroepen voor een inhoudelijke koppeling met de onderwerpen van de vakbeurs. Bijvoorbeeld de 37e Deutsche Krankenhaustag, dat als leidende gebeurtenis voor directeuren en management van Duitse ziekenhuizen naast actuele politieke onderwerpen ook 'praktische' thema's behandelt, zoals aspecten van personeelsbeheer en ziekenhuis-IT.

En daarvoor staan ook twee conferenties, die vorig jaar elk veel aandacht kregen en dit jaar hun voortzetting vinden: de conferentie voor rampen- en defensiegeneeskunde DiMiMED en de MEDICA MEDICINE + SPORTS CONFERENCE rond preventie en sportmedische behandelconcepten. Het zijn Engelstalige conferenties die zich richten op een internationaal publiek.

Nieuw in het programma dit jaar is de door Thieme georganiseerde MEDICA PHYSIO CONFERENCE met behandelingsgerichte lezingen voor de fysiotherapeuten over de kernpunten pijnbehandeling en sportfysiotherapie.

Forums en vakbeurs

Belangrijke trends worden in nauwe samenhang met de presentaties van de exposanten op MEDICA en het congresprogramma ook overgebracht door de talrijke geïntegreerde forums op de vakbeurs. Daartoe behoren onder andere het MEDICA HEALTH IT FORUM (IT-trends, telemedicine / hal 15) en het MEDICA TECH FORUM (politieke, economische en juridische randvoorwaarden voor hightech-geneeskunde), elk met ook Engelstalige lezingen, het MEDICA PHYSIO FORUM (over beroeps- en behandelingsgerelateerde vragen voor fysiotherapeuten / hal 4) en het door de Messe Düsseldorf en Techniker Krankenkasse (TK) gezamenlijk geïnitieerde MEDICA ECON FORUM (hal 15) over vragen van nutsonderbouwing en financiering van innovaties, vooral vanuit het perspectief van patiënten en financiers.

De meer dan 4.500 exposanten uit ongeveer 65 landen zullen medio november de MEDICA 2014 benutten om op bijna 116.000 vierkante meter gehuurde ruimte de volledige reeks nieuwe producten, diensten en procedures te presenteren ter verbetering van efficiëntie en kwaliteit in de ambulante en klinische patiëntenzorg.

De overzichtelijke indeling van de halls van de MEDICA vakbeurs omvat: Elektromedizin / Medizintechnik (meer dan 2.500 exposanten), laboratoriumtechniek / diagnostica, fysiotherapie / orthopedietechniek, benodigdheden en verbruiksartikelen, informatie- en communicatietechnologie, medisch meubilair en speciale ruimten voor ziekenhuizen en praktijken.

MEDICA toont de trends – Nieuwe ontwikkelingen voor de volledige workflow

Een centrale kracht van MEDICA is dat ze op één locatie en op één moment niet alleen oplossingen voor afzonderlijke medische disciplines behandelt, maar voor de volledige 'workflow' van de patiëntenzorg.

Wat productontwikkelingen betreft, zijn bijvoorbeeld de vorderingen op het gebied van beeldvormingstechnologie indrukwekkend. Ultrasoonsystemen van topklasse bieden inmiddels een resolutie, een contrastversterking en een diepte die nog enkele jaren geleden onvoorstelbaar waren. Sommige systemen beschikken zelfs al over ingebouwde 'anatomische intelligentie', bestaande uit een geïntegreerde database met anatomische structuurmodellen. Hierdoor kan beter worden gecompenseerd wanneer de echoprobe niet volledig correct ligt. Voordelen ontstaan ook bij het maken van doorsnede-opnamen. Het resultaat is een beeldkwaliteit die zelfs aan de hoge eisen van de cardiologie voldoet.

Een andere belangrijke trend met betrekking tot de innovaties van de MEDICA-exposanten is de voortschrijdende digitalisering en automatisering in de operatiekamer. Over het algemeen versmelten informatiesystemen en medische technologie steeds meer. Chirurgen kunnen in modern uitgeruste hightech-operatieruimtes en in zogenaamde hybride operatiekamers (met apparaten voor medische beeldvorming 'op locatie') terugvallen op een groeiend aantal systemen die het ingreep- en patiëntbewakingsproces vergemakkelijken en zelfs kunnen assisteren. Hiermee komt de cirkel rond bij de lezingen over 'Telemedicine en Robotica' en 'interventionele geneeskunde' tijdens de MEDICA EDUCATION CONFERENCE.

Hoewel de al enkele jaren geleden gestarte pogingen om robots – bijvoorbeeld bij heupoperaties – volledig zelfstandig het scalpel te laten bedienen, als mislukt kunnen worden beschouwd vanwege de te hoge foutmarge, heeft de robotica zich nu ook in de geneeskunde doorgezet. Systemen die computergebaseerd op basis van medische beeldvorming en vooraf vastgestelde planning en markering van het 'doelgebied' de chirurg nauwkeurig navigeren en zijn snijvoering controleren, worden als standaard beschouwd. Al in klinisch gebruik is ook een speciaal 3D-röntgensysteem dat tijdens de operatie intra-operatieve opnamen mogelijk maakt (bijvoorbeeld controle-scans). Daarbij hoeft de ingreep niet lang onderbroken te worden, omdat röntgendetector en -bron onafhankelijk van elkaar aan de operatie-tafel of erboven bevestigd zijn, zodat de toegang tot de patiënt behouden blijft. De scan verloopt volledig automatisch. Het volstaat dat de chirurg tevoren de nog uitgeschakelde röntgenkop naar de plek brengt waar de opname later moet plaatsvinden.

Medische apparatuur in de operatiekamer wordt steeds meer met elkaar verbonden en kan onderling of met het ziekenhuisinformatiesysteem (ZIS) gegevens uitwisselen die nodig zijn voor de ingreep of documentatie. Ook kunnen de verschillende apparaten centraal worden bediend via eenvoudige (touchscreen) panels.

Opmars: 'Wearables'

Er is bovendien al een eerste conceptbenadering hoe een databril (zoals 'Google Glass') de chirurg optimaal zou kunnen ondersteunen door bijvoorbeeld in combinatie met een patiëntbewakingssysteem de belangrijkste vitale gegevens op het head-up display te tonen.

Over wearables gesproken: vorderingen op het gebied van sensortechnologie, materiaalkunde, energieopslag en chiptechnologie zijn drijfveren voor de groei van deze lichaamsnabije diagnose- en communicatie-'alles-in-één'-producten. De reikwijdte van actuele technologische ontwikkelingen loopt van een chip-sensorpleister voor het meten van bepaalde lichaamsparameters met aansluiting op een smartphone-app tot een contactlens die via de traanvocht de bloedsuikerspiegel analyseert en deze informatie draadloos doorgeeft.

Een verfijnde selectie van wearables met potentieel op de markt wordt gepresenteerd aan bezoekers van MEDICA tijdens de Wearable Technologies Show in hal 15. Interessante aspecten worden verder ook belicht tijdens de MEDICA MEDICINE + SPORTS CONFERENCE (in het Congress Center Düsseldorf / CCD Süd). Veel sporters gebruiken bijvoorbeeld zogenaamde 'Activity Trackers', die een enorme hoeveelheid data genereren. Maar welke van deze data zijn vanuit medisch oogpunt zinvol voor preventieve of therapeutische maatregelen? En: aan welke standaarden moeten de data voldoen om überhaupt door medici te kunnen worden gebruikt? De lezingen en discussies tijdens de conferentie zullen deze vragen behandelen.

Leveranciers als belangrijke drijfveren voor innovaties

Wie up-to-date wil blijven over wat de vakwereld momenteel beweegt en vooral in hoeverre toeleveranciers in samenwerking met de medische technologie-industrie de medische vooruitgang stimuleren, doet er ook goed aan om COMPAMED 2014 te bezoeken. Binnen het internationaal toonaangevende platform voor toeleveranciers presenteren meer dan 700 exposanten hun technologie- en serviceoplossingen voor gebruik in de medische technologiebranche – van nieuwe materialen, componenten, voorproducten, verpakkingen en diensten tot complexe contractproductie.

Hier liggen vooral oplossingen in micro-systeemtechnologie voor mobiele diagnostiek-, monitoring- en therapiesystemen in de trend. Wat betreft de reeds genoemde 'wearables' richtten gespecialiseerde aanbieders zich bijvoorbeeld op de vraag hoe de benodigde techniek het beste in kleding kan worden geïntegreerd. Daarbij moeten diverse uitdagingen worden opgelost: zo moeten de drager-tekstiellagen flexibel blijven zonder contactverbindingen te onderbreken, en ze moeten ook robuust genoeg blijven voor het onderhoud.

De technische randvoorwaarden hiervoor worden inmiddels ingevuld door kleine sensoren, flexibele en rekbare substraten van siliconen, polyurethaan, polyimid of textiel, die grote elektronische modules kunnen bevatten, evenals miniaturiseerde verbindings- en communicatie-technologieën en krachtige energieopslag, die onder andere draadloos kunnen worden opgeladen.

In hun unieke combinatie vormen MEDICA en COMPAMED samen de volledige procesketen en het complete aanbod medische producten, apparaten en instrumenten. Ze beslaan samen de volledige beursvloer van Düsseldorf (19 hallen).

In 2013 telden beide evenementen in totaal 132.000 vakbezoekers, waarvan bijna 17.000 zich specifiek voor de onderwerpen van COMPAMED interesseerden.

Het bezoek aan beide evenementen is, zoals in voorgaande jaren, mogelijk met slechts één ticket.