Toegangscontrole in de cleanroom

(Bron: Unsplash)

Reinruimtes zijn complexe systemen. Processen moeten nauwkeurig op elkaar afgestemd zijn, en zonder uitgebreid veiligheidsconcept kan hun functionaliteit zonder contaminaties niet worden gewaarborgd. Het is belangrijk om de balans te behouden: zo veel veiligheid als nodig, zonder dat arbeidsprocessen daardoor worden belemmerd en efficiëntie verloren gaat.

Zonder compromissen toegang

Het is precies geregeld en genormeerd welke kiem- en deeltjesconcentratie in een cleanroom volgens de betreffende klassen toegestaan is. Zelfs kleine veranderingen kunnen hier tot problemen leiden. De grootste bron van verontreinigingen: de mens. Daarom moet heel duidelijk gereguleerd zijn wie wanneer in welk gebied mag verblijven. Onbevoegden mogen absoluut geen toegang krijgen. Bij elektronische toegangscontrolesystemen kan direct worden vastgesteld op basis van de opgeslagen persoonsgegevens of iemand de benodigde kwalificaties bezit om een gebied te betreden.

Een modern toegangscontrolesysteem is daarom onmisbaar. Deze systemen combineren gebruiksgemak met veiligheid. Gebieden kunnen alleen worden betreden door personen die daadwerkelijk bevoegd zijn. Daarbij is het ontgrendelen van de deuren bijzonder snel en eenvoudig mogelijk, zodat processen niet onnodig worden vertraagd.

Contactloos toegang

Vooral wanneer het personeel speciale beschermkleding draagt, moeten sluizen eenvoudig, precies en zonder contactpunten kunnen worden geopend. Hiervoor worden technologieën zoals gezichtsherkenning of handveneenscanners ingezet.

Om te voorkomen dat verontreinigingen van buitenaf in het cleanroom komen, moeten beide zijden van een personeelsluis perfect op elkaar afgestemd zijn, zodat nooit beide deuren tegelijk geopend worden. Slimme sluissystemen zorgen hiervoor.

Door veel elektronische deuromsluitingen kunnen de processen bovendien achteraf nauwkeurig worden nagegaan, zodat in geval van problemen duidelijk is wie wanneer waar was. Elke activatie van het systeem, elke toegang wordt namelijk in het systeem opgeslagen en kan later worden gecontroleerd.

Tijdelijke toegangsgunning

Een voordeel van moderne toegangscontrolesystemen is hun flexibiliteit. Door een uitgebreide systeemintegratie met tijdregistratiesystemen en ploegplannen kan de toegang voor personen tijdelijk worden beperkt. Bijvoorbeeld voor de duur van een dienst, zodat wordt voorkomen dat zich te veel personen in een gebied bevinden en elkaar hinderen.

Cybersecurity

De technische mogelijkheden bieden grote voordelen en vergemakkelijken het dagelijks werk. Tegelijkertijd brengen ze ook nieuwe veiligheidsniveaus met zich mee die in acht moeten worden genomen. De slimme systemen zijn immers gebaseerd op de opgeslagen persoonsgegevens. Deze gegevens moeten effectief worden beschermd.

En ook de systemen zelf moeten worden beschermd door sterke cybersecuritymaatregelen. Bij een succesvolle hackeraanval kunnen onbevoegden anders toegang krijgen en kan contaminatie van het cleanroom niet meer worden uitgesloten. Een fundamentele maatregel om veiligheid en stabiliteit van de werkprocessen te waarborgen, is daarom een duidelijke scheiding van het toegangscontrolesysteem van het reguliere bedrijfsnetwerk en externe verbindingen.

Het gaat daarbij niet altijd om actieve cyberaanvallen, daarom is een soepel functionerende IT-omgeving belangrijk. Ook de functionaliteit van de personeelslussen hangt sterk af van het feit dat de technische systemen alles correct registreren en ervoor zorgen dat altijd alleen de juiste sluizen worden geopend.

Stabiliteit in crisissituaties
Bij het veiligheidsconcept komen in noodgevallen twee zaken samen die in harmonie moeten worden gebracht: het beschermen van personen en het beschermen van objecten. Natuurlijk heeft de veiligheid van het personeel altijd de hoogste prioriteit. Bij brand of gaslek kunnen de medewerkers niet het reguliere sluissysteem doorlopen tijdens evacuatie. Dat zou te veel tijd kosten en hen in gevaar brengen.

Moderne besturingssystemen beschikken over noodschakelingen die gekoppeld zijn aan de brandmeldinstallatie. Bij brand worden de anders gesloten deuren onmiddellijk ontgrendeld en kan het personeel evacueren.

Hetzelfde gebeurt bij stroomuitval. Ook dan kunnen medewerkers het cleanroom verlaten zonder elektronische verificatie en autorisatie.

Om te voorkomen dat in dergelijke gevallen gevaarlijke stoffen uit het cleanroom naar buiten komen (of soms ook andersom), kunnen moderne gebouwbeheersystemen onmiddellijk de toevoer- en afvoerregeling aanpassen, zodat de gevaarlijke situatie in de acute situatie zo snel mogelijk wordt bestreden. Een voordeel van slimme afzuigsysteem is ook dat ze de energiekosten kunnen verlagen.

Conclusie

Moderne toegangscontrolesystemen zijn naast andere aspecten van procesveiligheid geen luxe, maar een fundamenteel onderdeel voor de efficiënte en veilige werking van cleanrooms. Alleen wanneer de toegangscontrolesystemen enerzijds de benodigde veiligheid bieden en anderzijds de bedrijfsprocessen niet belemmeren, heeft het bedrijf er echt baat bij. In de afgelopen jaren zijn de systemen voortdurend doorontwikkeld, zodat ze tegenwoordig niet meer de bedoeling hebben om processen zo min mogelijk te verstoren, maar juist actief bij te dragen aan een efficiënte werking. Belangrijk is een goede implementatie binnen de bedrijfsomgeving en voldoende beveiligingsmaatregelen op het gebied van cybersecurity.

Over de auteur

Nils Ott houdt zich als freelance tekstschrijver al jaren bezig met zeer uiteenlopende onderwerpen, waaronder verschillende aspecten uit de tech-wereld. Onder andere schrijft hij artikelen over onderwerpen zoals veiligheidstechniek, landbouwtechnologieën of woningmodernisering en smart home in het algemeen.