Met bio-intelligentie naar een slimme transitie

Bron: iStock/Fraunhofer

De Landesbibliotheek Württemberg (WLB), het Fraunhofer-instituut IPA, IGB en UMSICHT, evenals het competentiecentrum Bio-intelligentie Stuttgart starten op 13 juli 2021 de gezamenlijke lezingenreeks over het thema Bio-intelligentie. Meer dan een jaar lang kunnen geïnteresseerden deelnemen aan 17 evenementen over aspecten van de Biologische Transformatie in de WLB. De lezingen beginnen op verschillende weekdagen telkens om 18.00 uur.

Zo gauw de coronapandemie hier afneemt, leven we weer ten koste van het milieu en toekomstige generaties. Sinds de overschrijdingsdag in Duitsland op 5 mei verbruiken we weer meer hulpbronnen dan onze aarde kan regenereren. Het klimaat verandert verder en het uitsterven van soorten zet door. We vernietigen onze levensbasis en reageren niet krachtig genoeg op concepten zoals de energietransitie.

Het in balans brengen van hulpbronnenverbruik en welvaart blijft de belangrijkste uitdaging van de 21e eeuw. Met de huidige productiewijzen kunnen de materiële behoeften van toekomstige generaties niet adequaat worden bevredigd. »De Digitale Transformatie van de productie, die onder de noemer Industrie 4.0 al ver gevorderd is, is niet voldoende om de essentiële maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Tegelijk met de Digitale Transformatie maakt een nieuwe revolutie zich klaar: de Biologische Transformatie. Deze is minstens zo belangrijk, zo niet belangrijker dan Industrie 4.0«, legt professor Thomas Bauernhansl, directeur van het Fraunhofer-instituut voor productie- en automatiseringstechniek IPA, uit.

Soft-, Hard- en Bio-ware – de bouwstenen voor een heroriëntatie van de industriële waardecreatie

Een duurzame waardecreatie zonder verlies van welvaart vereist productiewijzen die de natuur als voorbeeld nemen, met de technologieën van morgen: bijvoorbeeld robots die hun energie zelf opwekken via fotosynthese, of bio-intelligent ontwikkelde virussen die worden ingezet bij gepersonaliseerde tumortherapie, of micro-algen die met een zelflerend bio-intelligent controlesysteem geïndividualiseerde antioxidatieve voedingsingrediënten produceren – de Biologische Transformatie moet dit mogelijk maken.

Een belangrijk onderdeel van deze heroriëntatie van de industriële waardecreatie is dat we steeds meer materialen, structuren, processen en organismen uit de levende natuur in de techniek gaan gebruiken. Een dergelijke systematische toepassing van kennis over biologische processen leidt ertoe dat productie-, informatie- en biotechnologie steeds meer samensmelten. »Dit zal toekomstige producten, productieprocessen en onze levenswijze ingrijpend veranderen. De Biologische Transformatie culminereert in zogenaamde bio-intelligente systemen en de daarvoor noodzakelijke technologieën. Het potentieel ervan reikt van disruptieve innovaties tot de modernisering van de Duitse bedrijfscultuur en onderwijscultuur, tot een duurzame manier van ondernemen«, voegt Dr. Markus Wolperdinger, directeur van het Fraunhofer-instituut voor grensvlak- en bioverwerkingstechniek IGB, toe.

Maatschappelijk debat in de Landesbibliothek Württemberg

Bijna alle industriële en maatschappelijke gebieden zullen sterk worden beïnvloed door de invoering van een bio-intelligente waardecreatie. Voorwaarde voor het slagen van de Biologische Transformatie is het debat in politiek en samenleving. Om dit noodzakelijke debat te voeren, opent Dr. Rupert Schaab, directeur van de Landesbibliothek Württemberg, de nieuwbouw van de Landesbibliothek Württemberg in de cultuurmeile van Stuttgart en nodigt uit om »de Landesbibliothek te gebruiken als podium en expositieruimte voor de wetenschap, om de stadsmaatschappij beter te informeren over de bijdrage van de wetenschap aan het aanpakken van menselijke en maatschappelijke uitdagingen«.

Van bionica tot bio-economie en bio-intelligentie: de lezingen behandelen vele aspecten van de Biologische Transformatie

Deze uitnodiging wordt graag aangenomen door sprekers van het Fraunhofer IPA, het Fraunhofer IGB en het Fraunhofer-instituut voor milieutechnologie, veiligheids- en energietechniek UMSICHT in Oberhausen. Daarnaast spreken ook sprekers van de Universiteit Stuttgart, de Universiteit voor Bodemcultuur Wenen, het Natuurwetenschappelijk en Medisch Instituut (NMI) in Reutlingen en het bedrijf Trumpf.

Aan het begin van de lezingenreeks worden drie fundamentele lezingen gegeven over essentiële aspecten van de Biologische Transformatie. Professor Bauernhansl van het Fraunhofer IPA opent op 13 juli met een lezing over Bio-intelligentie als een nieuw perspectief voor duurzame waardecreatie. De biologie krijgt ingang in de waardecreatie. Bio-intelligente productiesystemen bieden de kans om innovatiekracht, concurrentievermogen en duurzaamheid te vergroten. De technologieën bestaan, transdisciplinair onderzoek en ontwikkeling zijn cruciaal!

Een onderzoeksfocus van het Fraunhofer IGB zijn bio-intelligente oplossingen voor de productie van duurzame producten uit hernieuwbare grondstoffen, reststoffen en CO2. Over de mogelijkheden van de bio-economie voor een transitie naar een duurzame manier van ondernemen spreekt instituutsleider Wolperdinger op 20 juli, tevens als woordvoerder van het Strategisch Onderzoeksveld Bio-economie van de Fraunhofer-Gesellschaft en vicevoorzitter van de nationale Bio-economieraad van de Duitse regering, evenals co-voorzitter van de adviesraad »Duurzame bio-economie« van de deelstaat Baden-Württemberg.

In zijn inleidende lezing »Wat we van de natuur kunnen leren« op 29 juli belicht professor Oliver Schwarz de rol en relevantie van bionica (afkorting van biologie en techniek) voor de Biologische Transformatie. De wetenschapper laat zien hoe kennis uit de natuur, die de biologie als beschrijvende wetenschap verwerft, iets kan teweegbrengen: de drie »B«-en Bionica, Biotechnologie en Bio-economie transfereren kennis uit de biologie en brengen die in een economisch toepasbare context.

De meeste latere sprekers behandelen vervolgens verschillende aspecten en actieterreinen van bio-intelligentie. Zo presenteert NMI-directeurin Professor Katja Schenke-Layland nieuwe benaderingen voor gepersonaliseerde geneeskunde (13 september 2021) en spreekt Ivica Kolaric, hoofd van de afdeling Functionele Materialen bij het Fraunhofer IPA, over de kunstmatige spier (23 september 2021). Over slimme manieren van watergebruik vertellen Lukas Kriem en Bryan Lotz van het Fraunhofer IGB (9 november 2021). Johannes Full van de afdeling Duurzame productie en kwaliteit bij het Fraunhofer IPA presenteert bio-waterstof uit rest- en afvalstoffen (7 december 2021). Met intelligent bio-gebaseerd wonen houdt junior-hoogleraar Hanaa Dahy van de Universiteit Stuttgart zich bezig op 26 april 2022.

De lezingenreeks Bio-intelligentie wordt afhankelijk van de pandemiesituatie in aanwezigheid, hybride of online georganiseerd. De toegang is gratis. Alle data en informatie over aanmelding vindt u op: www.wlb-stuttgart.de