GMP-monitoringsysteem: Virtuele server vs. hardwareserver

Bij het gebruik van een GMP-monitoringsysteem rijst vaak de vraag of een hardwareserver of een virtuele server de betere oplossing is. We hebben beide varianten nader bekeken en de voor- en nadelen tegenover elkaar gezet.

GxP-conforme monitoringsystemen zijn belangrijke toezicht- en analysetools in de productie-, laboratorium- of opslagruimte. De monitoringsoftware bestaat meestal uit servercomponenten (toepassing en database) en de clients (gebruikers-pc / touch-panel-pc...). Bij de software-servercomponenten rijst steeds weer de vraag of een expliciete hardwareserver moet worden ingezet, of dat een virtuele server - door de klant geleverd - de betere keuze is. Hieronder bekijken we beide mogelijkheden nader en lichten we de voor- en nadelen toe.

Variant 1: Fysieke hardwareserver

Bij deze oplossing wordt de hardwareserver meestal meegeleverd door de leverancier van het monitoringsysteem.
Voordelen van deze oplossing

– Voor de klant minimale eisen aan IT-middelen. De leverancier levert alles uit één hand.
– Duidelijke scheiding tussen productienetwerk en monitoringnetwerk mogelijk.

De voordelen kunnen voor de klant zeer belangrijk zijn, vooral als er geen eigen IT-afdeling aanwezig of beschikbaar is. Echter, bij deze oplossing moeten vooraf enkele punten duidelijk worden gedefinieerd, zodat een soepele ingebruikname mogelijk is.

Punten die vooraf moeten worden verduidelijkt

Moet de server worden aangesloten op het bestaande netwerk van de klant?

Indien ja:

– Backup van de server door de klant of is een aparte back-upoplossing nodig?
– Welke virusscanner moet worden geïnstalleerd?
– Netwerkinstellingen (IP-adressen...)?
– Zijn lokale gebruikers toegestaan?

Indien nee (= 'Eilandoplossing')

– Welke / hoeveel clients worden gevraagd? Worden deze door de klant geleverd of moet de leverancier deze meeleveren (clients uitsluitend voor monitoring)?
– Zijn er netwerkpoorten aanwezig die voor het monitoringnetwerk kunnen worden gebruikt?
– Wordt een noodzakelijke switch door de klant geleverd/geïnstalleerd, of moet dit onderdeel zijn van het monitoringsaanbod?
– Zijn ook clienttoegangen buiten het gebied nodig en überhaupt mogelijk (verleggen netwerkbekabeling...)?
– Wie is verantwoordelijk voor onderhoud / operationele veiligheid / beschikbaarheid van de server?

Het is duidelijk dat een fysieke hardwareserver voor het monitoringsysteem een goede en zinvolle oplossing kan zijn. De op het eerste gezicht eenvoudige afhandeling voor de klant, doet echter wel af aan het feit dat de te verduidelijken punten niet te verwaarlozen zijn, en dat het totaalconcept (server, clients, back-up, beveiliging) duidelijk moet worden gedefinieerd. Vooral het thema uitvalbestendigheid (bijvoorbeeld redundante componenten) moet worden meegenomen en indien nodig risicogebaseerd worden beoordeeld.

Variant 2: Virtuele server (door de klant geleverd)

Bij deze oplossing bereidt de klant een virtuele server voor volgens de specificaties van de monitoringleverancier. Vervolgens wordt de software of database op de server geïnstalleerd en is deze binnen het netwerk beschikbaar.

De belangrijkste voordelen van deze oplossing

– Hoogste uitvalbestendigheid mogelijk door klantplatform voor virtuele servers
– Aanpassing aan klantstandaarden voor virusscanning, back-up en monitoringsoftware
– Geen hardwareonderhoud van de server nodig

Tegenover deze voordelen staan de volgende 'CONTRA's'

– Hoge IT-standaard van de klant vereist (vaak moeilijk bij kleine bedrijven)
– Soms: geen duidelijke scheiding tussen monitoringnetwerk en productienetwerk

Andere varianten

Naast de twee gepresenteerde oplossingsvarianten zijn er andere varianten die kunnen worden toegepast:

Virtuele server van de klant – maar een 'afgeschermd' netwerk voor het monitoring (VLAN)
In dit geval gedraagt de oplossing zich grotendeels zoals bij de 'Fysieke hardwareserver'.

Fysieke hardwareserver door de klant geleverd, en volledig geïntegreerd in het netwerk van de klant
In dit geval gedraagt de oplossing zich grotendeels zoals bij de 'virtuele server'.

Hardware- of virtuele server met beperkte toegang tot het productie-netwerk
(bijvoorbeeld alleen toegang van clients tot de server). In dit geval mengen beide varianten zich.

'Cloud'-oplossing: Als de virtuele server niet door de klant zelf wordt geleverd, maar extern wordt aangeboden (in een daarvoor geschikt datacenter), is een beveiligde toegang via VPN nodig. Als deze toegang gewaarborgd is, kunnen mogelijk ook dergelijke cloud-servers worden gebruikt voor een monitoringsysteem. De datacenters bieden verschillende certificeringen aan. Een goede controle van de beveiligings- en privacyvoorwaarden voorafgaand aan de implementatie van zo'n oplossing is onmisbaar.

Conclusie

Welke oplossing de juiste is, hangt grotendeels af van de mogelijkheden van de IT van de klant, evenals de eisen van de klant aan back-up, virusscanning en update-mogelijkheden. Vroege afstemming met de IT van de klant is onmisbaar. Voor goede ondersteuning van het systeem door de fabrikant is een online verbinding voor remote management noodzakelijk. Pure 'Eilandoplossingen' (monitoringnetwerken die van het netwerk zijn afgeschermd) zijn mogelijk, en in sommige situaties ook de juiste oplossing, maar in de meeste gevallen niet optimaal en niet representatief voor de 'stand van de techniek'.