Effectief gecombineerd? Product- en persoonsbescherming in de cleanroom

Effectief gecombineerd? Product- en persoonsbescherming in de cleanroom

Van Ulrike Koster en Steve Marnach

Contaminatiebescherming voor producten en processen in cleanroomomgevingen vereist een effectieve deeltjesbarrière van de cleanroomkleding - persoonsbescherming tegen gevaarlijke stoffen een effectieve bio- en chemische barrière. Beide kunnen worden gecombineerd, zoals het artikel gedetailleerd aantoont aan de hand van het voorbeeld van beschermkleding uit Tyvek® van DuPont Personal Protection.

?Cleanroomkleding is werkkleding die de omgeving beschermt tegen invloeden die van de drager van deze kleding kunnen uitgaan, bijvoorbeeld huiddeeltjes, textielvezels, en beschermt; het is geen beschermkleding." aldus de definitie in BGR 189, sectie 2 "Begripsbepalingen" [1]. Volgens deze BG-regel geldt beschermkleding als: "... een persoonlijke beschermingsuitrusting die de romp, de armen en de benen moet beschermen tegen schadelijke invloeden op het werk. De verschillende uitvoeringen van beschermkleding kunnen tegen één of meerdere invloeden beschermen."

Cleanroomkleding heeft primair de functie van een persoonlijk filter om producten en processen te beschermen tegen verontreiniging door de mens, de grootste bron van deeltjesemissie in de cleanroom. Aan de andere kant zijn er ook cleanroomwerkzaamheden die bescherming van de mens vereisen tegen gevaarlijke stoffen zoals vloeibare of vaste chemicaliën of zelfs biologische arbeidsstoffen. Deze belastingen kunnen niet alleen voorkomen in chemische, farmaceutische en microbiologische werkgebieden, maar bijvoorbeeld ook bij de productie van chips of bij het lakken onder cleanroomomstandigheden. Voor de bescherming van de mens is klassieke cleanroomkleding niet voldoende; het gebruik van chemische beschermkleding in combinatie met andere persoonlijke beschermingsmiddelen zoals handschoenen, ademhalingsbescherming, etc. is noodzakelijk.

Of het nu gaat om cleanroomkleding of chemische beschermkleding, beide moeten voor hun inzet in de cleanroom aan dezelfde basiscriteria voldoen: het pakmateriaal moet stofvrij zijn en het ontwerp moet rekening houden met de dichtheid van de kleding en het risico op het ophopen van deeltjes op het oppervlak verminderen. Comfort, elektrostatische afvoer en - indien sterilisatie vereist is - steriliseerbaarheid zijn verdere eisen voor cleanroomgeschiktheid. Wat bijvoorbeeld beschermpakken uit Tyvek® van DuPont Personal Protection (afbeelding 1) zowel als deeltjesfilter ter bescherming van product en proces, als barrière ter bescherming van de drager zelf kunnen bieden, wordt hieronder getoond.