Trends van LABVOLUTION 2023

De LABVOLUTION presenteerde zich van 09 tot 11 mei 2023 opnieuw als voorloper voor de laboratoriumwereld van morgen. Op de Europese vakbeurs voor innovatieve laboratoriumuitrusting en de optimalisatie van laboratoriumworkflows verzamelden meer dan 180 exposanten en 3.000 bezoekers uit verschillende segmenten van de laboratoriumbranche om zich te informeren over productnieuwigheden en trends.

Na vier jaar van pandemie-gerelateerde gedwongen pauze vierde de beurs dit jaar haar succesvolle comeback. Goed bezochte forums, drukte in het smartLAB en een positieve sfeer zorgden voor een echt beursgevoel in hal 19/20. “Tijdens de afgelopen jaren hebben onze exposanten veel innovatieve producten en spannende technologieën ontwikkeld rondom het slimme laboratorium – vooral op het gebied van digitalisering en kunstmatige intelligentie, evenals duurzaamheid,” verklaarde Carola Triebsch, Project Director van de LABVOLUTION bij Deutsche Messe. Wie wilde weten hoe de polsslag van de laboratoriumtechniek na de coronapandemie klopt, was op de LABVOLUTION aan het juiste adres.

Apparaten worden slimmer

Of het nu het resultaat is van automatisering of het gebruik van sensortechnologie en netwerken – vaten, instrumenten en apparaten worden allemaal slim! Het op de LABVOLUTION gepresenteerde productaanbod was zo divers als de laboratoria waarin de apparaten worden gebruikt, variërend van intuïtieve pipetteerrobots, digitale microscopie tot kersengrote microsensoriek voor mobiele metingen in bioreactoren met bewegende vloeistoffen.

Ook opvallend: tablets en smartphones nemen steeds vaker de rol van bedienings- en controle-eenheid in, bijvoorbeeld bij de Thermocycler GeneExplorer 48/48 Gradient van Biozym Scientific. Apps en software die zijn afgestemd op de hooggespecialiseerde apparaten moeten de bediening en bewaking via tablet en smartphone uitbreiden en vereenvoudigen. Zo presenteerde Systec naast haar nieuwste autoclaaf ook het nieuwe Connect Documentation System (DS), dat voor remote monitoring ook gratis als app beschikbaar is. Dúperthal introduceerde met Dúperthal connect voor het eerst een device-app-combinatie voor slim voorraadbeheer.

Steeds meer laboratoria zetten eerste stappen richting digitalisering

In veel laboratoria wordt de documentatie en evaluatie momenteel nog handmatig gedaan. Tijdrovende en foutgevoelige papierworkflows komen veel voor. Beslissers en gebruikers die de eerste stap richting digitalisering willen zetten en hun laboratorium willen klaarmaken voor de concurrentie in het digitale tijdperk, maakten gebruik van het LIMS & Software Area om een overzicht te krijgen van de huidige stand van zaken op het gebied van laboratoriumsoftware.

“Als je eens een inventarisatie maakt van de laboratoriumgegevens in een typisch middelgroot laboratorium, dan merk je snel dat: laboratoriumgegevens heterogeen, individueel en geneigd tot laag gebruik zijn,” verklaarde Konrad M. Wagner, algemeen directeur van LDB Labordatenbank GmbH. Gegevens komen op veel manieren het laboratorium binnen en verlaten het ook weer. IT-systemen zoals ERP’s, robots of apparaat- en meetgegevens vormen slechts een klein deel van de te verwerken gegevens. Veel meer gegevens komen van klanten, opdrachtgevers en externe laboratoria of worden door kwaliteitsmanagement geïnduceerd – en moeten ook weer terug naar die bronnen. Bezoekers waren zich hiervan bewust en maakten gebruik van de LABVOLUTION om contact te leggen met de aanbieders. “Tijdens de beurs benaderden naast nieuwe klanten ook veel bestaande klanten en klanten waarmee we demo’s hadden, ons. We konden hier in drie dagen inhalen wat door de pandemie in de drie voorgaande jaren niet mogelijk was,” aldus Wagner.

Ordenen, interpreteren, reageren – de hoeveelheid data onder controle krijgen

Met de trends naar automatisering en digitalisering gaat de productie van enorme hoeveelheden data gepaard. Hoe de verkregen gegevens effectief kunnen worden gebruikt, laat Industrie 4.0 al zien: gegevens worden verbonden om processen te monitoren en trends te herkennen, zodat men vroegtijdig op veranderingen kan reageren. Hoe deze voordelen kunnen worden toegepast in laboratoria, liet onder andere de werkgroep KIWI-biolab van de Technische Universiteit Berlijn zien tijdens de LABVOLUTION. “We willen AI- en ML-technologieën gebruiken om complexe gegevens uit biotechnologische procesontwikkeling om te zetten in informatie, zodat computers in staat worden gesteld om experimenten zelfstandig te plannen, uit te voeren en te optimaliseren,” verklaarde Dr. Marie Therese Schermeyer van KIWI-biolab. Op lange termijn zal AI zich in laboratoria algemeen doorzetten om grote hoeveelheden data in de kortst mogelijke tijd te combineren, te analyseren en maatregelen af te leiden – sneller dan een mens ooit zou kunnen.

Positieve ontwikkelingen voor een groenere laboratoriumwereld

Op de eerste LAB Sustainability Summit draaide alles om de megatrend duurzaamheid en werden onderwerpen behandeld zoals zuinig gebruik van hulpbronnen, CO2-reductie en duurzame technologieën en innovaties in het laboratorium en de life sciences. De duurzame focus was ook zichtbaar in het productportfolio van de dit jaar aanwezige exposanten.

De start-up Green Elephant Biotech presenteerde haar gepatenteerde celkweek-systeem CellScrew, gemaakt van biopolymeren. Ook Labcon zette bij de getoonde laboratoriumwegwerpartikelen deels in op biokunststoffen en gerecyclede materialen. Een intern recyclingprogramma zorgde er bovendien voor dat er tijdens de productie geen kunststofafval vrijkwam.

Grenova bracht onder andere een pipetpuntwasapparaat mee, terwijl Eppendorf haar Centrifuge 5427 R met natuurlijke koelmiddel toonde en de smart power plug van Essentim het mogelijk moest maken om het energieverbruik van laboratoriumapparaten heel eenvoudig te identificeren. Nieuwe technologie op het gebied van sterilisatie presenteerde Schuett-biotec met de Schuett Solaris. In tegenstelling tot traditionele sterilisatoren op basis van gas wordt het apparaat van Schuett met elektriciteit aangedreven – waardoor niet alleen energie-intensief voorverwarmen, maar ook het energieverbruik tussen de sterilisatiecycli wordt geëlimineerd.

Duurzame en slimme ontwikkelingen zoals deze maken nu al nieuwsgierig naar de volgende LABVOLUTION, die plaatsvindt van 20 tot 22 mei 2025 op de beurs in Hannover.