Toenemend gevaar door fijnstof

Fijnstof bestaat uit een complex mengsel van vaste en vloeibare deeltjes en wordt afhankelijk van de grootte ingedeeld in verschillende fracties.

Verschil wordt gemaakt tussen PM10 en PM2,5 (PM, fijnstof) met een maximale diameter van 10 respectievelijk 2,5 micrometer (µm), en ultrafijne deeltjes met een diameter van minder dan 0,1 µm.

Fijnstof wordt vrijgemaakt uit verschillende natuurlijke en antropogene bronnen. Tot de laatste behoren huishoudelijke verbrandings- en energieopwekkingsinstallaties, handelsbedrijven, industriële installaties en vooral het wegverkeer (dieseluitstoot, slijtage van banden en remmen). Tegenwoordig zijn jaargemiddelden van PM10 tussen 15 en 20 µg/m³ gebruikelijk. Er wordt een trend van afname van de concentraties waargenomen, maar het aantal fijnste deeltjes neemt drastisch toe.

In afgesloten ruimten zijn de rook van tabaksproducten, de emissies van laserprinters (tot 2 miljard deeltjes per gedrukt vel) en de mens zelf bronnen van fijnstofbelasting. Bij elke beweging stoot de mens deeltjes uit. Bij spreken en ademen zijn emissies van aerosolen onvermijdelijk. Deze aerosolen kunnen niet alleen virussen of bacteriën transporteren, maar verdampen ook zeer snel in de lucht, zodat de kleinste deeltjes van zouten en lichaamssecreten achterblijven. Gevoelige producten, zoals optische of elektronische onderdelen, of steriel medische-technische of farmaceutische producten, moeten daarom beschermd worden tegen deeltjes- en aerosolemissie van mensen. Mensen zijn echter meestal onmisbaar voor de eindmontage, verpakking of vulling, waardoor de werkplekken onder speciale uitdagingen staan, zoals het waarborgen van deeltjes- en kiemvrijheid.

Het afvangen van fijnstof vormt een echte technische uitdaging. Alleen door een juiste reiniging van de lucht in de ruimte kunnen deze uit de binnenlucht verwijderd worden. Filtertechnieken hebben zich daarbij bewezen als kosteneffectief alternatief, omdat ze indien nodig kunnen worden aangebracht. Dit geldt zowel voor complexe cleanrooms als voor kleinere filtereenheden, de zogenaamde laminaire flow-box, aangezien beide systemen op dezelfde filtertechnologie gebaseerd zijn.

Een laminaire flow-box, bijvoorbeeld de FBS-serie (zie foto, afbeelding 1) van het bedrijf Spetec GmbH, een fabrikant van filtertechnologie met decennia ervaring, gebruikt hoogwaardig filters van klasse H14. Hiermee kunnen 99,995% van alle fijnstofdeeltjes efficiënt worden afgevangen (gebaseerd op een deeltjesgrootte van 0,12 µm), waardoor de luchtkwaliteit in de binnenruimte met minimaal een factor 10.000 kan worden verbeterd ten opzichte van de omgevingslucht in de productieruimte. Het gebruik van een laminaire flow-box is daarmee een effectieve maatregel in de strijd tegen een toenemend aantal deeltjes en biedt daarmee ook de meest effectieve bescherming van de kwaliteit en functionaliteit van producten.