Reinheitstechniek in de strijd tegen Covid-19

In tijden van corona is één ding zeker: totdat een effectieve vaccins gevonden is, zijn afstand houden, hygiëne, tracering en hoge testcapaciteiten de hoogste prioriteit. Op het gebied van hygiëne zijn er experts die zich al lange tijd bezighouden met het bestrijden van schadelijke micro-organismen: de cleanroomtechnici.

Als cross-technology voorziet de cleanroomtechniek in alle toepassingsgebieden waarin contaminaties gecontroleerd worden – van de farmaceutische en voedingsmiddelenindustrie tot de medische technologie en ziekenhuizen, en verder naar microtechnologie en de automobielindustrie. Na het uitbreken van de coronapandemie hebben veel fabrikanten van cleanroomtechniek hun verantwoordelijkheid serieus genomen en hun producten aangepast aan de eisen van de coronapandemie.

De betekenis van de cleanroomsector in de huidige situatie vat Josef Ortner van Ortner Reinraumtechnik en lid van de strategiecommissie van Cleanzone samen: „Juist onze branche vormt de basis, een schakel tussen virologen, beleidsmakers en de economie.“

Dr. Gernod Dittel, voorzitter van het Duitse Reinraum Instituut, voegt daaraan toe: „De cleanroomtechnische industrie in Duitsland is wereldwijd koploper in cleanroomtechniek en daarom uitermate geschikt voor de ontwikkeling van de nieuwste technologieën onder gecontroleerde omgevingsomstandigheden. Dit alles niet alleen ter bescherming van het product, maar ook ter bescherming van de mens, of beide.“

Beschermende lucht van boven

Of het nu bij de kassa in de supermarkt, in apotheken of aan de hotelreceptie is – in systemisch belangrijke beroepen met veel klantencontact bieden naast afschermingen van plexiglas zogenaamde laminaire stroomkasten meer veiligheid. De apparaten, die boven de te beschermen persoon worden geplaatst, genereren een turbulentiearme verdringingsstroom en vormen een beschermende omhulling rond de medewerker, omdat de vrijstromende lucht de fysische eigenschap heeft zich aan oppervlakken te hechten. De lucht wordt vervolgens weer aangezogen en gefilterd in de laminaire stroomkast.

Personeelsdeuren of doorvoeren voor materialen voorkomen dat kiemen van A naar B komen. In ziekenhuizen bijvoorbeeld zouden geen microben van de isolatieafdeling in de normale ziekenhuiswerking of andersom moeten komen. Ook hier kan de cleanroomtechniek met producten helpen: afhankelijk van de eisen volstaan luchtdouches, waarin aangetaste deeltjes door een luchtstroom worden verwijderd, of worden in een personenwasdouche desinfectiemiddelen gebruikt.

Herbruikbaarheid: lokaal en duurzaam

In tijden van schaarse hulpbronnen is de herverwerking van besmet materiaal, vooral wegwerpartikelen, bijzonder belangrijk. Een Oostenrijkse werkgroep onder leiding van Ortner Reinraumtechnik en de TU-Graz ontwikkelde een concept voor de dekontaminatie van beschermkleding en beschermingsartikelen. De experts onderzochten en beoordeelden zowel de gasbehandeling met waterstofperoxide als de bestraling met UV-C als effectief. Een verfijnd logistiek systeem zorgt voor lokale bevoorrading, met een containersysteem voor desinfectie dat bestaat uit een voorwaartse in- en een achterwaartse uitscheidingszone.

Mobiele ziekenhuizen of testlaboratoria

Of het nu voor crisisgebieden, ter bestrijding van infecties of als container op de luchthaven is: mobiele laboratoria en cleanrooms winnen aan terrein. Al in 2016 wint „Shellbe“, het mobiele ziekenhuis van het Adriatic Institute of Technology, de innovatieprijs op Cleanzone.

Dr. Gernod Dittel, die betrokken was bij de ontwikkeling van de mobiele cleanroom, licht toe wat de betekenis ervan is voor de bestrijding van Covid-19: „Binnen acht dagen een volledig ziekenhuis voor coronapatiënten oprichten: daarmee heeft China de wereld onder de indruk. Wat minder bekend is, is dat Duitse technici dat ook kunnen. De knowhow voor de benodigde modulaire bouwtechniek is in ons land uitgekristalliseerd en wereldwijd inzetbaar.“ Technologische ontwikkelingen zoals „Shellbe“ of ook „Life-Isle“ zijn transportbare stof- en kiemvrije cleanrooms, die sneller kunnen worden opgezet dan elk stationair ziekenhuis. De prijswinnende systemen dienen als ziekenpost, operatiezaal, ambulance, apotheek of biolaboratorium. Ook op stofbasis kunnen bijzonder flexibele cleanrooms voor medische doeleinden snel worden opgebouwd, zoals bijvoorbeeld de tent „Cape“ van Fraunhofer IPA of „Sphairlab“ van het gelijknamige bedrijf uit Aken. Beide projecten werden genomineerd voor de Cleanroom Award: „Cape“ in 2018 en „Sphairlab“ in 2017.