Quo vadis AI: Waar staat Duitsland?

Bevorderingen en innovaties aan de ene kant en regelgevingsinitiatieven aan de andere kant: Kunstmatige intelligentie (AI) krijgt momenteel veel aandacht in onderzoek en beleid. De actuele stand presenteren hooggeplaatste gasten op het virtuele AI-congres »Slimme machines in gebruik«. Op 1 december 2021 biedt de bijeenkomst inzicht in het onderwerp »De AI-strategie van de federale overheid als toekomstkans voor bedrijven«.

Duitsland en Europa volgen hun eigen AI-pad in vergelijking met de rest van de wereld en stellen betrouwbare AI centraal in hun handelen. Terwijl buiten de Europese Unie vooral op snelheid in ontwikkeling wordt ingezet, moet een betrouwbare AI onderworpen zijn aan certificeringen en normen en een verantwoorde toepassing garanderen. Zo heeft bijvoorbeeld de Europese Commissie op 21 april van dit jaar een voorstel ingediend om AI-toepassingen in risicocategorieën in te delen – hoe hoger het risico, des te sterker de toepassing gereguleerd of zelfs verboden moet worden. In Duitsland heeft het »Deutsches Institut für Normung« (DIN) vorig jaar een normeringsroadmap voor AI gepresenteerd. Ook vanuit de industrie is de behoefte aan meer standaarden groot.

Concurrerend blijven

Daartegenover staat echter de internationale concurrentiedruk waaraan Duitse bedrijven worden blootgesteld. Ze zijn in sommige AI-toepassingsgebieden al achterop geraakt. Daarom ondersteunt de politiek AI-gebaseerde technologische ontwikkelingen met talrijke subsidieregelingen op zowel landelijk als federaal niveau. Vooral de technologische overdracht van onderzoeksresultaten naar de bedrijfspraktijk staat hierbij centraal. Doet Duitsland dus te veel of te weinig? En doet het de juiste dingen? Hoeveel standaardisatie is behulpzaam en waar wordt het een belemmering?

Veelzijdige inzichten tijdens het AI-congres

Op al deze aspecten gaan de sprekers van het derde AI-congres »Slimme machines in gebruik« in, dat wordt georganiseerd door het Fraunhofer IPA in samenwerking met de Konradin Mediengruppe en hun bekende tijdschrift »bild der wissenschaft«. De moderatie wordt verzorgd door de gerenommeerde toekomstonderzoeker, wetenschap- en techniekjournalist Dr. Ulrich Eberl. Vanuit politiek oogpunt wordt de minister voor Economie, Arbeid en Toerisme Baden-Württemberg, Dr. Nicole Hoffmeister-Kraut, vertegenwoordigd met een welkomstwoord. Dr. Anna Christmann, voormalig voorzitter van de AI-enquêtecommissie van de Duitse Bondsdag, en Prof. Dr. Patrick Glauner van de federale AI-vereniging modereren de paneldiscussie.

Een andere focus van de bijeenkomst ligt op praktische inzichten. Sprekers van de bedrijven Trumpf, Mackevision en Dataiku vertellen over AI in hun bedrijfsvoering, over genomen obstakels en wat hen heeft geholpen bij de implementatie van AI-oplossingen. De derde focus ligt op onderzoeksbijdragen. Professor Dr. Christoph Keplinger, directeur aan het Max-Planck-Institut für Intelligente Systeme, vertelt over fundamenteel onderzoek naar AI en robotica binnen het AI-onderzoeksnetwerk »Cyber Valley«. Dr. Werner Kraus van het Fraunhofer IPA geeft een virtuele live-inzage in het robottestveld en toont de meerwaarde van AI voor robotica en automatisering. Verdere succesvolle implementatievoorbeelden en projectformats voor samenwerking tussen onderzoek en bedrijfsleven vullen het programma aan.

Het Fraunhofer IPA heeft hier ervaring uit eerste hand, omdat het uitgebreid onderzoek doet naar het onderwerp en diverse, ook gratis, subsidieregelingen aanbiedt rondom AI voor de productie, bijvoorbeeld binnen het kader van het »Zentrum für Cyber Cognitive Intelligence« of het AI-voortschrijdingscentrum »Lernende Systeme und Kognitive Robotik« samen met het Fraunhofer IAO. In beide centra hebben de wetenschappers al meer dan 130 projecten uitgevoerd rond AI voor zo’n breed scala aan sectoren als genoemde productietechniek, maar ook geneeskunde, meettechniek, landbouw, verkoop, kwaliteitsborging en nog meer. Daardoor kennen de wetenschappers zowel belemmeringen als succesfactoren voor succesvolle AI-projecten uit de bedrijfspraktijk. Met eigen studies over betrouwbare AI en uitlegbare AI draagt het instituut actief bij aan het vormgeven van een betrouwbare AI.

Vervolg van de bijeenkomst in mei 2022

De virtuele bijeenkomst op 1 december 2021 is slechts het eerste deel van het AI-congres. Oorspronkelijk was deze in december vorig jaar gepland als een fysieke bijeenkomst, maar moest toen vanwege corona worden afgelast. Ook dit jaar was het niet mogelijk om een dergelijke grote fysieke bijeenkomst te organiseren. In plaats daarvan kozen de organisatoren voor een virtueel eerste congresdeel, dat op 10 mei 2022 wordt gevolgd door een eendaagse fysieke bijeenkomst.