Pfeiffer Vacuum ontvangt de Röntgenprijswinnares van dit jaar, Dr. Victoria Grinberg

Pfeiffer Vacuum ontvangt de Röntgenprijswinnares van dit jaar, Dr. Victoria Grinberg. / Pfeiffer Vacuum ontvangt dezejaars Röntgenprijswinnares Dr. Victoria Grinberg.

– Pionierende onderzoeken in de röntgenastronomie
– Vakgebied winden van massieve sterren
– Pfeiffer Vacuum en Schunk Group langdurige financiers van de wetenschappelijke jeugd

De gerenommeerde Röntgenprijs van de Justus-Liebig-Universität Gießen (JLU) gaat dit jaar naar de astrofysicus en wetenschapskommunikator Dr. Victoria Grinberg voor haar baanbrekende onderzoek in de röntgenastronomie. De met 15.000 euro bekroonde prijs werd op vrijdag 25 november 2022 uitgereikt tijdens het Academisch Festak van de Justus-Liebig-Universität Gießen (JLU) aan de jonge onderzoeker van de Eberhard Karls Universiteit Tübingen en wetenschapskommunikator bij de ESA. Pfeiffer Vacuum en de Ludwig-Schunk-Stiftung stichten samen het prijzengeld. Ter nagedachtenis aan de Nobelprijswinnaar Wilhelm Conrad Röntgen, die van 1879 tot 1888 als professor in Gießen werkzaam was, verleent de JLU sinds 1960 deze prijs.

De beoordelingscommissie van de JLU noemde Dr. Victoria Grinberg een "uitstekende jonge wetenschapper op het gebied van de röntgenastronomie met een enorm ontwikkelingspotentieel". Prof. Dr. Markus Thoma van het I. Fysisch-Instituut van de JLU voegde toe: "Ze heeft al een internationaal zichtbare leidende rol verworven op het vakgebied van de winden van massieve sterren."

Dr. Victoria Grinberg studeerde natuurkunde aan de Ludwig-Maximilians-Universität München en promoveerde in 2013 aan het Dr. Karl Remeis-Sternwarte Astronomisch Instituut van de Universiteit Erlangen-Nürnberg. In haar proefschrift hield ze zich bezig met zwarte gaten en richt zich sindsdien op de studie van sterrenwinden. Hierbij spelen zogenaamde röntgendubbelsterren een grote rol: bij deze wordt materie van een massieve ster via sterrenwinden overgedragen op een compacte ster – bijvoorbeeld een zwart gat – waarin de röntgenstraling ontstaat in de accretieschijf (een roterende schijf die materie naar het centrum transporteert).

Dr. Victoria Grinberg heeft de variabiliteit van deze röntgenbronnen bestudeerd met waarnemingsgegevens van röntgensatellieten en daarbij interessante resultaten behaald over de sterrenwinden, die van groot belang zijn voor de ontwikkeling van massieve sterren en röntgendubbelsterren. Met behulp van numerieke modellen heeft ze aangetoond dat de variabiliteitseigenschappen toegang bieden tot de structuur van de winden. Daarnaast slaagde Dr. Victoria Grinberg erin de ionisatiestructuur van de winden te onderzoeken met röntgenspectroscopie.

Deze baanbrekende onderzoeken in de röntgenastronomie werden uitgevoerd door Dr. Victoria Grinberg en haar werkgroep onder haar leiding en zijn gepubliceerd in al 63 peer-reviewed publicaties. Voor haar onderzoek ontving ze een Margarete von Wrangell-habilitatiebeurs voor vrouwen. Naast haar uitstekende wetenschappelijke prestaties onderscheidde ze zich ook op het gebied van onderwijs en wetenschapskommunicatie. Bovendien heeft ze talloze openbare lezingen gegeven en via Twitter onder de hashtag #Astrophysikerinnen bijgedragen aan de zichtbaarheid van vrouwelijke wetenschappers op het gebied van astronomie en astrofysica in het Duitstalige gebied.

„De ondersteuning van jonge wetenschappers, zowel mannen als vrouwen, in topwetenschap is van groot belang voor Pfeiffer Vacuum. Röntgensatellieten worden ontwikkeld en getest in ruimte-simulatiekamers. Dit gebeurt in grote vacuümreactoren waarin de ruimtecondities worden nagebootst. We feliciteren Dr. Victoria Grinberg en zijn blij dat vacuümtechnologie steeds weer een bijdrage levert aan onderzoek“, aldus Daniel Sälzer, algemeen directeur van Pfeiffer Vacuum, bij de uitreiking van de prijs aan de winnares.