MEDICA LABMED FORUM 2024: internationale Expertenbijeenkomst over de trendthema's van de laboratoriumgeneeskunde

Internationale expertmeeting voor trends en innovaties in de laboratoriumgeneeskunde - het MEDICA LABMED FORUM tijdens MEDICA (© Constanze Tillmann/ Messe Düsseldorf) / International expert meeting for trends and innovations in laboratory medicine - the MEDICA LABMED FORUM at MEDICA (© Constanze Tillmann/ Messe Düsseldorf)

Bezoekers van de beurs in de sector Laboratoriumapparatuur & Diagnostiek (© Constanze Tillmann/ Messe Düsseldorf) / Bezoekers van de vakbeurs in de sector Laboratoriumapparatuur & Diagnostiek (© Constanze Tillmann/ Messe Düsseldorf)

Wat zijn momenteel de meest spannende ontwikkelingen in de geneeskunde? De vakforums van MEDICA in Düsseldorf, de internationale leidende beurs voor de gezondheidszorg en de medische technologie-industrie, zullen tijdens de beursperiode (11 – 14 november) met hun podiumprogramma diepgaande inzichten bieden, bijvoorbeeld over Health-IT, trends in medische technologie, gezondheidsbeleid of laboratoriumgeneeskunde. Het MEDICA LABMED FORUM heeft zich met zijn informatieve korte lezingen en inhoudelijk onderbouwde paneldiscussies in de loop der jaren ontwikkeld tot een van de belangrijkste trekpleisters van het MEDICA-programma.

Onder het motto “Labor 4.0” wordt momenteel in de laboratoriumdiagnostiek een trend zichtbaar naar grootschalige digitalisering en netwerken, evenals Big Data-toepassingen en kunstmatige intelligentie (AI), zegt de wetenschappelijke leider van het MEDICA LABMED FORUM, Prof. Stefan Holdenrieder van het Deutsche Herzzentrum München, met het oog op de inhoudelijke focuspunten voor dit jaar. “Tot nu toe hebben we vooral individuele laboratoriumwaarden bekeken. In de toekomst zullen we steeds complexere datapatronen analyseren met machine learning en samenstellen tot complexe diagnostische scores. De laboratoriumgeneeskunde ontwikkelt zich momenteel van puur analytisch naar datawetenschap. Daarbij wordt de interdisciplinaire samenwerking tussen laboratoriumdeskundigen en gespecialiseerde datawetenschappers, met name informatici en biostatistici, steeds belangrijker.”

Dag 1: Tekort aan gekwalificeerd personeel en digitalisering

Het zeer actuele thema digitalisering en AI wordt door het MEDICA LABMED FORUM onder leiding van Prof. Dr. med. Thomas Streichert, Universitair Klinikum Köln, op de openingsdag (11 november) van MEDICA 2024 behandeld. De ochtendsessie staat in het teken van het tekort aan gekwalificeerd personeel, dat volgens recente enquêtes het meest urgente probleem in de laboratoriumgeneeskunde vormt. Dr. Ronald Biemann van het Universitair Klinikum Leipzig vertelt als hoofd van de sectie Jong Laboratorium van de Deutsche Gesellschaft für Klinische Chemie und Laboratoriumsmedizin (DGKL) over het deels dramatische tekort aan jong medisch en technisch personeel. In de paneldiscussie zoeken de sprekers naar oplossingen voor de crisis met behulp van automatisering en digitalisering.

In de middag ligt de focus op reeds beschikbare en nog in ontwikkeling zijnde AI- en Big Data-tools. Beeldherkenning met behulp van deep learning is al state-of-the-art bij de geautomatiseerde beoordeling van differentiële bloedbeelden, terwijl machine learning op grote multivariate datasets, zoals die dagelijks in de laboratoriumdiagnostiek voorkomen, zich nog in de ontwikkelingsfase bevindt. Ook wordt de boeiende vraag besproken hoe grote taalmodellen kunnen helpen om abstracte laboratoriumbevindingen begrijpelijker te maken en of AI ons echt slimmer (of mogelijk dommer) maakt.

Dag 2: Trends in cardiologie en oncologie

Traditioneel worden op de tweede beursdag onder leiding van Prof. Stefan Holdenrieder actuele ontwikkelingen in de laboratoriumgeneeskunde besproken voor de twee ziektecomplexen die de sterfte in de westerse wereld bepalen: hart- en vaatziekten en kanker. In de cardiologie ligt de focus dit jaar op aangeboren hartafwijkingen. Deze kunnen steeds vaker operatief worden gecorrigeerd in de kindertijd en spelen vanwege de verbeterde levensverwachting ook in de volwassenenzorg een steeds grotere rol. De sprekers van het Deutsche Herzzentrum en de Technische Universität München belichten het onderwerp vanuit klinisch perspectief, en de wiskundige Prof. Frank Klawonn van het Helmholtz Zentrum Braunschweig demonstreert als gastwetenschapper van het Hartcentrum de mogelijkheden van moderne data-analyse met behulp van machine learning.

Het middagprogramma is gewijd aan de uiterst gevoelige kankerdiagnostiek uit bloed. Met deze techniek, bekend als “Liquid Biopsy”, opent de laboratoriumgeneeskunde in de oncologie geheel nieuwe wegen om tumorprogressie nauwkeuriger te volgen dan met conventionele weefselbiopten mogelijk is. Zo kan vroegtijdig worden vastgesteld wanneer een behandelde kanker weer opvlamt, zodat een therapiewijziging noodzakelijk is. Nieuwe methodische benaderingen zoals de analyse van methylatieprofielen voor vroege detectie bij erfelijke vormen van kanker of de single-cell analyse met microfluidica worden besproken.

Dag 3: Toekomstperspectieven van de laboratoriumgeneeskunde

Op de “Young Scientists Day” van het MEDICA LABMED FORUM presenteert de wetenschappelijke jonge generatie haar visie op de toekomst van de laboratoriumgeneeskunde. Ter introductie geeft de sessieleider, PD Dr. med. Verena Haselmann van het Universitair Klinikum Mannheim, een overzicht van de nieuwste vorderingen in het vakgebied en de obstakels die overwonnen moeten worden. Tot de nieuwe kansen behoren bijvoorbeeld wearables voor continue registratie van diagnostische parameters, terwijl de obstakels onder meer nieuwe kwaliteitsnormen en het tekort aan gekwalificeerd personeel omvatten. In de middag draait de discussie om gepersonaliseerde therapieën op basis van individuele laboratoriumwaardenpatronen, de interdisciplinaire samenwerking tussen laboratorium en beeldvorming bij de geïntegreerde diagnostiek, en het gebruik van kunstmatige intelligentie.

Dag 4: Gezond ouder worden

De afsluitende dag van het forum is traditioneel gewijd aan diagnostisch onderzoek en bedrijven die de poort willen openen naar nieuwe toepassingsgebieden van de laboratoriumgeneeskunde. De twee sessies worden geleid door leden van de Verband Deutscher Diagnosticahersteller VDGH, Dr. Kai Prager en Dr. Peter Quick. Als thema voor 2024 hebben zij de veroudering vanuit het perspectief van de pathofysiologie, diagnostiek en therapie gekozen. Onder meer worden de nieuwste inzichten besproken over de genetische en epigenetische levensduur, eiwitmisvouwing en -aggregatie als basis voor neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson, en de rol van de microbiota in de darm bij beroertes.

Als “finale” worden in de middag interessante theorieën en praktische ervaringen besproken over hoe het verouderingsproces kan worden vertraagd. Prof. Dr. Emrah Düzel van de Universität Magdeburg presenteert verschillende anti-agingmedicijnen, Prof. Dr. Wolfram Ruf van de Universität Mainz licht de invloed toe van ontstekingsremmende stoffen, Prof. Dres. Monique Breteler van het Deutsche Zentrum für Neurodegenerative Erkrankungen (DZNE) spreekt over de invloed van de omgeving op de veroudering van het centrale zenuwstelsel, en Prof. Dr. Claire Jacob, eveneens van de Universität Mainz, bespreekt mogelijkheden om letsels van het zenuwstelsel te repareren.

Rond MEDICA 2024 en de parallel lopende toeleveranciersbeurs COMPAMED 2024 (11 – 14 november) wordt een deelname van ongeveer 6.000 bedrijven verwacht. Vorig jaar telden beide evenementen in totaal 83.000 vakbezoekers.