Licht en kleur

Licht en werkplek

Het zonlicht is dynamisch. Het verandert zijn kleurtemperatuur gedurende de dag van 2700K (ochtend) naar 6500K (middag) en naar 2500K (avond).
Door de ontdekking van de melanopsine-receptor in het oog van de mens ongeveer 4 jaar geleden weten we dat de lichaamscyclus zich hierop afstemt.
Een omzeiling van de receptor, genoemd ?Lichtdoping?, kan op middellange termijn, net als elke doping, leiden tot ongewenste bijwerkingen.

Deze ontdekking heeft in de verlichtingsbranche voor grote opwinding gezorgd. Veel fabrikanten bieden nu dynamische lichtcomponenten aan.

Tot nu toe werd door een hoge en gelijkmatige verlichtingssterkte van 750-1000 lux een vermoeiend gedifferentieerd zicht veroorzaakt. Dit wordt nog versterkt door de overwegend witte oppervlakken van plafond, muren, vloer en machines. Het menselijke oog vindt geen ‘haltepunten’.

Een dynamisering van het licht, het creëren van contrasten, schaduwen, lichte en donkere zones maakt ruimtes voor het oog interessant en voorkomt gevaarlijke vermoeidheid.
We kunnen ook heel bewust donkerdere lichtzones creëren die bijvoorbeeld bij de nadering van een medewerker gemakkelijk kunnen oplichten (ultrasone sensoren).

Volgens recente onderzoeken bevordert dynamisch licht, dat de kleurtemperatuur van het daglicht nabootst, zowel het subjectieve welzijn als de productiviteit van de medewerkers.

Het ruimtelicht moet verblindingsvrij zijn, maar ook zo worden geplaatst dat schaduwen kunnen ontstaan. De mens heeft een eeuwenlang aangeleerde bosbewustzijn ontwikkeld. Wisselende schaduwen schakelen het vegetatieve systeem over van stress- naar gelukshormonen.

De nieuwste normen voor bijvoorbeeld kantoorverlichting (DIN EN 12464 deel 1) vereisen voor het eerst een onderscheid tussen werk- en ruimtezones (in de ruimtezones wordt slechts de helft van de verlichtingssterkte van het werklicht gevraagd).

De angst dat schaduwen de indruk van vuil in een cleanroom zouden geven, is retorisch, omdat de technische voorzieningen dit voorkomen.

Het is belangrijk om optimale licht- en lichtkleurtemperatuurcondities te bieden, vooral ook daar waar geen daglicht binnenkomt.

Lichtsluizen in gangen en sluizengebieden zorgen ook voor gedragsbeïnvloedende oriëntatie en orde.


IACC-kleuradviseur Alfred Schleicher heeft zich gespecialiseerd in de inrichting van cleanrooms en schone ruimten.
Voor vragen over kleurplanning en -advies stuur een e-mail naar: reinraum@farbatelier.de


Voor een nauwkeurige berekening van de verlichting kunnen wij u competente lichttechnici aanbevelen.

www.reinraumdesign.de