In memoriam voor Peter Ehrler

Peter Ehrler

Op 23 februari van dit jaar is onze goede collega en vriend, de Duitse textielonderzoeker Peter Ehrler - voor altijd van ons heengegaan.

Peter Ehrler werd in 1935 geboren in Plauen, Vogtland. Hij studeerde in Dresden aan de Fakultät Maschinenbau, Fachrichtung Textiltechnik, later aan de RTWH Aachen en promoveerde daar in 1963 met een werk over „Systemanalyse der Faseranzahl und Masseverteilung von Faserverbänden“ tot Dr.-Ing.

We leerden elkaar kennen in 1985 bij de oprichting van de VDI – Richtlinien-Ausschuss für Oberflächenreinheit. In dit comité vertegenwoordigde Dr. Ehrler namens het ITV-Institut für Textil- und Verfahrenstechnik in Denkendorf het gebied van cleanroom-kleding, waaraan hij zich vele jaren als onderzoeker samen met Gabriele Schmeer-Lioe heeft gewijd. In het kader van deze samenwerking zijn een reeks baanbrekende werken uit hun pen voortgekomen (een selectie zie hieronder).

Peter Ehrler was een welsprekend onderzoeker en collega met een uitgebreide vak- en cultuurkennis, die zich op meerdere gebieden van de textieltechnologie succesvol had ingezet. De cleanroom-techniek was een daarvan. In de decennia na 1985 ontwikkelde zich tussen ons een steeds weer herlevende collegiale relatie. Deze werd gedragen door een onvermoeibare en kritische onderzoekersgeest, wederzijds respect en af en toe ook een hoge cultuur van discussie. Ik noemde hem liefdevol mijn „Erzfreund“, misschien ook omdat hij zelden van zijn pad afweek zodra hij dat eenmaal had ingeslagen.

In de loop der jaren ontstond er tussen ons een uitgebreide correspondentie over een reeks onderwerpen van de reinigingstechniek. Daarbij stonden voor hem in deze context de thema’s oligomeer-migratie uit de filamenten van polyethyleenterephthalaat en deeltjesvrijgave uit cleanroom-textielen centraal. Onze laatste correspondentie dateert van 18 december 2019, toen hij me nog een laatste goed advies gaf over de oligomeer-reductie in microfilament-geweven stoffen.

Zelfs op hoge leeftijd van 83 jaar en na drie doorgemaakte beroertes bleef hij correspondentie onderhouden met onze jonge technologen in het onderzoekslaboratorium. Graag heb ik hem destijds mijn artikel „Triboelektrische effecten bij het gebruik van cleanroom-tüchern en papier“ gewijd (ReinRaumTechnik 9-1998). Hij wreekte zich bij zijn laudatio ter gelegenheid van mijn 60e verjaardag met de woorden: „Het is geen verdienste van Win Labuda dat uit de ooit gebruikte poetslap in de loop der jaren een in alle parameters beschreven hightech-product is geworden.“ Als geschenk overhandigde hij me destijds – waarschijnlijk in wijze vooruitziendheid dat de toekomst van textielvezeltoepassingen meer dan ooit binnen het domein van hernieuwbare grondstoffen zou moeten liggen – een waardevolle lithografie met de titel cannabis sativa.

Het overlijden van Peter Ehrler is voor zijn vrouw Ingeborg Lepenies, voor zijn familie en voor velen van ons een pijnlijke verlies. Nadat hij ons nu heeft verlaten, brandt er in onze harten een nooit doof wordend lichtje voor hem.

Yuko en Win Labuda
Clear & Clean - Onderzoekslaboratorium

Hieronder enkele van de belangrijkste Ehrler/Schmeer-publicaties uit de jaren 80:

Kenmerken voor de beoordeling van cleanroom-kleding, Lezing, VDI-Tagung Perspektiven der Reinraumtechnik VDIBericht 654 9-1987, Ehrler, P. Schmeer-Lioe, G.

Gebruiksgerelateerde veroudering van cleanroom-kleding. Lezing. Concept-Symposium Personal im Reinraum 2-1988, Frankfurt, Ehrler, P. Schmeer-Lioe, G.

Testmethoden voor de beoordeling van functionele eigenschappen van cleanroom-kleding. Lezing. VDI-Tagung: Problemlösungen in der Reinraumtechnik. 11-1988, München, Ehrler, P. Schmeer-Lioe, G.

Experimentele onderzoeken naar de deeltjesafgifte van cleanroom-kleding, VDI-Berichte Nr. 783, VDI-Tagungsbericht 9-1989 „Entwicklungstrends in der Reinraumtechnik“.

Cleanroom-kleding als barrière tegen deeltjes en vezels Lezing, Kaufbeuren, 11e Digitale Internationale Cleanroom Conferentie, 5-1991, Ehrler, P., Hottner, M., Schmeer-Lioe, G.