Cleanzone 2014: Tevreden gezichten ondanks terugloop bezoekers

Florian_Dittel

Andreas_Lechleitner

Roland_Vossen

Andreas_Fiebig

Terry_R_Becker

Anja_Diëte

Frank_Duvernell

Gommel_Gail_Weisssieker

61 exposanten, elf meer dan vorig jaar, toonden op de Cleanzone 2014 in Frankfurt hoe cleanrooms energie- en kostenefficiënter en ook flexibeler kunnen worden gebruikt. De Messe Frankfurt als organisator telde 604 vakbezoekers, ongeveer 25 procent minder dan het voorgaande jaar. Als redenen voor deze terugloop werden enerzijds de pilotenstaking van Lufthansa genoemd, anderzijds ook dat vorig jaar parallel aan de Cleanzone de CPhI in Frankfurt plaatsvond, een van de belangrijkste beurzen voor de farmaceutische industrie.

Ruth Lorenz, afdelingshoofd Technology & Production van Messe Frankfurt, stelde in haar slotrapport vast: „Dat de Cleanzone zich heeft gevestigd in het dynamisch groeiende veld van de cleanroomtechnologie.“ Ook Frank Duvernell, directeur van ReinraumAkademie en partner van de Cleanzone, sprak ervan: „Dat de markt deze gebeurtenis nodig heeft.“ Tenslotte, zo zegt Lorenz, gaat men voor de cleanroomsector uit van een vloeroppervlakgroei van 20 tot 25 procent voor de jaren 2012 tot 2017. Ze benadrukte vooral de toenemende internationaliteit van de beurs: Naast Duitsland behoorden Zwitserland, Oostenrijk, de VS, Kroatië en Groot-Brittannië tot de top-bezoekerlanden. Maar ook uit regio’s zoals het Midden-Oosten, Azië en Zuid-Amerika waren deelnemers afgereisd.

De Cleanroom Award 2014 ging naar Initial Cleanroom voor de ontwikkeling van de cleanroompak „Clean Vision“ (zie apart verslag).

reinraum-online sprak tijdens de Cleanzone met exposanten en beursvertegenwoordigers en vroeg hen naar hun indrukken:

„Enorme besparingspotentie“

Al meer dan 20 jaar houdt „Dittel Engineering“ uit het Beierse Ried zich bezig met planning, kwalificatie en meettechniek van cleanrooms. Florian Dittel, zoon van oprichter Prof. Gernod Dittel en CTO van het bedrijf, verheugde zich over vele hoogwaardige contacten op de Cleanzone. „We hebben hier de voor ons belangrijke beslissers ontmoet.“ Een van de centrale thema’s voor hem is momenteel energiebesparing in de cleanroom. „Daar liggen enorme potenties. We gaan uit van besparingsmogelijkheden tot wel 80 procent.“ Daarom loont het volgens hem om niet alleen bij de planning van nieuwe cleanrooms, maar ook voor bestaande installaties, na te denken over het zinvol inzetten van ventilatie-, verwarmings- en klimaattechniek. „De hoofdkostenpost in de cleanroom staat in de kelder“, zegt Dittel.

„We zijn hier om te communiceren“

Laminarisatoren in alle door de klanten gewenste vormen biedt „Lechleiter GmbH“ uit het Beierse Fuchstal-Asch aan. Zij zetten de turbulente toevoer van lucht uit het Hepa-filter om in een veelheid van individuele stralen en zorgen zo voor stofvrije lucht in de cleanroom. Andreas Lechleiter, de algemeen directeur, en zijn team toonden op de Cleanzone 2014 onder andere laminarisatoren van polyarylaat, een hoogresistent weefsel tegen chemicaliën. „Dat is zo ongeveer de Rolls Royce in ons aanbod.“ De frames van de „Golfklasse“ zijn bekleed met polyesterweefsel. Lechleiter, wiens stand direct grenst aan de Cleanzone-Plaza, het centrale ontmoetings- en spreekpunt, was zeer tevreden over het evenement: „De beurs is goed georganiseerd en zou zich nog meer moeten vestigen.“ Vooral de vele mogelijkheden om met branchecollega’s in gesprek te komen, maakten hem enthousiast: „We zijn tenslotte hier om te communiceren.“

„Zien en gezien worden“

Voor de tweede keer kwam Roland Vossen, directeur van het Nederlandse „PEDAK meettechniek“, als exposant naar de Cleanzone. Hij toonde verschillende producten voor het meten van temperatuur, luchtvochtigheid en differentiedruk in de cleanroom. Nieuw in het aanbod: een apparaat voor het meten van de luchtvochtigheid met vier sensoren, die op verschillende meetplaatsen kunnen worden geplaatst. Elke sensor is afzonderlijk afneembaar en voorzien van kalibratiegegevens. „Zo hoeft de meetslang nooit onderbroken te worden.“ Vooral op de eerste dag registreerde hij veel contacten met bestaande en potentiële klanten. Roland Vossens motto voor de Cleanzone: „Zien en gezien worden.“

„Wichtige und tolle Messe“

Met een gezamenlijke stand van vier bedrijven was de Oostenrijkse Reinraumgesellschaft (ÖRRG) op de Cleanzone vertegenwoordigd. Rupert Körber, secretaris van de organisatie met ongeveer 100 leden, noemde de Cleanzone een „belangrijke en geweldige beurs die jaar na jaar groeit.“ De ÖRRG is sinds de eerste beurs in 2012 aanwezig om haar leden te helpen zich internationaal te presenteren. „We vertegenwoordigen zowel gebruikers als producenten en dienstverleners uit de cleanroomsector“, aldus Körber. Dat de Cleanzone dit jaar minder bezocht was dan in 2013, wijt hij ook aan de Lufthansa-staking.

„Presentaties op de Plaza belangrijk“

Een van de exposanten op de ÖRRG-gemeenschapstand was „Niotronic GmbH“ uit Graz, die met haar monitoring-systemen de ononderbroken bewaking van temperatuur, luchtvochtigheid, differentiedruk en partikels in cleanrooms aanbiedt. Andreas Fiebich, verantwoordelijk voor projectmanagement in de farmaceutische sector, presenteerde onder andere DDS-sensoren, die zich onderscheiden door een verbeterde meetnauwkeurigheid, een lagere storingsgevoeligheid en een snellere en daardoor kosteneffectievere kalibratie in vergelijking met conventionele producten. Nieuw in het aanbod was de sluizenbesturing „Doormate“, die onderlinge contaminaties tussen cleanrooms moet voorkomen. Ook Fiebich zag, in vergelijking met het voorgaande jaar, minder bezoekers op de stand, „maar het was een voortreffelijk publiek“, zei hij. Als bijzonder belangrijk voor het bedrijf beschouwde hij de mogelijkheid om op de Cleanzone-Plaza presentaties te geven.

„Belangrijk om nieuwe producten te presenteren“

Voor Terry R. Becker, verantwoordelijk voor Sales & Management bij „Hydroflex OHG“ uit het Hessische Gladenbach, is de Cleanzone inmiddels een belangrijke beurs om nieuwe technieken te introduceren en gesprekken te voeren met oude en nieuwe klanten. Het bedrijf biedt materialen voor de reiniging van cleanrooms aan, waarbij zowel de handmatige reiniging met mop als de machinale reiniging met stofzuigers wordt gedekt. Nieuw in het aanbod hadden Becker en zijn collega’s dit jaar een microvezel-mophoes, die dankzij ingebouwde borstelstrepen ook afzettingen van de vloer verwijdert. Dat het bezoekersaantal van de Cleanzone ten opzichte van het voorgaande jaar afnam, verbaasde Becker niet: immers vond dat jaar in Frankfurt parallel de CPhI plaats, een van de belangrijkste beurzen voor de farmaceutische industrie.

„Kongresconcept heeft zich bewezen“

Voor Anja Diete, verantwoordelijk voor de organisatie van de Cleanzone namens „Messe Frankfurt Exhibition GmbH“, is de nog jonge beurs op de goede weg. Van jaar tot jaar komen er meer exposanten (2012 waren het nog 39, dit jaar al 61). In vergelijking met het voorgaande jaar is ook de beursoppervlakte met 30 procent gegroeid. Vooral de grotere internationaliteit van de bezoekers beschouwde ze als een zeer positief teken. „Al op de eerste dag registreerden we gasten uit Australië en Mexico.“ Het doel is om ook in de toekomst een kwalitatief hoogstaande beurs aan te bieden. De Cleanzone moet zowel voor exposanten als voor bezoekers groeien, maar een massale gebeurtenis wil men niet. Ze was zeer tevreden over de herziening van het concept van het Cleanzone-congres, dat ’s ochtends basiskennis over de cleanroom gaf en ’s middags dieper inging op speciale onderwerpen. De voorbereidingen voor de volgende Cleanzone, die op 27 en 28 oktober 2015 in Frankfurt plaatsvindt, zijn al in volle gang.

„Hoger management niet aanwezig“

Wat wat water in de wijn deed, was Prof. Dr. Horst Weißsieker, die in verschillende functies al jaren de voor cleanrooms relevante richtlijnen mede vormgeeft. „Ik wens me nog meer internationaliteit en nog meer besluitvormers op de Cleanzone“, zei hij. De hogere managementlagen waren dit jaar niet vertegenwoordigd. „De Cleanzone moet een beurs worden voor chefs en bestuursleden“, pleitte Weißsieker daarom in gesprek met „reinraum-online“. Hij verwees naar zeer goede ervaringen die hij vorig jaar bijvoorbeeld had opgedaan met een roadshow voor „Deerns Deutschland GmbH“, waarvoor hij sinds begin 2013 als gemachtigd vertegenwoordiger en IP-directeur voor cleanroom- en laboratoriumtechniek werkzaam is. De diensten van Deerns Deutschland, een dochteronderneming van het gelijknamige Nederlandse bedrijf, variëren van advies, planning en bouwtoezicht tot projectmanagement en het opstellen van studies en rapporten op het gebied van technische installaties.

„Normen of gestandaardiseerd worden“

Waarom het zo belangrijk is om technische standaarden mede vorm te geven, legde Thomas Wollstein uit, diploma natuurkunde en verantwoordelijk voor het onderwerp cleanroom bij de VDI, tijdens de openingspersconferentie uit: „Of u normeert – of u wordt genormeerd.“ Hij betreurde dat de Duitsers op dit gebied de Amerikanen achter zich laten, hoewel ze technisch een duidelijke voorsprong hadden. De richtlijnreeks VDI 2083, die inmiddels uit 23 bladen bestaat, „is de ISO jaren voor“, zei Wollstein. De Cleanzone is ideaal om de competenties van de binnenlandse bedrijven te tonen. Als internationaal georiënteerde beurs in de cleanroomtechniek ondersteunt ze de economische en technologische positie van Duitsland.

„Aan normering komt geen weg“

Verzet tegen normen en richtlijnen voor cleanrooms heeft Prof. Gernod Dittel in delen van de industrie vastgesteld. „Ze zien dat vaak als een obstakel dat leidt tot hogere personeelskosten.“ Voor Dittel zelf leidt echter geen weg aan normering voorbij om veilige productieomstandigheden te garanderen. Uiteindelijk worden in steeds meer levensgebieden producten gebruikt die in de cleanroom worden vervaardigd. Als voorbeeld uit het dagelijks leven noemde hij de aandrijvingen voor elektrische tandenborstels. Dittel, die ook vicevoorzitter is van het Duitse Instituut voor Cleanroomtechniek, doceert aan de Carinthia University in het Oostenrijkse Villach en aan de Xi`an Technical University in China. Voor zijn studenten ziet hij uitstekende carrièremogelijkheden: „Ze hebben hun baan al in de zak voordat ze hun diploma halen.“

„Zonder bacteriën geen leven“

Met welke contaminatieproblemen de ruimtevaarttechniek te maken heeft, lichtte Prof. Dr. Rupert Gerzer toe, hoofd van het Instituut voor Lucht- en Ruimtevaartgeneeskunde van het Duitse Centrum voor Lucht- en Ruimtevaart (DLR) in Keulen. Door het verblijf van mensen in de ruimte en op andere planeten brengt men ook micro-organismen van de aarde mee – zonder precies te weten wat er met hen gebeurt. Het is wel duidelijk dat sporen op ruimtestations zeer resistent zijn en miljoenen jaren kunnen overleven. Het voor de hand liggende idee om de stations te steriliseren, gaat al daarom niet op, omdat er altijd mensen aan boord zijn, wier leven zonder bacteriën niet denkbaar is. De astronauten in de ruimtestations worden overigens zelf ook aan hoge belastingen blootgesteld: „Omdat het immuunsysteem in de zwaartekracht niet functioneert.“ Schimmels en kiemen houden juist van het klimaat in de ruimtestations“, aldus Gerzer. Astronauten die uit de ruimte terugkeren, zoals de Duitser Alexander Gerst, die op 11 november precies op tijd landt voor de start van de Keulse carnaval, moeten daarom eerst intensief worden beschermd tegen mogelijke infectierisico’s.